I SA/Kr 622/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-08-25
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca mimo wezwania nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości, a w szczególności nie przedstawiła aktualnych danych dotyczących posiadanych składników majątkowych, mimo że sąd posiadał wiedzę o posiadaniu przez nią nieruchomości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca, mimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku i pouczenia o skutkach jego niewykonania, nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku z zażaleniem na postanowienie WSA w Krakowie odrzucające jego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest pomoc społeczna, nie posiada majątku, a jego wydatki są wysokie. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie podjął korespondencji. Sąd posiadał wiedzę o posiadaniu przez skarżącego nieruchomości, co budziło wątpliwości co do jego oświadczeń majątkowych.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić
Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. W. w niniejszej sprawie. Wraz z zażaleniem na przedmiotowe orzeczenie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest pomocy społeczna w postaci świadczenia w wysokości 384 zł miesięcznie oraz paczek żywnościowych. J. W. nie posiada żadnych składników majątku, a jego wydatki przedstawiają się następująco: 90 zł energia elektryczna, 35 zł woda, 33 zł telefon, 75 zł leki i pampersy, 12 zł śmieci, 25 zł ubezpieczenie. Wnioskodawca posiada zadłużenie: 7.369,40 zł (komornik), 450 zł (bank – karta) i 700 zł (znajomi).
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada innego źródła dochodu, majątku, ani środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Podał, że została u niego zdiagnozowana choroba Parkinsona, w związku z czym nie może podjąć pracy. Wnioskodawca czuje się oszukany i nękany przez ARiMR.
Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017 roku J. W. został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W wezwaniu pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może zostać uznane za niewykazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku.
Pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 3 lipca 2017 roku i 11 lipca 2017 roku przesyłka skierowana do skarżącego na adres podany w skardze, zawierająca wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, powróciła do tut. sądu z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". W związku z powyższym przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 17 lipca 2017 roku, w trybie art. 73 p.p.s.a. Tym samym siedmiodniowy termin przewidziany na złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych upływał skarżącemu z dniem 24 lipca 2017 r.
Wezwanie nie zostało wykonane do dnia wydania niniejszego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek J. W. jest kolejnym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Powodem negatywnego rozstrzygnięcia było nieudzielenie przez stronę informacji o posiadanych składnikach majątkowych oraz nieprzedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację majątkową, co nie pozwoliło na uznanie, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznanie kolejnego wniosku J. W. w tym samym zakresie winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
Pomimo wskazań zawartych w powołanym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy, a także pomimo wezwania z dnia 26 czerwca 2017 roku w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia odpowiednich oświadczeń i dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania stanu majątkowego i możliwości płatniczych – skarżący nadal nie przedstawił w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej. Tymczasem instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego przyznania domaga się wnioskodawca, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa we wnioskowanym zakresie.
Wątpliwości orzekającego dotyczące stanu majątkowego strony wynikały z faktu, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 czerwca 2017 roku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani cennych ruchomości. Tymczasem, z uwagi na okoliczność, że J. W. występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych w tut. Sądzie (I SA/Kr 573/15, I SA/Kr 574/15 i I SA/Kr 575/15) orzekającemu z urzędu znana jest okoliczność, że skarżący jest właścicielem 1/6 części nieruchomości znajdującej się w Z. przy ul. [...], stanowiącej budynek o kubaturze 626 m3, przeznaczony na cele mieszkalne (KW [...]) oraz 2/9 części nieruchomości (po zmarłym ojcu) znajdujących się w T. S. przy ul. [...] o pow. 0,0307 ha (KW [...]), o pow. 0,0291 ha (KW [...]) oraz o pow. 0,0752 ha (KW [...]). W uprzednio składanym wniosku skarżący deklarował także, że jest właścicielem samochodu osobowego marki C., rok produkcji 1991. Wnioskodawca posiadał także rachunki bankowe "O. K. O." oraz "K. D." w I.. W związku z tym, że powyższe informacje dotyczyły maja 2015 roku, dlatego zasadnym było wezwanie skarżącego do podania aktualnych danych w przedmiocie posiadanych składników majątkowych. Wyjaśnienia wymagała także kwestia w jaki sposób wykorzystywane są przedmiotowe nieruchomości. Istotne w przedmiocie przesłanek prawa pomocy byłyby bowiem informacje, czy nieruchomości te przynoszą właścicielowi dodatkowe dochody np. z tytułu dzierżawy, czy najmu. Skarżący jednak kolejny raz nie udzielił odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie w tym przedmiocie.
Pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie wykazał czyją własność stanowi nieruchomość, w której zamieszkuje. Nie przedłożył też wyciągów z rachunków bankowych, których analiza pozwoliłaby na ustalenie rzeczywistej wielkości środków finansowych pozostających do jego dyspozycji. Nie udokumentował również wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Nie złożył też oświadczenia czy aktualnie jest właścicielem pojazdów mechanicznych.
Wobec wskazanych wyżej okoliczności należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. W takiej sytuacji, skoro niewyjaśnione zostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych J. W., niemożliwym jest stwierdzenie, że koszty niniejszego postępowania pozostają poza zakresem tych możliwości.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło