I SA/Kr 601/04

PostanowienieWSA w Krakowie2010-07-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy, dochody, posiadany majątek oraz koszty utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dochody wnioskodawcy i jego małżonki, po odliczeniu kosztów utrzymania, są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego i opłacenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Posiadanie nieruchomości i stałe dochody nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie ogranicza to prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wraz z żoną pobiera emerytury, a ich łączny dochód w 2009 r. wyniósł ponad 35 000 zł. Posiadają nieruchomości, a po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje im do dyspozycji znaczna kwota. Referendarz WSA oddalił wniosek, wskazując na możliwość uzyskania pożyczki lub kredytu. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie prawa i konwencji międzynarodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2010 roku oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2004 roku Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie do kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2004r., Nr[...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r . Jak wynika z uzasadnia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów skarżący urodzony w 1944r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną S. Z. urodzoną w 1946r. Pobiera on emeryturę w wysokości 2008,50 zł netto, żona natomiast otrzymuje emeryturę w wysokości 706,29 zł netto. W 2009 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 27 608,70 zł, a jego żona w wysokości 8023,58 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: czynsz - 422,47 zł, opłatę za energię elektryczną - 103,33 zł, opłatę za gaz - 40,50 zł. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej położonej w C. o pow. 3,28 ha (współwłasność z J. Z i I. Z.) i odrębnej własności lokalu o pow. 63,10 m2 znajdującego się w K. (współwłasność z żoną). Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Referendarz podał, że dochód skarżącego pozwala na pokrycie kosztów związanych z procesem, które wynoszą 100 zł (wpis sądowy od skargi kasacyjnej). Ponadto wskazał, że w związku z otrzymywaniem stałych dochodów i posiadaniem nieruchomości strona skarżąca może uzyskać pożyczkę lub kredyt i w ten sposób wspomóc się finansowo w celu pokrycia wydatków związanych z procesem. Zwrócić też należy uwagę, iż tylko jedna z posiadanych przez skarżącego nieruchomości zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw, w którym zarzucił naruszenie prawa i konwencji międzynarodowych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego. Podniesiono także liczne zarzuty dotyczące meritum sprawy min. zbiorowe oszustwa dokumentacyjne z udziałem pracowników samorządowych. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu. W ocenie Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że przesłanki, jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym, określono w przepisie art. 246 p.p.s.a., Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od opłat sądowych, sąd bierze pod uwagę łącznie: okoliczności stanowiące wykazanie, że osoba składająca wniosek nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) oraz wynikający z art. 45 Konstytucji RP obowiązek zagwarantowania stronie prawa do sądu (vide: postanowienie z dnia 5 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. II SA/Ol 684/07). Skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że łączny miesięczny dochód jego i żony wynosi 2714,79 zł netto miesięcznie, po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje im do dyspozycji kwota 2 148,49 zł. Dodatkowo tylko jedna z posiadanych przez skarżących nieruchomości zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe, a zatem nie można go zaliczyć do grona osób najuboższych wymagających pomocy państwa w celu obrony i dochodzenia swoich praw przed sądem. W ocenie Sądu, kwota miesięcznych dochodów skarżącego i jego małżonki, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, w zupełności umożliwia mu ponoszenie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania jego oraz rodziny. Także przekonanie skarżącego o nieprawidłowym działaniu organów administracji przy wydaniu decyzji w jego sprawie nie jest przesłanką uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa , Sąd nie może odmówić stronie prawa pomocy jeżeli w konsekwencji powodowałoby to wyłączenie czy też istotne ograniczenie jej prawa do sądu. Biorąc zatem pod uwagę sytuację materialną i majątkową skarżącego przedstawioną powyżej, zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania ,iż brak zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu ogranicza jego prawo do sądu. W tym stanie sprawy na podstawie art. 260 w związku z art. 245 § 2 oraz 246 §1 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło