I SA/Kr 623/18

WyrokWSA w Krakowie2018-11-14

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Inga Gołowska, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o uznaniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione, narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, prawdy obiektywnej i prawidłowego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ odwoławczy nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego w zakresie kluczowego dla sprawy okresu zawieszenia biegu przedawnienia, co uniemożliwiło sądową kontrolę prawidłowości jego rozstrzygnięcia. W związku z tym, ustalenia organu dotyczące zawieszenia biegu przedawnienia zostały uznane za przedwczesne i dowolne.
Stan faktyczny
Skarżąca H. D. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku VAT. Zarzuty dotyczyły przedawnienia należności, niespełnienia wymogów formalnych tytułów wykonawczych oraz błędnego wskazania podstawy prawnej. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 kwietnia 2018 r. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ( sto złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej: organ egzekucyjny, organ I instancji) prowadzi jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej H. D. (dalej: Zobowiązana, Skarżąca), na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 września 2017 r. o numerach: [...], [...], [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], obejmujących należności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r., na łączną kwotę należności głównych [...] zł. Wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych poprzedzone było postępowaniem zabezpieczającym prowadzonym na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 21 grudnia 2016 nr [...]. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego organ I instancji dokonał zajęć zabezpieczających, m.in. skutecznego zajęcia konta w [...] S.A. Po wystawieniu tytułów wykonawczych, przed przystąpieniem do egzekucji, organ egzekucyjny zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz dokonał oceny, czy tytuły wykonawcze spełniają wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1314, dalej: u.p.e.a.). Analizując treść przedmiotowych tytułów wykonawczych organ stwierdził, że zawierają one wszystkie wymagane przepisami elementy i przyjął tytuły wykonawcze do realizacji. Pismem z 26 października 2017 r. nr [...] organ egzekucyjny zawiadomił Zobowiązaną, że z dniem 27 września 2017 r. zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcie egzekucyjne. Wraz z przedmiotowym pismem w dniu 22 listopada 2017 r. doręczono Zobowiązanej odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych. Zobowiązana pismem z dnia 29 listopada 2017 r. złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc, że: 1) egzekwowane zaległości uległy przedawnieniu tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., 2) wystawione tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych art. 27 u.p.e.a., tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., 3) błędnie wskazano podstawę prawną poprzez wskazanie nieaktualnego dziennika ustawy, tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., 4) brak jest adnotacji "odpis tytułu wykonawczego" na przesłanych odpisach tytułów wykonawczych, tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. W zażaleniu podniosła ponownie: 1. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego - "na dzień wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji zobowiązanie podatkowe było już przedawnione co uzasadniało umorzenie postępowania", 2. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. - "w doręczonych podatnikowi tytułach wykonawczych brak jest podpisu rozumianego jako "językowy znak graficzny". Jak również "nieprawidłowo wskazano tez podstawę pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej. Wskazano bowiem, iż jest to art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 poz. 599)". Tymczasem w dacie wystawienia tytułów wykonawczych obowiązywała ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1021)", 3. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 26b u.p.e.a. "Doręczone podatnikowi dokumenty nie zawierają adnotacji "odpis tytułu wykonawczego"". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając postanowienie DIAS wskazał, że w sprawie wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie było konieczne, jako że wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten sam podmiot. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nadzór organu odwoławczego nad wierzycielem jest ustawowo ograniczony, na mocy art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a., do kontroli przestrzegania przepisów u.p.e.a. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego jak również dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. przedawnienia obowiązku dochodzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, co do którego wypowiedział się wierzyciel, organ odwoławczy zaznaczył, że kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 800, dalej: O.p.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając na uwadze powyższe przepisy, dla zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r., licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku tj. 31 grudnia 2011 r. - "standardowy" koniec terminu przedawnienia upływałby z dniem 31 grudnia 2016 r. Niemniej, art. 70 § 6 Op wymienia kiedy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W omawianej sprawie bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań został zawieszony: • zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z dniem 24 listopada 2016 r. tj. z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o podejrzenie przestępstwa skarbowego, które zostało prawomocnie zakończone w dniu 14 lipca 2017 r. • zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 O.p. z dniem 12 stycznia 2017 r. w związku z doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia w trybie u.p.e.a., decyzja o zabezpieczeniu, na podstawie której wydano zarządzenie zabezpieczenia wygasła z dniem 19 września 2017 r. (art. 33a § 1 pkt 2 O.p.) tj. z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W omawianej sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania nastąpiło, zgodnie z art. 70 § 4 O.p., w dniu 27 września 2017 r. w wyniku przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcia egzekucyjne w związku z wystawieniem ww. tytułów wykonawczych (art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Termin przedawnienia biegnie dalej od dnia 20 września 2017 r. tj. dnia następnego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. Dalej organ odwoławczy podał, odnosząc się do zgłoszonego kolejnego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. tj. niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych art. 27 u.p.e.a., poprzez nieprawidłowo złożony podpis osoby działającej w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] oraz brak wskazania podstawy prawnej udzielenia takiego pełnomocnictwa, że zgodnie z art. 27 u.p.e.a., tytuł wykonawczy powinien zawierać podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają podpis indywidualizujący osobę podpisującą oraz odcisk pieczęci zawierającej imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby podpisującej. Przepisy u.p.e.a. ani ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.), nie wskazują, że złożony podpis ma być czytelny. Przywołując orzecznictwo DIAS wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nieczytelny podpis uzupełniony pieczątką z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym, pozwala na zidentyfikowanie osoby podpisującej i powiązanie jej z treścią dokumentu, a w konsekwencji spełnia standardy wynikające z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W utrwalonej praktyce obrotu za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także – i najczęściej - skrót podpisu ("podpis nieczytelny"), którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu. Złożenie na tytule wykonawczym parafki lub skrótu podpisu na czytelnej pieczątce, wskazującej jednoznacznie kto z imienia i nazwiska oraz pełnionego stanowiska podpisał tytuł wykonawczy (nieczytelna parafa czy podpis, złożony w indywidualny, charakterystyczny i właściwy dla danej osoby sposób wraz z pieczątką zawierającą pełne imię i nazwisko), nie pozostawia wątpliwości co do wystawcy podpisu. Następnie organ odwoławczy zaznaczył, że zarówno u.p.e.a. jak i K.p.a. nie obligują Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarówno jako wierzyciela i jako organu egzekucyjnego, do dołączenia do tytułów wykonawczych udzielonego pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Natomiast, odnosząc się do nieprawidłowego wskazania w ww. tytułach wykonawczych (na stronie pierwszej w drugim polu od góry) podstawy prawnej u.p.e.a. tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 599, DIAS wskazał, że w dacie wystawienia tytułów wykonawczych obowiązywał tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1201. W tytułach wykonawczych w druku jak i na użytej pieczątce (na stronie drugiej w części E), podano publikator poprzedniego tekstu jednolitego u.p.e.a. Nieaktualny publikator jest zawarty w formularzu urzędowym wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2016 r., poz.1305 ze zm.). Wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy nie może formularza zmienić. Powołanie nieaktualnego publikatora nie daje podstawy do uznania braku podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, tym bardziej uchybienie to nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że tytuły wykonawcze zostały wystawione z naruszeniem prawa. Odnosząc się do kolejnego zgłoszonego zarzutu niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 26b u.p.e.a., poprzez brak umieszczenia na przesłanych zobowiązanej tytułach wykonawczych adnotacji "odpis tytułu wykonawczego", organ odwoławczy stwierdził, że przesłane Zobowiązanej tytuły - stanowią odpis egzemplarzy tytułów wykonawczych pozostawionych w organie egzekucyjnym. Art. 27 u.p.e.a. enumeratywnie wymienia jakie elementy powinien zawierać tytuł wykonawczy, nie wymienia adnotacji - "odpis tytułu wykonawczego" dla zobowiązanego. Również rozporządzenie w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, nie zawiera takiej informacji tj. stosowania takiego zapisu. Użycie przez ustawodawcę w art. 26b u.p.e.a. słowa "odpis" jednoznacznie wskazuje, że zobowiązanemu przysyła się identyczny z tytułem wykonawczym dokument. Powyższa kwestia nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że tytuły wykonawcze doręczone zobowiązanej zostały wystawione z naruszeniem prawa. Podsumowując DIAS stwierdził, że wobec powyższego w tym stanie faktycznym i prawnym należało postanowić jak na wstępie realizując uprawnienia wynikające z dyspozycji art. 23 § 4 u.p.e.a. Zobowiązana wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niedostatecznym zbadaniu sprawy oraz wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 stycznia 2018 roku nr [...] uznającego wniesione zarzuty za nieuzasadnione i utrzymanie powyższego postanowienia w mocy mimo naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów mających wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od DIAS na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniając skargę podniosła, że organ jedynie pobieżnie odniósł się do przedstawionych w postępowaniu zarzutów, w szczególności do zarzutu przedawnienia. Okoliczność, iż zobowiązanie, którego dotyczy niniejsze postępowanie jest przedawnione, ponieważ nie może zostać wstrzymany bieg terminu przedawnienia już raz pierwotnie wstrzymany, potwierdza w szczególności treść zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 27 lipca 2017 roku, zgodnie z którym termin przedawnienia biegł dalej od dnia 15 lipca 2017 roku. W ocenie Skarżącej podpis na tytułach wykonawczych uniemożliwia dokonanie oceny czy rzeczywiście podpisała się na nich osoba do tego uprawniona, a zatem czy tytuły wykonawcze są autentyczne. Brak podstawy prawnej udzielenia pełnomocnictwa do działania w imieniu organu poddaje w wątpliwość prawidłowość umocowania podpisanych na tytułach wykonawczych osób do dokonania tych czynności. Tytuły wykonawcze nie zawierają adnotacji w formie oznaczenia na tytule wykonawczym informacji o tym, iż doręczony egzemplarz stanowi odpis. Organ błędnie uznał, że przepisy nie wymagają zamieszczania na tytułach wykonawczych tego rodzaju informacji. Organ nie wskazał także przyczyny, dla której nie może dokonać zmiany formularza, a która powinna wynikać z przepisów. Organ powinien dokładnie przeanalizować zgłoszone zarzuty. W niniejszej sprawie organ ograniczył się jedynie do poparcia stanowiska organu pierwszej instancji. Organ w ogóle nie odniósł się do poruszonej możliwości wstrzymania biegu terminu przedawnienia w przypadku gdy był on już wstrzymany. Stanowisko organu jest skrajnie lekceważące w stosunku do występujących w sprawie problemów i zawiera jedynie opis stanu faktycznego i przytoczenie przepisów. Niezgodnie z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. organ nie stał na straży praworządności i zlekceważył całkowicie interes obywatela. Pominął istotne okoliczności sprawy tj. wstrzymania terminu biegu przedawnienia w dniu 24 listopada 2016 r. Z uwagi na powyższe, zaufanie Skarżącej do władzy publicznej zostało naruszone. Dodatkowo, wbrew treści 124 § 2 K.p.a. organ sporządził uzasadnienie prawne w sposób nieprawidłowy, niewystarczający do wyjaśnienia Zobowiązanej swojego stanowiska i przepisów je uzasadniających. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznając sprawę zgodnie z powyżej zakreślonymi regułami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 września 2017 r. o numerach: [...], [...], [...] Postanowieniem tym organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów: - przedawnienia należności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. objętych wymienionymi powyżej tytułami, oraz, - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesionych w skardze. Sąd z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi, stwierdził naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję (postanowienie) Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji (postanowieniu) znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przechodząc do dalszych rozważań należy wskazać, że w postepowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a, mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w K.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7), zaufania (art. 8), udzielania informacji (art. 9), przekonywania (art. 11), szybkości i prostoty postępowania (art. 12) i sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 K.p.a.). Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zbliżone wymogi ustawa przewiduje w odniesieniu do postanowienia – stosownie do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Naruszenie powyższych przepisów prowadzi również w efekcie uchybienia zasadom praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 K.p.a.). Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz jej rozstrzygnięcia, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji (art. 15, art. 138 K.p.a.). Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja aktu, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zauważyć należy, że wymogi zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sporządzenia prawidłowego uzasadnienia ma znaczenie nie tylko dla stron postępowania, które mają prawo wiedzieć, czym kierował się organ administracji publicznej przy załatwianiu ich sprawy, ale również dla sądu administracyjnego, którego zadaniem jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem. Jest przy tym oczywiste, że w ramach sądowej kontroli badaniu podlega również to, czy ustalenia organu znajdują dostateczne oparcie w zebranym materiale dowodowym w sposób wyczerpujący. Bez kompletnych akt sprawy, w tym wszystkich dowodów, na których organy administracji publicznej poczyniły ustalenia faktyczne nie jest np. możliwe stwierdzenie, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów, wynikających z art. 80 K.p.a., a zatem czy ustalenia nie są arbitralne i dowolne. Okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się poza aktami sprawy co do zasady nie mogą zatem być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.). W niniejszej sprawie DIAS przedłożył akta w takim stanie, że wymykają się one sądowej kontroli, czyniąc ją niemożliwą. W zakresie zarzutu sformułowanego przez Skarżącą dotyczącego przedawnienia DIAS przyjął, że zawieszenie biegu przedawnienia nastąpiło z dniem 24 listopada 2016 r., a następnie z dniem 12 stycznia 2017 r. do 19 września 2017 r. Powyższe nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. W aktach, które DIAS przedstawił Sądowi, brak jakiegokolwiek dowodu w powyższym zakresie, tym samym nie sposób zweryfikować poprawności twierdzeń nie tylko organu odwoławczego ale i organu I instancji. W kontekście powyższego całkowicie gołosłowne jest twierdzenie DIAS zawarte na stronie 3 postanowienia, że swoje rozstrzygnięcie podjął po "po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie". W przekazanych Sądowi aktach sprawy nie ma śladu inicjatywy organu odwoławczego zmierzającej do wyjaśnienia prawidłowości przyjęcia przez organ egzekucyjny okresu zawieszenia biegu przedawnienia. Organ odwoławczy a priori przyjął, że podany przez organ egzekucyjny okres zawieszenia jest prawidłowy. Prawidłowość przyjęcia przez organy okresu zawieszenia biegu przedawnienia, (który stanowi jeden z podstawowych zarzutów skargi), nie może zostać zatem w żaden sposób zbadana przez Sąd. Brak poczynionych ustaleń dowodowych przez organ odwoławczy w zakresie ustalenia okresu zawieszenia biegu przedawnienia spowodował, że Sąd uznał za przedwczesne i dowolne twierdzenia organu odwoławczego, że z dniem 24 listopada 2016 r., a następnie z dniem 12 stycznia 2017 r. do 19 września 2017 r. zawieszony był bieg terminu przedawnienia należności objętych wymienionymi powyżej tytułami wykonawczymi. Z tego powodu należało uchylić zaskarżone postanowienie, jako naruszające w sposób oczywisty przepis art. 7 i art. 77 § 1 i w konsekwencji również art. 80 K.p.a. Naruszenia przepisów stwierdzone przez Sąd czynią dalszą sądową kontrolę twierdzeń i ustaleń organów przedwczesną. Przedwczesne jest również w tej sytuacji odnoszenie się przez Sąd do podniesionych zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Rozpatrując na nowo sprawę DIAS zbierze materiał dowodowy pozwalający jednoznacznie ustalić kluczowy dla sprawy okres zawieszenia biegu przedawnienia należności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011 r. do września 2011 r. i dokona jego oceny, odnosząc się jednocześnie do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w zażaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło