I SA/Kr 621/16

Sygn. akt I SA/Kr 621/16 Kraków, dnia 13 listopada 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2017r. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego skarżący podał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest pomocy społeczna w postaci świadczenia w wysokości 384 zł miesięcznie oraz paczek żywnościowych. J. W. nie posiada żadnych składników majątku, a jego wydatki przedstawiają się następująco: 90 zł energia elektryczna, 35 zł woda, 33 zł telefon, 75 zł leki i pampersy, 12 zł śmieci, 25 zł ubezpieczenie. Wnioskodawca posiada zadłużenie: 7.369,40 zł (komornik), 450 zł (bank – karta) i 700 zł (znajomi). W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada innego źródła dochodu, majątku, ani środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Podał, że została u niego zdiagnozowana ciężka choroba, w związku z czym nie może podjąć pracy. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017 roku J. W. został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W wezwaniu pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może zostać uznane za niewykazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 3 lipca 2017 roku i 11 lipca 2017 roku przesyłka skierowana do skarżącego na adres podany w skardze, zawierająca wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, powróciła do tut. sądu z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". W związku z powyższym przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 17 lipca 2017 roku, w trybie art. 73 p.p.s.a. Tym samym siedmiodniowy termin przewidziany na złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych upływał skarżącemu z dniem 24 lipca 2017 r. Wezwanie nie zostało wykonane do dnia wydania tj. 25 sierpnia 2017r. postanowienia przez referendarza sądowego, który wniosek oddalił. We wniesionym sprzeciwie skarżący zarzucił, iż pomimo, że nie posiada żadnego cennego majątku jego wniosek oddalono. Podkreślił, iż posiadane nieruchomości popadają w ruinę, konta zajął mu US, nie jest w stanie przedłożyć wyciągów, bo go na to nie stać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącego dotyczył całościowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Nadto aktualnie rozpoznawany wniosek J. W. jest kolejnym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 roku WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Powodem negatywnego rozstrzygnięcia było nieudzielenie informacji o posiadanych składnikach majątkowych oraz nieprzedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację majątkową, co nie pozwoliło na uznanie, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozpoznanie kolejnego wniosku J. W. w tym samym zakresie winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i n. p.p.s.a. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W ocenie Sądu pomimo wskazań zawartych w powołanym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy, a także pomimo wezwania z dnia 26 czerwca 2017 roku w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia odpowiednich oświadczeń i dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania stanu majątkowego i możliwości płatniczych – skarżący nadal nie przedstawił w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej. Tymczasem instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego przyznania domaga się wnioskodawca, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa we wnioskowanym zakresie. Sąd podziela przy tym ocenę referendarza, iż konieczność udokumentowania sytuacji majątkowej wynikała z wątpliwości dotyczących stanu majątkowego tj. m.in. z faktu, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 czerwca 2017 roku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani cennych ruchomości. Tymczasem, z uwagi na okoliczność, że J. W. występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach (I SA/Kr 573/15, I SA/Kr 574/15 i I SA/Kr 575/15) z urzędu znana jest okoliczność, że jest właścicielem [...] części nieruchomości znajdującej się w Z. przy ul. [...], stanowiącej budynek o kubaturze 626 m3, przeznaczony na cele mieszkalne ([...] oraz [...] części nieruchomości (po zmarłym ojcu) znajdujących się w T. [...] przy ul. [...] o pow. 0,0307 ha ([...]), o pow. 0,0291 ha ([...]) oraz o pow. 0,0752 ha ([...]). Wnioskodawca posiadał także rachunki bankowe "Otwarte Konto Oszczędnościowe" oraz "Konto Direct" w ING Banku Śląskim. W związku z tym, że powyższe informacje dotyczyły maja 2015 roku, dlatego zasadnym było wezwanie skarżącego do podania aktualnych danych w przedmiocie posiadanych składników majątkowych. Wyjaśnienia wymagała także kwestia w jaki sposób wykorzystywane są przedmiotowe nieruchomości. Istotne w przedmiocie przesłanek prawa pomocy byłyby bowiem informacje, czy nieruchomości te przynoszą właścicielowi dodatkowe dochody np. z tytułu dzierżawy, czy najmu. Skarżący jednak kolejny raz nie udzielił odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie w tym przedmiocie. Pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie wykazał czyją własność stanowi nieruchomość, w której zamieszkuje. Nie przedłożył też wyciągów z rachunków bankowych, których analiza pozwoliłaby na ustalenie rzeczywistej wielkości środków finansowych pozostających do jego dyspozycji. Nie udokumentował również wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Nie złożył też oświadczenia czy aktualnie jest właścicielem pojazdów mechanicznych. Wobec wskazanych wyżej okoliczności prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. W takiej sytuacji, skoro niewyjaśnione zostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych J. W., niemożliwym jest stwierdzenie, że koszty niniejszego postępowania pozostają poza zakresem tych możliwości. Powyżej opisanych wątpliwości skarżący nie wyjaśnił także we wniesionym sprzeciwie, który stanowi jedynie krótką informację o sytuacji majątkowej, bez jej jakiegokolwiek udokumentowania. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji,