I SA/Kr 647/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2009 r. sprzeciwu K. H. na postanowienie Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2009 r. zwalniające skarżącą od kosztów sądowych w ½ części w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ½ części 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić W dniu 18 maja 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek K. H. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r. w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2009 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trójką dzieci oraz konkubentem W. B. Ich miesięczny dochód wynosi 12.000 zł brutto i składa się na niego wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 3 500 zł oraz wynagrodzenia za pracę konkubenta w wysokości 8 500 zł. W skład majtku skarżącej wchodzi mieszkanie oraz 90 udziałów w wysokości 77 000 zł w firmie R., które zostały zajęte przez komornika. Skarżąca podała, iż nie jest w stanie pokryć wpisu sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku 19, 18 i 7 lat. Obecnie jedynym źródłem jej dochodu miesięcznego jest pensja w wysokości 3 500 zł brutto z czego miesięczne potracenia do urzędu skarbowego wynoszą 1 226,27 zł. Na utrzymanie pozostaje kwota 1 100 zł. Na dwójkę starszych dzieci otrzymuje alimenty po 100 zł na każde. Są one wypłacane przez komornika. Mieszkanie stanowiące własność skarżącej - przy ul. M. w N. jest wynajmowane. Uzyskiwany w ten sposób czynsz najmu przeznacza na spłatę kredytu zaciągniętego zna zakup tego mieszkania (kredyt 80.000 zł). Mieszkanie, które obecnie zajmuje wraz z rodziną wynajmowane jest przez W. B. i on też ponosi koszty jego wynajmu i utrzymania. W piśmie uzupełniającym wniosek z dnia 3 sierpnia 2009 r. skarżąca wyjaśniła, iż miesięczne obciążenia związane z prowadzeniem gospodarstwa domowe wynoszą : energia elektryczna - 230 zł, gaz - 230 zł, woda - 130 zł, TVP - 120 zł, telefon - 180 zł. Pozostałe wydatki (wyżywienie, ubranie, środki czystości, lekarstwa, wydatki szkolne) - około 3 000 zł. Wydatki w brakującej części pokrywa W. B. Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Orzekający uznał, że wniosek skarżącej zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie albowiem posiada ona stały dochód jest właścicielką mieszkania, a miesięczne dochody jej oraz jej konkubenta pozwalają na poczynienie oszczędności na pokrycie połowy kosztów postępowania. Na postanowienie to skarżąca wniosła sprzeciw podnosząc, że jej sytuacja materialna jest trudna i nie ma możliwości zgromadzenia środków nawet na częściową opłatę. Skarżąca stwierdziła także, iż nie czerpie żadnych korzyści majątkowych z udziałów w spółce R. oraz z faktu posiadania mieszkania. Jej zdaniem odmowa prawa pomocy uniemożliwi jej dochodzenia swoich praw przed Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 §1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Podkreślić ponadto należy, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...). Sytuacja finansowa strony skarżącej nie daje w ocenie Sądu podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Skarżąca posiada stały dochód w wysokości 3500 zł brutto, a dochód jej konkubenta, z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe wynosi miesięcznie 8500 zł brutto. Stałe miesięczne koszty utrzymania wraz z kwotą potrącaną przez Urząd Skarbowy z jej wynagrodzenia wynoszą około 5200 zł netto. Zatem skarżącej nadal pozostaje znaczna kwota, z której można poczynić oszczędności na poczet części kosztów procesu. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącej nie wskazuje na stan niedostatku, czy ubóstwa, a uiszczenie kosztów w ½ części nie narazi skarżącej na uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwalniając skarżącą od kosztów sadowych w ½ części Sąd wziął pod uwagę wysokość należnego wpisu, fakt że skarżąca ma na utrzymaniu 3 dzieci oraz fakt, że część jej wynagrodzenia w kwocie 1226,27 zł jest potrącana przez Urząd Skarbowy. Dlatego też Sąd stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w ½ części będzie rozstrzygnięciem odpowiadającym jej możliwościom finansowym. Nie obciąży ono jej w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować pogorszenie warunków bytowych jej rodziny. W związku z powyższym, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 §1 pkt 2) w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.