I SA/Kr 629/19
WyrokWSA w Krakowie2019-08-29
Skład orzekający: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Grażyna Firek, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne z powodu braku majątku zobowiązanego, jeśli nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do jego ustalenia, w tym nie przesłuchał jedynego wspólnika spółki?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może umorzyć postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do ustalenia majątku zobowiązanego. Umorzenie postępowania jest przedwczesne, gdy istnieją niewykorzystane możliwości ustalenia majątku, takie jak przesłuchanie wspólnika spółki lub ustalenie, czy powołany zostanie nowy likwidator.Stan faktyczny
Wierzyciel złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, uznając je za bezskuteczne z powodu braku majątku zobowiązanej spółki, mimo posiadania przez nią kilkudziesięciu pojazdów, których miejsca postoju nie udało się ustalić. Wierzyciel zarzucił przedwczesność umorzenia, wskazując na niewykorzystane przez organ możliwości ustalenia majątku, takie jak przesłuchanie jedynego wspólnika spółki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: sek. sądowy Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego E. sp. z o.o. w likwidacji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15.12.2016r., wystawionych przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. (MWINB).
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajęto rachunki bankowe spółki w [...] Banku S.A. oraz [...] S.A. Zajęcia okazały się nieskuteczne z uwagi na brak środków na rachunkach oraz zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową.
W dniach 22.09.2017r. oraz 28.12.2018r. sporządzono notatki służbowe z czynności dokonanych pod adresem spółki zgłoszonym w KRS, z których wynika, że pod tym adresem znajdują się opuszczone budynki i brak jakichkolwiek znamion prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.
Organ egzekucyjny ustalił, że na spółkę zarejestrowanych jest ponad 40 pojazdów (samochody i przyczepy). Większość pojazdów ma nieważne już badanie techniczne i nie ma opłaconej polisy OC. Do części pojazdów organ egzekucyjny nie posiada informacji o ważności badań technicznych czy też o polisie OC. Organowi egzekucyjnemu nie udało się jednak ustalić miejsca położenia tych pojazdów. Pismem z dnia 10.10.2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. zwrócił się do likwidatora spółki pani M. K. z zapytaniem o majątek spółki oraz miejsce parkowania samochodów. Pismem z dnia 26.10.2017r. pani M. K. wyjaśniła, że z uwagi na krótki czas od powołania jej na likwidatora spółki nie posiada wiedzy na temat majątku spółki i wniosła o wyznaczenie dodatkowego terminu na pozyskanie żądanych informacji. Monity organu egzekucyjnego z dnia 16.01.2018r. oraz 28.02.2018r. nie zostały odebrane przez adresata, a kolejny z dnia 22.10.2018r. pozostał bez odpowiedzi. Następnie pismem z dnia 15.11.2018r. pani M. K. poinformowała organ egzekucyjny o rezygnacji z funkcji likwidatora w E. sp z o.o.
Organ egzekucyjny przeanalizował składane przez spółkę deklaracji VAT -7K i ustalił, że od 2017r. spółka nie deklaruje sprzedaży jak również nabyć. Organ egzekucyjny ustalił również, że spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
Z uwagi na brak majątku polegającego egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. postanowieniem z dnia 03.01.2019 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wskazując, że stan majątkowy zobowiązanej nie pozwala na skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie wierzyciel - M. K. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. W zażaleniu wierzyciel zarzucił przedwczesność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel odniósł się do uzasadnienia zawartego w postanowieniu organu egzekucyjnego z dnia 21.11.2018r. oddalającego skargę wierzyciela na przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdzie organ egzekucyjny stwierdził, że z uwagi na brak odpowiedzi od likwidatora spółki dot. miejsca położenia składników majątkowych, zakończenie postępowania egzekucyjnego jest niemożliwe, a przeciwne działanie naraziłoby go na zarzut działania na szkodę wierzycieli. Wierzyciel podkreślił, że organ egzekucyjny nadal nie uzyskał informacji o składnikach majątkowych spółki. Jedyną zmiana jaka zaszła w stanie faktycznym to rezygnacja pani M. K. z funkcji likwidatora.
Wierzyciel podkreślił, że z pewnością zostanie powołany kolejny likwidator i organ egzekucyjny będzie miał możliwość wystąpienia o informacje do nowego likwidatora spółki. Wierzyciel podkreślił również, że organ egzekucyjny mógłby wystąpić o informacje o majątku spółki do jedynego wspólnika pana T. G., jak również zwrócić się do sądu z wnioskiem o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z 25 marca 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zauważono , że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz.U z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; zwanej dalej upea) postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego był właśnie fakt bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie niemożność uzyskania w jego wyniku kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Jak wykazano powyżej organ egzekucyjny podejmował próby poszukiwania majątku zobowiązanej spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji. Egzekucja prowadzona z rachunków bankowych nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, zajęcia rachunków bankowych były nieskuteczne, a czynności w terenie pod adresem siedziby spółki nie udało się dokonać, gdyż spółka nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych.
Organ egzekucyjny ustalił, że na spółkę zarejestrowanych jest kilkadziesiąt pojazdów. Od 2017r. nie udało się jednak ustalić miejsca parkowania tych pojazdów, pomimo kilkakrotnych pism kierowanych do likwidatora spółki. Organ egzekucyjny podejmował zatem próby ustalenia położenia składników majątkowych spółki.
Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone w nieskończoność, gdyż narażałoby to organ egzekucyjny na zarzut przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wierzyciel złożył już w listopadzie 2018r. Organ egzekucyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż organ egzekucyjny dopełnił ciążącego na nim obowiązku dołożenia niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, wykazując, iż nie można ustalić miejsca przechowywania pojazdów, a zobowiązana spółka nie posiada innego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji.
Na to rozstrzygnięcie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której M. K. zarzucił naruszenie zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania tj. art. 59 § 2 upea w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. - Dz.U z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanego dalej Kpa) w związku z art. 18 upea, poprzez niezasadne i bezkrytyczne zaakceptowanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stanowiska organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S., wyrażonego w postanowieniu z dnia 3 stycznia 2019 r. nr [...], jakoby w toku prowadzonej przez ten organ egzekucji należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] i [...], wystawionymi przez M. K., nie było możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, gdy tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie ustalił wszystkich składników majątkowych zobowiązanej Spółki.
Zdaniem Skarżącego organ egzekucyjny zaniechał dokładnego zbadania zaistnienia przesłanki braku po stronie zobowiązanego środków przewyższających wydatki egzekucyjne pozwalającej organowi egzekucyjnemu umorzyć postępowanie egzekucyjne. W zażaleniu, wnosząc o uchylenie postanowienia Naczelnika US z dnia 3 stycznia 2019 r. nr [...], wskazał na niewykorzystane dotąd przez organ egzekucyjny możliwości poszukiwania składników majątkowych zobowiązanej spółki, z których najistotniejszym wydaje się być, wobec braku likwidatora zobowiązanej Spółki, a także wobec utrudnionego kontaktu z dotychczasowym likwidatorem wystąpienie o informację na temat stanu majątkowego Spółki do ujawnionego w KRS jedynego jej wspólnika - P. T. G.. Do w/w możliwości organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu swojego postanowienia. Zdaniem Skarżącego zbagatelizowana została przez organ odwoławczy wskazana możliwość wykorzystania, w razie braku uzyskania wymaganych informacji od likwidatora zobowiązanej Spółki lub jej jedynego wspólnika, instytucji uregulowanej w art. 71 upea. Odnosząc się do tej możliwości Dyrektor IAS ograniczył się tylko do stwierdzenia, że z wnioskiem o wyjawienie majątku może się zwrócić do sądu również wierzyciel, i że może to zrobić również po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nadmieniono, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wyjawienie majątku przez zobowiązanego przysługuje co do zasady tak wierzycielowi, jak i organowi egzekucyjnemu, przy czym jak wskazuje się w doktrynie: "Celem przyznania wierzycielowi prawa wystąpienia do sądu o nakazanie wyjawienia majątku (w sytuacji, gdy nie została jeszcze wszczęta egzekucja administracyjna) jest wykrycie składników majątku zobowiązanego i w ten sposób stworzenie możliwości wskazania w tytule wykonawczym lub we wniosku o wszczęcie egzekucji takiego środka lub środków egzekucyjnych, które odpowiadałyby ustawowym wymaganiom, tj. doprowadziłyby do wyegzekwowania obowiązku (...)" (v. P. P. "Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz", Wydanie 8, Wolters Kluwer, Warszawa 2018, str. 428). Biorąc zatem pod uwagę fakt, że w przedmiotowej sprawie wszczęta już została na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] i [...] egzekucja administracyjna, objętych tymi tytułami należności pieniężnych, celowym wydaje się, by w/w uprawnienie realizował organ egzekucyjny, który w ramach ustawowego obowiązku prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobligowany jest wszechstronnie ustalić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy egzekucyjnej. W/w obowiązek nie może być na tym etapie przenoszony na wierzyciela.
W ocenie Skarżącego zupełnie bezpodstawna wydaje się sugestia organu odwoławczego, jakoby dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego celem ustalenia składników majątkowych zobowiązanej Spółki miało narazić Naczelnika US na zarzut przewlekłości postępowania egzekucyjnego ze strony wierzyciela, który przecież podniósł już taki zarzut w listopadzie 2018 r. Analiza zarówno treści skargi MWINB z dnia 9 listopada 2018 r. jak i treści postanowienia Naczelnika US z dnia 21 listopada 2018 r. wskazuje bowiem jednoznacznie, iż powodem wniesienia tej skargi był, jak się okazało, brak rzetelnej informacji ze strony Naczelnika US o podejmowanych przez niego działaniach w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, co zresztą sam organ egzekucyjny przyznał w uzasadnieniu w/w postanowienia o oddaleniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego na danym etapie postępowania.
Podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.
Omawiana regulacja jest przepisem o charakterze uznaniowym co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może i też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką ustaloną w art. 59 § 2 u.p.e.a. Możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę, nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i oceną faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęte postanowienie. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.
Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Badanie to może mieć w świetle art. 59 § 4 u.p.e.a. miejsce z urzędu lub na wniosek. Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2010 r.). Sam tylko brak takiej kalkulacji uzasadnia wniosek o konieczności uchylenia skarżonego postanowienia Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2u.p.e.a., z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. W ocenie Sądu organ tego nie uczynił.
Zgodnie bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z kolei stosownie do art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. (które mają zastosowanie także w postępowaniu zażaleniowym - art. 140 i 144 k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia postanowienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 124 § 2 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 11 k.p.a.), ale także wpływa na kontrolę aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem organy obu instancji nie zweryfikowały sprawy pod kątem zasadności zastosowania w tej sprawie powołanego art. 59 § 2 u.p.e.a.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że zobowiązany E sp. z o.o. w likwidacji posiada nadal składniki majątkowe ( 44 samochodów osobowych , samochodów ciężarowych oraz przyczep), czego organy egzekucyjne nie negują. Podjęły w tym celu bezskuteczną próbę ustalenia miejsca przechowywania tychże składników majątkowych. Niepowodzenia w tym zakresie spowodowane rezygnacją likwidatora spółki z zajmowania stanowiska były przyczyną umorzenia postępowania egzekucyjnego jako bezskutecznego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaakceptował stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia majątku zobowiązanego. Analizując natomiast treść uzasadnienia organu drugiej instancji ma się wrażenie, że jedną z podstaw umorzenia postepowania egzekucyjnego była obawa narażenia się na zarzut przewlekłości postepowania . Stanowisko takie uznać należy za bezzasadne albowiem z jednej strony wierzyciel był zainteresowany trwaniem postepowania egzekucyjnego czego dowodem były chociażby zarzuty sformułowane w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S., z drugiej zaś przesłanka taka nie może być podstawą umorzenia z uwagi na brak ustawowych podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego powodu . Jednocześnie Organ egzekucyjny zobowiązany jest do poszukiwania majątku zobowiązanego jeżeli istnieją ku temu przesłanki podejmując niezbędne kroki, które jednocześnie chronią organ przed zarzutem przewlekłości postepowania
Podkreślenia wymaga kwestia, iż generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie by ten cel zrealizować.
Tymczasem zgodzić się ze Skarżącym , że rezygnacja powołanego likwidatora zobowiązanej Spółki (według przesłanego organowi odwoławczemu pisemnego oświadczenia likwidatora) nie czyni pozyskania informacji o stanie majątkowym spółki niemożliwym. Prowadzona w oparciu o przepisy Kodeksu spółek handlowych likwidacja zobowiązanej Spółki nie została bowiem zakończona i niewykluczone, że powołany zostanie kolejny likwidator. Okoliczność tę organ egzekucyjny powinien ustalić.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że organ egzekucyjny ma możliwość przesłuchania jedynego ujawnionego w KRS wspólnika zobowiązanej Spółki, który zgodnie z obowiązującymi przepisami powinien dysponować informacjami na temat jej stanu majątkowego, przekazanymi mu przez likwidatora (art. 281 Kodeksu spółek handlowych). Do okoliczności tej podnoszonej na etapie zażalenia organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu Skarżącej odnośnie braku zwrócenia się do Sądu o wyjawienie majątku . Z art. 71 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) wynika, iż w przypadku bezskuteczności egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten dopuszcza wystąpienie do sądu o wyjawienie majątku jako uprawnienie organu, nie zaś konieczność. Ponadto uprawnienie to uzależnione jest od wcześniejszej bezskuteczności egzekucji, a więc z założenia może mieć miejsce dopiero kiedy egzekucja jest już bezskuteczna. W niniejszej sprawie słusznie zarzucono natomiast, że organ egzekucyjny nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu ustalenia miejsca położenia majątku zobowiązanego a następnie ustalenia jego wartości jak i możliwości egzekucji, czyli de facto nie można twierdzić, że na tym etapie, że egzekucja okazała się bezskuteczna.
Powyższe uchybienia powodują, że wydane postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były przedwczesne, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł dokonać ich całościowej kontroli.
Rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie stanowiska Sądu, ustalenie stanu faktycznego i ponowna ocena zasadności umorzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.
Na wniosek Skarżącej, zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na Jej rzecz koszty postępowania sądowego od organu administracji. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez Skarżącą w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło