I SA/Kr 599/19
WyrokWSA w Krakowie2019-08-07
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Wiesław Kuśnierz, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na zarzucie przedawnienia należności, powinien zostać uwzględniony, gdy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela co do braku przedawnienia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia, jest związany stanowiskiem wierzyciela co do istnienia i wymagalności obowiązku. W przypadku, gdy wierzyciel (w tym przypadku ZUS) stwierdził, że należności nie uległy przedawnieniu, organ egzekucyjny nie może samodzielnie badać tej kwestii. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący R. A. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. na podstawie tytułów wykonawczych, zarzucając przedawnienie należności. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że wierzyciel (ZUS) stwierdził brak przedawnienia, a postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący zaskarżył postanowienie, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o przedawnieniu i umorzeniu postępowania, a także kwestionując wyłączne stosowanie przepisów u.p.e.a. i brak zastosowania k.p.c.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi R. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019r. o nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 1 marca 2019r. o nr [...] odmawiające R. A. umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Oddziału ZUS w K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do zobowiązanego R. A. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] do [...] W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych w I. S.A. oraz C. SA. oraz A. SA. Zajęcia w I. SA oraz A. SA okazały się nieskuteczne, gdyż banki te nie prowadziły rachunków dla zobowiązanego. C. SA poinformował organ egzekucyjny o braku środków na rachunku, a następnie o rozwiązaniu umowy z powodu braku obrotów. Zawiadomieniami z dnia 23 kwietnia 2015r. dokonano zajęcia świadczenia wypłacanego w ZUS, gdzie w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przejął łączne prowadzenie egzekucji. W dniu 5 listopada 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zwrócił Dyrektorowi Oddziału ZUS w K. tytuły wykonawcze w związku z wstrzymaniem wypłaty świadczenia przez ZUS Oddział w K.. Dyrektor Oddziału ZUS w K., zawiadomieniem z dnia 20 listopada 2015r. skierował zajęcie do I. SA. Bank pismami z dnia 12 października 2016r., 6 grudnia 2016r. i 27 grudnia 2018r. poinformował o braku środków na rachunku i braku obrotów przez cały czas istnienia rachunku. Zawiadomieniami z dnia 14 stycznia 2019r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w G. SA.
Pismem z dnia 24 stycznia 2019r. zobowiązany złożył wniosek o uchylenie wszystkich zajęć rachunków bankowych i umorzenie "dochodzonych ww. zajęciami zobowiązań wskutek ich przedawnienia". W uzasadnieniu wniosku zobowiązany zarzucił przedawnienie należności objętych tytułem wykonawczym. Wniosek powyższy został zakwalifikowany przez organ egzekucyjny, jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Oddziału ZUS w K. postanowieniem z dnia 1 marca 2019r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie podnosząc, że wszystkie zastosowane dotąd środki egzekucyjne były bezskuteczne i "na podstawie art. 824 § 1 ust. 3 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. 1964 Nr. 43 poz. 296 ze zm.) powinny zostać z urzędu umorzone w całości i dlatego niniejszym pismem żądam uchylenia ww. decyzji Dyrektora ZUS i nakazanie umorzenia w całości zaległych składek i odblokowanie wszystkich moich kont bankowych".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, wydał postanowienie z dnia 11 kwietnia 2019r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 59 § 1 pkt 2, art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Następnie wskazano, że we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zobowiązany zarzucił przedawnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Organ zażaleniowy podkreślił, że odnośnie przesłanki dotyczącej przedawnienia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Tym samym nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Organ odwoławczy, sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną, jest związany stanowiskiem wierzyciela, jednak powinien zbadać, czy organ egzekucyjny przeanalizował stanowisko wierzyciela pod kątem, o którym była mowa powyżej. Organ nadzoru jest bowiem uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 u.p.e.a. Wskazano, że organ egzekucyjny, występując jednocześnie w roli wierzyciela, odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia i powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019r. poz. 300, dalej: "u.s.u.s.") oraz ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. z 2011r. nr 232, poz. 1378, dalej: "ustawa o redukcji") stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. W dniu 1 stycznia 2012r. weszła w życie ustawa o redukcji, która zmieniła 10-letni termin przedawnienia na okres 5-letni. Zgodnie z art. 27 ustawy o redukcji do należności z tytułu składek, których termin przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy nowe, z tym, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Należności objęte tytułami wykonawczymi przedawniłyby się zatem w dniu 1 stycznia 2017r. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego tj. w dniu 23 kwietnia 2012r. Postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone, a zatem należności nie uległy przedawnieniu. Wskazano też, że w zażaleniu zobowiązany powołał się na okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że zastosowane do tej pory środki egzekucyjne były bezskuteczne. Odnosząc się do takiego zarzutu, organ zażaleniowy wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność (art. 59 § 2 u.p.e.a.) następuje z urzędu po wyczerpaniu wszystkich możliwych środków egzekucyjnych. Dyrektor ZUS Oddział w K. może również wystąpić do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem zastosowanie środków egzekucyjnych, do których nie posiadał uprawnień. Na chwilę obecną nie zaszły jeszcze okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność. Nadto organ wskazał, że zobowiązany powoływał się na przepisy k.p.c. Odnosząc się do powyższego zarzutu, organ zażaleniowy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie mają tutaj zastosowania przepisy k.p.c.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaskarżył ww. postanowienie z powodu jego niezgodności z obowiązującymi przepisami o przedawnieniu roszczeń, zawartymi w znowelizowanym w 2019r. k.c. oraz przepisami o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zawartymi w k.p.c. Podniósł, że w rozstrzygnięciu organu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uwzględnia tylko i wyłącznie przepisy u.p.e.a. i powołuje się tylko i wyłącznie na stanowisko wierzyciela. Tymczasem przepis art. 824 § 3 3 k.p.c. jasno stwierdza, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości lub części z urzędu, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, a art. 824 § 4 k.p.c. stwierdza, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia tego postępowania. Skarżący zaznaczył, że powyższe postępowanie egzekucyjne dotyczy należności na nieopłacone przeze niego z powodu pozbawienia wolności składki na ubezpieczenia społeczne, których termin płatności przypadał na 15 marca 2007r., więc w tym czasie wierzyciel kilkakrotnie przekroczył termin, o którym wspomina ww. art. 824 § 4 k.p.c. Ponadto Dyrektor stwierdził, że skoro postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów u.p.e.a., to nie mają zastosowania przepisy k.p.c. Zobowiązany wniósł o zobowiązanie Dyrektora I.A.S. do podania przepisu prawnego, który uchyla przepis Konstytucji R.P., który jasno i kategorycznie stwierdza, że organy administracji państwowej, działają na podstawie i w ramach wszystkich obowiązujących w naszym kraju przepisów prawa. Z wyżej podanych względów, wniósł o nakazanie umorzenia zaległych składek i uchylenia wszystkich dokonanych dla tego celu zajęć kont bankowych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2019r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad, powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga R. A. nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2019r. o nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 1 marca 2019r. o nr [...], odmawiające R. A. umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Natomiast przedmiotem sporu w sprawie jest ocena legalności odmowy umorzenia przez organ postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do tak zarysowanej kwestii spornej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego, polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Trzeba pamiętać, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji, zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zawsze, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).
W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały natomiast określone w art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W przedmiotowej sprawie, podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, organ oparł na treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przepis ten wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku, jego umorzenie, wygaśnięcie z innego powodu oraz nieistnienie. Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). W przeciwnym przypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia. Użyty w komentowanym przepisie zwrot "został umorzony lub wygasł z innego powodu" oznacza, że ustawodawca umorzenie obowiązku traktuje, jako jeden ze sposobów jego wygaśnięcia. Wygaśnięcie, w tym również umorzenie, obowiązku stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy okoliczność ta wystąpiła jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też w jego toku.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor Oddziału ZUS w K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do R. A. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] do [...] W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych w I. S.A. oraz C. SA. oraz A. SA. Zajęcia w I. SA oraz A. SA okazały się nieskuteczne, gdyż banki te nie prowadziły rachunków dla zobowiązanego. C. SA poinformował organ egzekucyjny o braku środków na rachunku, a następnie o rozwiązaniu umowy z powodu braku obrotów. Zawiadomieniami z dnia 23 kwietnia 2015r. dokonano zajęcia świadczenia wypłacanego w ZUS, gdzie w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przejął łączne prowadzenie egzekucji. W dniu 5 listopada 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zwrócił Dyrektorowi Oddziału ZUS w K. tytuły wykonawcze w związku z wstrzymaniem wypłaty świadczenia przez ZUS Oddział w K.. Dyrektor Oddziału ZUS w K. zawiadomieniem z dnia 20 listopada 2015r. skierował zajęcie do I. SA. Bank pismami z dnia 12 października 2016r., 6 grudnia 2016r. i 27 grudnia 2018r. poinformował o braku środków na rachunku i braku obrotów przez cały czas istnienia rachunku. Zawiadomieniami z dnia 14 stycznia 2019r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w G. SA.
W tym miejscu zauważyć należy, że we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, skarżący zarzucił przedawnienie obowiązku, objętego tytułami wykonawczymi. W kontekście powyższego, prawidłowo wskazał organ, że odnośnie przesłanki dotyczącej przedawnienia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Tym samym, nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Organ odwoławczy, sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną, jest związany stanowiskiem wierzyciela. Organ nadzoru jest zatem uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten zawęża zatem zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym w tym sensie, że organ musi mieć na uwadze stanowisko wierzyciela w tym zakresie. W przeciwnym wypadku byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami, na jakich opiera się procedura administracyjna. W tym zakresie, Sąd kontrolujący przedmiotową sprawę nie dopatrzył się uchybień ze strony organu.
W kontrolowanej sprawie, organ egzekucyjny, występując jednocześnie w roli wierzyciela, prawidłowo odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia i powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019r. poz. 300) oraz ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. z 2011r., nr 232, poz. 1378) zasadnie stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.
Nie można tracić z pola widzenia, że w dniu 1 stycznia 2012r. weszła w życie ustawa o redukcji, która zmieniła 10-letni termin przedawnienia na okres 5-letni. Zgodnie z art. 27 ustawy o redukcji do należności z tytułu składek, których termin przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r. stosuje się przepisy nowe, z tym, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Należności objęte tytułami wykonawczymi przedawniłyby się zatem w dniu 1 stycznia 2017r. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego tj. w dniu 23 kwietnia 2012r. Postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone, a zatem należności nie uległy przedawnieniu.
W odniesieniu do okoliczności umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że zastosowane do tej pory środki egzekucyjne były bezskuteczne, wyjaśnić trzeba, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność (art. 59 § 2 u.p.e.a.) następuje z urzędu po wyczerpaniu wszystkich możliwych środków egzekucyjnych. Dyrektor ZUS Oddział w K. może również wystąpić do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem zastosowanie środków egzekucyjnych, do których nie posiadał uprawnień. Jak zauważono w zaskarżonym postanowieniu, na chwilę obecną nie zaszły jeszcze okoliczności, uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność.
W skardze podniesiono, że organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie, uwzględnia tylko i wyłącznie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i powołuje się wyłącznie na stanowisko wierzyciela. Takie działanie organu jest prawidłowe, a zarzut skarżącego w tym zakresie nie może zyskać aprobaty Sądu, gdyż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, prowadzone jest na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie mają tutaj zastosowania przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego, jak sugeruje skarżący.
Skarżący domagał się również podania przepisu prawnego, który: "uchyla przepis Konstytucji RP, który jasno i kategorycznie stwierdza, że organy administracji państwowej działają na podstawie i w ramach wszystkich obowiązujących w naszym kraju przepisów prawa".
W kontekście powyższego, słusznie wskazał organ II instancji, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Skarżący błędnie przytoczył ten przepis i nieprawidłowo go interpretuje, ponieważ, wbrew temu, co podkreślił skarżący, przepis ten nie zawiera słowa: "wszystkich". Jak już wskazywano powyżej, organy egzekucyjne prowadzą postępowanie egzekucyjne na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, którego przepisy stosuje się w egzekucji sądowej.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest również rozstrzygnięcie organu w kontekście kolejnego zarzutu skarżącego, który zawnioskował o umorzenie zaległych składek i uchylenie zajęć rachunków bankowych. Słuszne jest bowiem stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., że przedmiotem badanej sprawy było umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie umorzenie składek. Z wnioskiem o umorzenie składek ZUS, skarżący powinien zwrócić się do wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Natomiast, co do wniosku o uchylenie zajęć rachunków bankowych, prawidłowo ocenił organ, że w chwili obecnej nie ma ku temu podstaw. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone, nie zostało zawieszone, ani umorzone, co stanowiłoby ewentualną przesłankę do uchylenia dokonanych zajęć.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w badanej sprawie, organ egzekucyjny, jak i następnie organ zażaleniowy w uzasadnieniu postanowienia, wskazali powody odmowy uwzględnienia złożonego wniosku, a zatem i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, nie mogą zyskać aprobaty Sądu zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego.
Wprawdzie skarżący nie sformułował w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek, jak już na wstępie podkreślano, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na tej podstawie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom z art. 124 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa. Organ II instancji odniósł się także w sposób prawidłowy do zarzutów zażalenia. Uzasadnienie badanego postanowienia, przedstawia analizę wszelkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz obrazuje tok rozumowania, który doprowadził Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. do wniosku o zasadności postanowienia organu I instancji. Argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji są przez Sąd w pełni podzielane.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań i uregulowań prawnych, odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji wykazała, że postanowienia te są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło