I SA/Kr 604/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. – H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.G.-H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lutego 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2015 roku oddalającego skargę M.G.– H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lutego 2015 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok, skarżąca, działająca przez radcę prawnego G.J., złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem R.H. i córką P.H. Ich miesięczny dochód wynosi 4.311 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.356 zł, wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 1.355 zł i dochód z najmu w wysokości 1.600 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 75 m² i wartości 350.000 zł we współwłasności z mężem. R.H. jest również właścicielem otrzymanego w darowiźnie domu o powierzchni 80 m². Córka P. nie posiada żadnego majątku. Skarżąca podała, też, że posiada 250 udziałów po 100 zł (łączna wartość 25.000 zł) w G. Sp. z o.o. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: spłata raty do urzędu skarbowego 800 zł, spłata kredytu hipotecznego 740 CHF, pozostałe opłaty 500 zł, utrzymanie studiującej córki 900 zł. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy M.G.– H. podniosła, iż ze względu na obciążenia kredytowe i finansowe nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Rata, którą płaci do urzędu skarbowego znacząco obciąża domowy budżet. Ze względu na toczące się od wielu lat postępowanie sądowe skarżąca podupadła na zdrowiu psychicznym. Posiada z tego tytułu grupę niepełnosprawności i na bieżąco poddaje się terapii. Ponadto ze skromnych dochodów skarżąca utrzymuje córkę, która studiuje w K. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy M.G.– H. przesłała oświadczenia i dokumenty źródłowe na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Wynika z nich, że w roku 2014 skarżąca osiągnęła dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 18.742,42 zł. W roku 2015 jej dochód z tego źródła wyniósł 19.665,00 zł. Mąż skarżącej, R.H., w roku 2014 osiągnął dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 19.736,48 zł, a z tytułu innych krajowych świadczeń 7.317,18 zł, a w roku 2015 roku jego dochody z wynagrodzenia za pracę wyniosły 19.665,00 zł. Miesięczne koszty związane z wyżywieniem, ubraniem, podatkami i leczeniem wynoszą około 500 zł. Saldo konta osobistego nr: [...] w Banku Millenium wynosi 16,12 CHF, a konta osobistego Premium nr: [...] w tym banku wynosi 73,52 zł. Skarżąca, ani jej mąż nie są właścicielami żadnych pojazdów mechanicznych. Opłata za gaz za okres od 27 listopada 2015 roku do 31 stycznia 2016 roku wyniosła 501,80 zł (za okres od 18 września do 27 listopada 2015 roku 323,56 zł). Miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w roku 2015 to kwota 17 zł. Opłata za wodę za grudzień 2015 roku wynosiła 15,08 zł, a za energię elektryczną za kwiecień 2016 roku 285,35 zł. Skarżąca spłaca na rzecz Urzędu Skarbowego raty w wysokości 800 zł tytułem zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W dniu 1 stycznia 2016 roku małżonek wnioskodawczyni zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego, a wysokość czynszu z tytułu wynajmu wynosi 1.600 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżąca M.G.– H. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższego wynika, że to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, winna była przekonać Sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwalała na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. W niniejszej sprawie M.G.– H. złożyła, co prawda oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., jednakże, zdaniem orzekającego, wykazane w nim dane dotyczące rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej skarżącej nie są wiarygodne. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ich łączne miesięczne dochody wynoszą 4.311 zł. Tymczasem z przedłożonych w ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów wynika, że wydatki ponoszone przez rodzinę przekraczają wykazane dochody. Na wydatki składają się bowiem rata do urzędu skarbowego w wysokości 800 zł, wyżywienie, ubranie, podatki i leczenie ok. 500 zł, utrzymanie studiującej córki 900 zł, gaz 250 zł (501,80 zł za 2 miesiące), opłata za odpady komunalne 17 zł, woda 15,08 zł, energia elektryczna 285,35 zł, rata kredytu ok. 3.000 zł. Suma wydatków wynosi zatem 5.767,43 zł i jest wyższa od deklarowanych dochodów o 1.456,43 zł. Zauważyć należy, że wydatki te nie obejmują takich kosztów jak ubezpieczenie budynków w kwocie 60 zł miesięcznie, czy ubezpieczenie na życie (za styczeń 2016 roku 2 x 56,85 zł, za luty 2 x 47,80 zł, za marzec 2 x 47,80 zł). Zdaniem orzekającego brak bilansowania się dochodów i wydatków poddaje w wątpliwość oświadczenie skarżącej w zakresie dotyczącym źródeł utrzymania jej rodziny. Skoro bowiem bieżące wydatki przekraczają deklarowane dochody, a skarżąca nie określa źródeł pokrywania tego deficytu, uzasadniona jest wątpliwość co do rzetelności złożonych przez nią oświadczeń w tym przedmiocie. Analiza przepływu środków finansowych na rachunku [...] w Banku Millenium potwierdza zasilanie tego konta przez męża skarżącej R.H. następującymi kwotami: 4 stycznia 2016 roku 750 CHF (równowartość 2.964,45 zł przy kursie CHF 3,9526), 9 lutego 2016 roku kwotą 750 CHF (równowartość 3.033,53 zł przy kursie CHF 4,0447) i w marcu 2016 roku kwotą 650 CHF (równowartość 2.578,16 zł przy kursie CHF 3,9664). Wpłacane środki pieniężne stanowią równowartość deklarowanych miesięcznych dochodów męża skarżącej, a w miesiącu lutym 2016 roku nawet je przekraczają. Oznacza to, że z dochodów skarżącej w wysokości 1.336 zł miałyby być pokrywane wszystkie pozostałe wydatki rodziny, których wysokość znacznie przekracza tę kwotę. Na marginesie należy też dodać, że skarżąca i jej mąż są jedynymi wspólnikami spółki G. Sp. z o.o. w Ostrowie z kapitałem zakładowym 50.000 zł, w której M.G.– H. pełni funkcję Prokurenta, a R.H.funkcję Prezesa Zarządu (dane na podstawie Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego G. Spółka z o.o. w O. – stan na dzień 21 kwietnia 2016 r.). Zatem ich dochody z prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki nie ograniczają się jedynie do wykazanego wynagrodzenia za pracę na podstawie zawartych umów. Skarżąca – pomimo skierowanego do niej wezwania o przesłanie dokumentów podatkowych uwzględniających dochody ze spółki G. Sp. z o.o. - ograniczyła się jedynie do wykazania dochodu z wynagrodzenia za pracę w w/w spółce. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie uwiarygodniła w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że to ją obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez skarżącą oświadczenie co do stanu majątkowego jest niewiarygodne w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.