I SA/Kr 60/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-04-08
Skład orzekający: Agnieszka Góra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna i jej wspólnicy, pomimo posiadania znacznego majątku trwałego i ruchomego, a także pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w sytuacji, gdy ich majątek jest częściowo obciążony egzekucją komorniczą, a wynagrodzenia częściowo zajęte?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca (spółka jawna) nie wykazała w sposób wystarczający, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Mimo egzekucji komorniczej części majątku i zajęcia wynagrodzeń wspólników, spółka posiada znaczne środki trwałe i ruchome, których wartość przekracza koszty sądowe. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem zabezpieczenia środków na postępowanie sądowe, a malejąca strata spółki nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
Spółka jawna "B" złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. Spółka i jej wspólnicy argumentowali złą kondycję finansową, straty spółki, licytacje komornicze nieruchomości i zajęcia wynagrodzeń. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową spółki i jej wspólników.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "B" Spółka Jawna J.G.,W. M., J. W. w B - B o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2005 p o s t a n a w i a oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] lutego 2008r. Spółka Jawna "B" J. G, W. M. i J. W. w B. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2005.
Skarżąca Spółka "B" domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych na uiszczenie wpisu. Skarżąca wskazuje, iż posiada bardzo złą kondycję finansową, a spółka przynosi straty. Skarżąca Spółka wskazuje, iż posiadane nieruchomości poddane są licytacji komorniczej. Dodaje, iż wartość środków trwałych, których jest właścicielem, obejmujących zarówno nieruchomości położone w S. B. jak i ruchomości ( komputery, drukarki ) - wynosi 576 563,18 zł. Nie wykazuje oszczędności, lokat, oraz innych papierów wartościowych. Przedstawia rachunki zysków i strat, wykazujące stratę w roku 2007 wynoszącą 104 068,25 zł.
Wspólnicy Spółki Jawnej "B" przedstawiają zaś swoją osobistą sytuację materialną, ich zdaniem, również uzasadniającą przyznanie im prawa pomocy. I tak – J. G. oświadcza, iż prowadzi gospodarstwo wspólnie z żoną i dwójką dzieci. Czynsze z tytułu najmu lokali, których jest właścicielem zajęte są przez komornika sądowego i skarbowego, a także objęte cesją na rzecz Banku [...]. Wynagrodzenie żony zajęte jest przez komornika sądowego, a posiadane nieruchomości objęte powtórną licytacją. Jednocześnie strona podaje, iż dochody jej rodziny miesięcznie wynoszą 3 226,00 zł.
Z kolei J. W. wskazuje, iż prowadzi wspólne gospodarstwo z dwoma synami, otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości 1126 zł. Dodaje, iż w dniu [...].02.2008r.wynagrodzenie to zajęte zostało przez ZUS i US w W. Również stwierdza, iż należne mu czynsze z wynajmu posiadanych lokali mieszkaniowych zajęte są przez komornika sądowego i skarbowego, a nieruchomości licytowane.
Trzeci wspólnik skarżącej spółki – W. M. podaje, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę jego oraz małżonki w łącznej wysokości 2 252,00 zł. Podaje, iż wszystkie jego nieruchomości objęte są egzekucją komorniczą. Czynsze z wynajmu powierzchni mieszkaniowych i biurowych zajęte są przez Bank [...] komornika sądowego i skarbowego.
Zdaniem Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca Spółka Jawna "B", której wspólnikami i właścicielami są J. G, W. M. oraz J. W. prowadzi działalność w zakresie wydobywania żwiru i piasku, kopalnictwa, produkcji wyrobów tartacznych, produkcji wyrobów stolarskich, robót budowlanych, wynajmu sprzętu budowlanego z obsługą, transportu drogowego, sprzedaży hurtowej artykułów budowlanych, metalowych, chemicznych, wynajmu nieruchomości własnych itd.
Z akt sprawy wynika, iż wspólnikami Spółki, jak wskazano powyżej są J. G, W. M oraz J. W. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż spółka na dzień 31.12.2007r. wykazywała stratę w wysokości 104 068,25 zł przy jednoczesnych przychodach z tytułu "inne przychody operacyjne" wynoszących 590 492,26 zł w 2006r. Jednocześnie zauważono na podstawie analizy rachunków zysków i strat Spółki za lata od 2005 do 2007, iż strata ta jest malejąca, gdyż w 2005 roku wynosiła -2 200 526,08 zł, w 2006roku – 1 716 486,72 zł, natomiast w 2007 roku już tylko -104 068,25 zł. Spółka nie posiada rachunków bankowych.
Z oświadczenia o stanie majątkowym Spółki "B"wynika, iż w jej posiadaniu znajdują się : budowle i budynki położone w S. B. o łącznej wartości 546 736,31 zł oraz sprzęt komputerowy i drukarski o łącznej wartości 29826,87 zł. Łączna wartość środków trwałych należących do Spółki wynosi 576 563,18 zł.
Z nadesłanych natomiast formularzy wniosków dla osób fizycznych wspólników skarżącej Spółki wynika, iż: J. G. prowadzi gospodarstwo z dwójką dzieci i żoną, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę strony i jego małżonki w łącznej wysokości 3 226 zł. Strona ma współudział w mieszkaniach położonych w W. przy ul. P. ( ok. 130 m2 ), segmentu składającego się z 12 mieszkań na wynajem przy ul. S. w A., która to nieruchomość poddana jest licytacji komorniczej oraz posiada udział w nieruchomości w S.B. w wysokości 33,3 %.Nie wykazuje oszczędności ani cennych ruchomości.
Drugi wspólnik J. W. oświadcza, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości 1126 zł. Wnioskodawca wykazuje, iż jest współwłaścicielem mieszkań położonych w W. przy ul. P.( pow. 222 m2 ), a także w nieruchomości położonej w S. B. ( udział wynoszący 33,3 % ). Nie wykazuje cennych ruchomości ani oszczędności.
Trzeci wspólnik – W. M. oświadcza, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, rodzina utrzymuje się z dochodu ze stosunku pracy małżonków w łącznej wysokości 2252,00 zł. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o pow. 61,9 m2, właścicielem segmentu składającego się z 12 mieszkań na wynajem, budynku biurowo – magazynowego, posiada współudział w mieszkaniach w W. przy ul. P. oraz w nieruchomości położonej w S.B. Nie posiada cennych ruchomości ani oszczędności.
Z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż prowadzona jest licytacja nieruchomości położonej w S. B. obejmującej działki i hale o oszacowanej wartości 656 192,00 zł. Potwierdzono również, przedstawiając dokumenty wystawione przez Naczelnika US - Organ Egzekucji Administracyjnej wysokość dochodzonych od Spółki "B" należności na kwoty 441 655,75 zł, 440 003,82 zł, 394 694,90 zł oraz 404 796,02 zł. Potwierdzono również ułamkowe zajęcia wynagrodzeń wspólników skarżącej Spółki oraz ich żon, a także dokumenty poświadczające, iż czynsz otrzymywany z wynajmu przez M. W. przekazany ma być na rzecz organu egzekucyjnego na pokrycie dochodzonych roszczeń. Dołączono również zawiadomienie z dnia 14.08.2007r. o wszczęciu egzekucji z nieruchomości położonej w W. przy ul. P.
Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).
Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny , iż nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych.
Skarżąca Spółka nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ponadto wnioskodawczyni posiada znacznej wartości środki trwałe o wartości przekraczającej kwotę 576 563,18 zł. Faktem udowodnionym jest, iż nieruchomości będące w posiadaniu Spółki poddane są licytacji komorniczej. Jednakże Spółka posiada także majątek trwały w formie nieobjętych egzekucją komputerów, drukarek i innych ruchomości, których wartość ( prawie 30 000,00 zł ) znacznie przewyższa wysokość należnych na tym etapie postępowania kosztów sądowych w wysokości 500,00 zł. Sąd pragnie wskazać, iż wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą winien się liczyć z ewentualnym dochodzeniem swoich praw związanych z tą działalnością przed sądami, a co się z tym wiąże – winien zabezpieczać środki finansowe na ten cel. Wykazana przez wnioskodawcę strata w dacie na dzień 31.12.2007r. na kwotę -104 068,25 zł nie oznacza, i nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie, tym bardziej, iż starta ta jest znacznie malejąca w przeciągu trzech lat. Jak wskazano, skarżąca na bieżąco prowadząca działalność winna bowiem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów nie tylko bieżącej działalności ale również i prowadzonego postępowania sądowego. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych ( art. 199 cyt. ustawy nakłada na strony obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie - co jest regułą ), posiadanie przez wnioskodawcę tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące te działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.
Sąd rozpoznając wniosek Spółki Jawnej zbadał również sytuację finansową jej wspólników .
Jak wynika z dołączonych do sprawy dokumentów – wszyscy wspólnicy utrzymują się z wynagrodzeń za pracę swoją oraz swoich żon. Faktycznie przedstawiają dokumenty poświadczające ułamkowe, częściowe zajęcie wynagrodzeń oraz objęcie licytacja komorniczą nieruchomości położonych w S. B. czy W. przy ul. P. Jednakże , jak wynika z formularz wniosków o przyznanie prawa pomocy, wspólnicy, oprócz wspomnianych nieruchomości w S. B. czy W. posiadają również inne nieruchomości ( M. W. posiada mieszkanie o pow. 61 m2 ). A zatem dysponują również innym majątkiem, wedle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy - nieobjętym egzekucją komorniczą. Ponadto trzeba zaznaczyć, iż koszty, co do których ponoszenia na tym etapie postępowania są zobowiązani skarżący ( 500,00 zł wpis sądowy należny od złożonej skargi ), w kontekście majątku spółki, szczególnie ruchomego (sprzęt komputerowo – drukarski ) o wartości 29 826,87 zł, a także ilości osób zobowiązanych do jej uiszczenia, biorąc pod uwagę nawet częściowe zajęcia wynagrodzeń i innych bieżących dochodów tych osób, nie są na tyle znaczne by mogły spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wspólników i ich rodzin bądź też zaważyć w znaczący sposób na kondycji finansowej Spółki.
W tym miejscu również trzeba podnieść, iż wyłożenie kosztów przez skarżącą Spółkę jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi , zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło