I SA/Kr 629/22
WyrokWSA w Krakowie2022-07-08
Skład orzekający: Inga Gołowska, Grzegorz Klimek, Michał Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON, pomimo twierdzeń strony o faktycznie prowadzonej innej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Organ rentowy nie może bezkrytycznie przyjmować danych z rejestru REGON jako jedynego dowodu w sprawie ustalenia przeważającej działalności gospodarczej. W przypadku rozbieżności między wpisem w rejestrze a faktycznie wykonywaną działalnością, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, aby ustalić stan rzeczywisty. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący W. N. ubiegał się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił mu tego prawa, opierając się na danych z rejestru REGON, według których przeważającą działalnością skarżącego był kod PKD 10.71.Z, a nie kod PKD 56.10.A, który uprawniałby do zwolnienia. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji ZUS, organ ponownie odmówił zwolnienia, nadal opierając się na rejestrze REGON. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Covid-19 oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań poprzedniego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz W. N. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Inga Gołowska Sędzia WSA Grzegorz Klimek Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu 8 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 30 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz W. N. kwotę 497 (czterystu dziewięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Decyzją z 21 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W. N. – nazywanemu dalej "Skarżącym", prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r.
1.2. Po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 24 marca 2021r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał między innymi art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.; dalej jako "ustawa o Covid-19") oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej jako "u.s.u.s.").
1.2. Na skutek wniesienia przez Skarżącego skargi, wyrokiem z 26 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Kr718/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił powyższą decyzję.
W motywach wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że kontrolowana decyzja nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako "k.p.a.").
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję – odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. W uzasadnieniu decyzji zacytowano bowiem treść art. 31zo ust 10 ustawy o Covid-19, a następnie zawarto rozważania sprowadzające się do konstatacji, iż skoro we wniosku, jako kod przeważającej działalności na 30 września 2020 r. wskazano kod PKD 56.10.A., który jednak nie jest zgodny z danymi zawartymi w rejestrze REGON wg stanu na 30 września 2020 r.., wedle którego przeważającą działalnością był kod PKD 10.71.Z, a kod podany we wniosku jest tylko kodem uzupełniającym to brak jest uprawnienia do zwolnienia. Podobne szczątkowe uzasadnienie zawiera decyzja organu pierwszej instancji.
Taki sposób uzasadnienia nie spełniał kryteriów wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., co uniemożliwiło merytoryczną ocenę prawidłowości i legalności działań organu.
1.3. Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z 26 stycznia 2022 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych za listopad 2020r.
1.4. Następnie, na skutek złożenia przez Skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z 30 marca 2022 r. (nr 18000/71/4/2022/UTRZ), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 jednym z warunków zwolnienia z opłacania składek było prowadzenie działalności oznaczonej odpowiednim kodem PKD. Ponadto, w świetle art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19, kod te powinien wynikać z rejestru REGON według danych na 30 września 2021 r., a ustawa nie przewiduje innej możliwości sprawdzenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej wnioskodawcy.
Tym samym, skoro na dzień 30 września 2021 r. w rejestrze REGON oraz CEiDG, jako przeważający rodzaj działalności, widniał kod PKD nie wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 – Skarżącemu należało odmówić prawa do omawianego zwolnienia. Organ zwrócił przy tym uwagę, że właściwy kod PKD został wpisany dopiero 30 marca 2021 r.
2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 poprzez:
- brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na danych zawartych w rejestrze REGON;
- nieuwzględnienie oświadczenia Skarżącego o przedmiocie prowadzonej działalności gospodarczej;
- art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku WSA w Krakowie z 27 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Kr 718/21).
2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się zasadna.
3.2. Przede wszystkim należy podkreślić, że kontrolowana decyzja została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Kr 718/21). Tym samym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zbadanie, czy zgodnie z art. 153 P.p.s.a. organ zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych we wspomnianym wyroku.
Wyjaśnić przy tym należy, że przez "ocenę prawną", o której jest mowa w art. 153 P.p.s.a., rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego), wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne, i – wreszcie – jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem.
Zdaniem Sądu, organ zastosował się do wskazań zawartych w przywołanym wyroku. W kontrolowanej decyzji wyjaśniono jej podstawę prawną oraz przedstawiono stan faktyczny sprawy na tyle wyczerpująco, że spełnia ona wymogi wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
3.3. W pozostałym zakresie kwestią sporną było spełnienie przez Skarżącego przesłanki prowadzenia określonego rodzaju "przeważającej działalności" uprawniającej do uzyskania zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia za listopad 2020 r.
W ocenie organu, kod PKD "przeważającej działalności" należało ustalić na podstawie rejestru REGON. Strona skarżąca podniosła natomiast, że zgodnie z faktycznie prowadzoną działalnością, jej przeważający charakter odpowiadał działalności oznaczonej kodem PKD 56.10.A, uprawniającym do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Przy czym dane w rejestrze REGON zostały ostatecznie zmienione na wniosek strony z 30 marca 2021 r.
Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19, zgodnie, z którym oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 tego artykułu, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na 30 września 2020 r.
Zdaniem Sądu, organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych zawartych w rejestrze REGON, a w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zasady prowadzenia Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (rejestru REGON) określają przepisy ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955), z których wynika, że wpisowi do rejestru REGON podlegają m.in. informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności (art. 42 ust. 3 pkt 4). W ustawie o statystyce publicznej nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności", a sposób wpisywania do rejestru wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, został określony w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 ze zm. zgodnie, z którym, wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Katalog kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - (Dz. U. Nr 251, poz. 1885). Dane w rejestrze REGON, w tym te dotyczące kodów PKD prowadzonej działalności gospodarczej i kodu "przeważającej działalności", wynikają z informacji podawanych przez podmiot gospodarczy przy rejestracji w CEIDG (w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) lub w KRS (w przypadku spółek kapitałowych, osobowych, spółdzielni, fundacji) bądź też bezpośrednio w GUS w przypadku podmiotów nie podlegających rejestracji. Również zmiany w zakresie prowadzonej działalności wprowadzane są do rejestru REGON na podstawie informacji podawanych przez podmiot prowadzący działalność.
W świetle przedstawionych wyżej zasad prowadzenia rejestru REGON informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest, zatem kwestią dowodową (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15). Należy zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, dane zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, objęte są domniemaniem prawdziwości, które jest wzruszalne, jeżeli w drodze postępowania zostanie wykazane, że są niezgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., V SA/Wa 2180/17). Fakt, iż zawarte w rejestrze REGON dane w zakresie kodów PKD, w tym kodu "przeważającej działalności", mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, może wynikać nie tylko z powodu nieprawdziwego oświadczenia podmiotu rejestrującego działalność, ale również z braku aktualizacji wpisu w rejestrze REGON, po zmianie zakresu prowadzonej działalności, co może mieć miejsce z uwagi na zasadę stabilności przyjętą na potrzeby klasyfikacji działalności. Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w pkt 25 i 26 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) aby uniknąć zbyt częstych zmian, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną, przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca.
Dlatego też, w ocenie Sądu, rozwiązanie przyjęte w art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą, którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym, gdy bardziej wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, stosując przy tym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 k.p.a. stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Należy zauważyć, że na tle uregulowania postępowania dowodowego w kodeksie postępowania administracyjnego w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88). Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a., co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2182/99). Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego.
Ponieważ zatem w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne znajdują zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, nie jest dopuszczalne takie rozumienie art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19, które ogranicza możliwość ustalenie przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. O ile przepis ten zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, to jednak nie narusza on ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, przez wprowadzenie formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach. W przypadku, bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności, (czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności") z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym.
Za przedstawioną wyżej interpretacją art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19 dokonywaną w powiązaniu z przepisami k.p.a. regulującymi postępowanie dowodowe, przemawiają zarówno argumenty pochodzące z wykładni systemowej, jak i wykładni celowościowej.
Z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Jak bowiem wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, tj. prawo przedstawiania i obrony swoich racji. Na sprawiedliwość proceduralną składa się m.in. zapewnienie jednostce wysłuchania polegające przynajmniej na możliwości przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych (por. np. wyroki TK z 15 grudnia 2008 r., P 57/07; z 14 czerwca 2006 r., K 53/05, z 11 czerwca 2002 r., SK 5/02). W dziedzinie prawa administracyjnego, sprawiedliwość proceduralna oznacza taką organizację procesu uzyskiwania informacji, ich analizy i podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania procedury za sprawiedliwy (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11). Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75-81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Dokonując, zatem wykładni art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19 z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości proceduralnej nie można twierdzić, że wbrew regułom prowadzenia postępowania dowodowego określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, przepis ten wyklucza inne środki dowodowe aniżeli rejestr REGON oraz, że pozwala on pomijać twierdzenia strony odnośnie do zgodności danych zawartych w tym rejestrze ze stanem rzeczywistym, co może mieć bezpośredni wpływ na prawidłowość (sprawiedliwość) wyniku postępowania (tak też NSA w wyroku z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21). Takie rozumienie art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19 prowadziłoby do arbitralnego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o jeden tylko środek dowodowy, z pominięciem wysłuchania strony twierdzącej, że środek ten nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, a to oznaczałoby naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej.
Za możliwością ustalenia rzeczywistego stanu, co do przeważającej działalności podmiotu ubiegającego się o zwolnienie z opłacania składek również na podstawie innych dowodów aniżeli rejestr REGON, przemawiają też dyrektywy wykładni celowościowej.
Zwolnienie przewidziane w art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 stanowi jeden z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii Covid-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Celem tych regulacji jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom działającym w branżach, które zostały dotknięte wprowadzanymi zasadami bezpieczeństwa oraz ponoszącym koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. W związku z tym udzielenie pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z Covid -19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami ustawy o Covid-19 i celami, jakie ma ona realizować.
Reasumując prawidłowa wykładnia art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19, uwzględniająca dyrektywy wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez ZUS rzeczywiście wykonywanej przez podmiot wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek przeważającej działalności, także w sytuacji, gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma, bowiem obowiązek wysłuchania wnioskującego podmiotu i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie do faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie regulacji zawartych w k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie takie postępowanie wyjaśniające, jaką działalność rzeczywiście prowadził Skarżący, nie zostało przeprowadzone, mimo że strona konsekwentnie twierdziła, iż na dzień 30 września 2020 r. prowadziła przeważającą działalność o kodzie PKD 10.71.Z. Organ w motywach kontrolowanej decyzji dostrzegł wprawdzie tę okoliczność, niemniej jednak nie uwzględnił jej wywodząc, że zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o Covid-19 jedynym dopuszczalnym środkiem dowodowym są dane ujawnione w rejestrze REGON.
3.4. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej wykładnie przepisów ustawy o Covid-19 i przeprowadzi postępowanie, w którym w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy oraz powtórnie oceni, czy Skarżący spełnił przesłanki przedmiotowego zwolnienia.
3.5. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło