I SA/Kr 629/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-18

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiono mu adwokata, ponieważ wykazał, że jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają mu na samodzielne poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej, a kryterium przyznania pomocy jest wyłącznie ekonomiczne.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od środków transportowych. Skarżący wykazał niskie dochody z działalności gospodarczej, zadłużone mieszkanie, liczną rodzinę na utrzymaniu, chorą żonę oraz wysokie miesięczne wydatki. Po uzupełnieniu wniosku, sąd ocenił jego sytuację finansową jako uzasadniającą przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2008 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 116 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2008 roku Nr: [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych M. B. złożył, na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z. B., 31-letnią córką E., 25-letnim synem D. oraz 18-letnim synem B.. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 400 – 450 zł miesięcznie. Młodszy syn skarżącego uczy się w szkole, zaś starszy syn i córka pozostają bez pracy i bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi zadłużone mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 42 m². Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. B. podniósł, iż znajduje się w tragicznej sytuacji finansowej i majątkowej. Na utrzymaniu ma liczną rodzinę. Żona i dzieci często chorują. Uzyskiwane środki finansowe z trudem wystarczają na pokrycie bieżących opłat. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że jego żona osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości od 700 do 800 zł miesięcznie. Obecnie jest w trakcie wypowiedzenia umowy o pracę. Środki, które uzyskuje przeznaczane są na zakup lekarstw. Żona skarżącego jest osobą schorowaną, co zostało potwierdzone kopiami kart informacyjnych leczenia. Dzieci skarżącego D. i E. poszukują pracy. Członkowie rodziny skarżącego nie korzystają z pomocy społecznej. Miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: gaz 180,17 zł, energia elektryczna 120,82 zł, telefon żony 126,17 zł, telefon skarżącego 60 zł, czynsz za mieszkanie 389,93 zł, opłata za lekarstwa. Mieszkanie skarżącego jest zadłużone. Rodzina spłaca zadłużenie w miarę możliwości. Niejednokrotnie brakuje środków na życie, wówczas pieniądze pożyczane są od znajomych. Do pisma skarżący załączył zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2008 PIT-36. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiały wykazane przez skarżącego niewielkie dochody z tytułu prowadzonej działalności, brak jakichkolwiek oszczędności oraz stan zdrowia żony pociągający za sobą konieczność ponoszenia wydatków na lekarstwa. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje dzieci: syn pobierający naukę w szkole oraz dwoje dorosłych dzieci poszukujących pracy. Żonie skarżącego została wypowiedziana umowa o pracę. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest zadłużone. Uzyskiwane w miesiącu dochody przeznaczane są na bieżące potrzeby utrzymania rodziny – nie ma zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego - postanowiono przyznać skarżącemu adwokata. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło