I SA/Kr 636/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-04-30
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, spełniająca kryteria całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym, powinna zostać zwolniona od tych kosztów i otrzymać pełnomocnika, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna, a dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest osobą starszą, samotną, bez oszczędności, a jego dochody ledwo pokrywają podstawowe wydatki, poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata zagroziłoby jego egzystencji i uniemożliwiłoby realizację podstawowych potrzeb życiowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku. Wnioskodawca, 80-letnia osoba, utrzymuje się z emerytury ok. 1300 zł brutto miesięcznie, ponosząc znaczne wydatki na utrzymanie domu, leki i dojazdy do lekarza. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23.03.2009r. ,nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23.03.2009r. ,nr [...]. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" W. W. ma 80 lat i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielką domu o pow. 150 m2 i utrzymuje się z emerytury wynoszącej ok. 1300 zł. miesięcznie , brutto. "Na rękę " otrzymuje więc ok. 800 – 900 zł. Jej miesięczne wydatki obejmują : opłatę za gaz – 145 zł. , opłatę za prąd – 150 zł. , opłatę za telefon – 65 zł. , koszty lekarstw – 300 zł. , koszty przejazdów do lekarza – 55 zł. Ponadto ponosi ona; opłatę za wywóz śmieci – 270 zł., koszty węgla – 6500 zł. na rok, koszty drewna – 1800 zł. na rok.
Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja W. W. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata bez pogorszenia warunków bytowych . Jest ona osobą starszą, samotną, bez oszczędności. Otrzymuje wprawdzie stały dochód w postaci emerytury, jednak kwota świadczenia nie jest wysoka a analiza miesięcznych wydatków wskazuje , iż wydawana jest w całości na życie i lekarstwa. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z procesem przez W. W. zagroziłaby jej egzystencji a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło