I SA/Kr 611/17

Sygn. akt I SA/Kr 611/17 Kraków, dnia 13 listopada 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 maja 2017 r. nr: [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2017r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Z. B. podał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.080 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni ok. 90 m˛ (w tym mieszkanie o powierzchni ok. 12 m˛) oraz nieruchomość rolna o areale 0,58 ha obsiewana zbożem, ale obecnie zalana z uwagi na nieusunięcie skutków powodzi. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. W rubryce 7.2.3 formularza, w której należało wykazać wierzytelności skarżący wpisał "są bardzo duże w postępowaniach w pseudo sądach cywilnych". Z. B. podniósł, iż nie stać go na pokrycie kosztów postępowania. Nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych innych dochodów, nie wypełnia PIT-u. Nigdy nie otrzymywał żadnych zapomóg. Podał, że wprawdzie obecnie ZUS przyznał mu emeryturę w wysokości 1.080 zł, ale zajęta jest przez komorników i innych wierzycieli. Oświadczył, że wydatki na utrzymanie ma na średnim poziomie. Na skutek powodzi w 2010 roku grunt i dom skarżącego zostały zalane wodą. Skarżący dodał, iż od 2004 roku nie był ubezpieczony, dlatego kupował tylko lekarstwa sprzedawane bez recepty. Obecnie cześć emerytury przeznacza na leczenie. Opłaca też rachunki za energię elektryczną. Wodę pobiera z własnej studni, ma swoje szambo i opał. Wnioskodawca oświadczył, że jego zadłużenie jest ogromne, gdyż pożycza pieniądze od osób prywatnych, a pożyczone oddaje na spłatę innych pożyczek. Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2017 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich oświadczeń i dokumentów na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: - potwierdzenie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego za miesiąc lipiec 2017 roku, - przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych na konieczne utrzymanie oraz udokumentowanie tych wydatków aktualnymi rachunkami, - oświadczenia czy posiadana nieruchomość rolna przynosi skarżącemu jakiekolwiek dochody – jeśli tak, jaka jest ich wysokość, - przedłożenie odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii, bądź też numerów ksiąg wieczystych) obejmujących nieruchomości będące własnością lub współwłasnością skarżącego, - przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych obrazujących historię transakcji z trzech ostatnich miesięcy wraz z aktualnym saldem, - oświadczenia popartego stosownymi dokumentami o aktualnym zadłużeniu skarżącego. Z. B. w piśmie z dnia 7 sierpnia 2017 roku przesłał kserokopię przekazu pocztowego z potwierdzeniem wypłaty świadczenia emerytalnego za lipiec 2017 roku w kwocie 762,92 zł. Podał, że nie zbiera paragonów, bowiem kwota pobieranej emerytury jest symboliczną i nie wystarcza nawet na leczenie. Posiadana nieruchomość rolna przynosi jedynie straty, ponieważ ARiMR nie przyznaje mu dopłat bezpośrednich. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma założonej księgi wieczystej, ani nie posiada rachunków bankowych. Posiadanego zadłużenia sięgającego milionów złotych nie da się udokumentować. Do pisma załączona została kopia zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia 26 lipca 2017 roku o wszczęciu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności głównej w wysokości 378 zł. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017r. referendarz sądowy wniosek oddalił. We wniesionym sprzeciwie skarżący zarzucił, iż wbrew błędnej ocenie referendarza należycie przedstawił swoją sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącego dotyczył całościowego przyznania prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym winien był udokumentować, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. Zasadnie zatem ocenił referendarz, iż aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony musi ona przekazać dokładne informacje na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. W niniejszej sprawie dane zawarte na urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącego zrealizowane w pełni. Brak przede wszystkim udokumentowanej informacji o wysokości ponoszonych przez stronę wydatków. Pomimo wezwania do przedłożenia spisu ponoszonych w miesiącu kosztów i udokumentowania ich aktualnymi rachunkami Z. B. uchylił się od podania chociażby szacunkowych danych w tym przedmiocie odpowiadając, że nie zbiera paragonów. Brak tych danych i dokumentów uniemożliwia ustalenie terminowości i formy dokonywanych płatności, a także wysokości ponoszonych kosztów. W takiej sytuacji nie można dokonać sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków, aby ustalić czy pozostają mu jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mógłby pokryć należne w sprawie koszty sądowe. Pomimo powoływania się na milionowe zadłużenie skarżący uchylił się od wykazania wysokości tego zadłużenia zarówno u osób prywatnych, jak i instytucji. Przesłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 26 lipca 2017 roku dotyczy należności głównej w wysokości 378 zł, co w stosunku do deklarowanego zadłużenia jest kwotą symboliczną. Niezrozumiałe jest przy tym tłumaczenie skarżącego, że posiadanego zadłużenia nie da się udokumentować. Cząstkowe wykonanie skierowanego do skarżącego wezwania było zatem niewystarczające dla przyznania mu prawa pomocy. Nadto w ocenie Sądu wszystkie dokumenty i oświadczenia, o których przedłożenie referendarz wezwał, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one na pełne i rzetelne zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a nie sytuacji opisanej przez wybiórcze przedstawienie kilku danych na temat sytuacji finansowej. Strona, która mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania, nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GZ 313/16 i z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt II OZ 833/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji,