I SA/Kr 652/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Laboratorium S. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Laboratorium S. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lutego 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Laboratorium S. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż przedmiotem działalności podmiotu skarżącego jest projektowanie i budowa urządzeń S. dla ochrony środowiska. Według załączonego do formularza odpisu z Rejestru Handlowego nr H/B nr 2072 wysokość kapitału zakładowego strony wynosi 500 zł. Strona nie posiada środków trwałych, ani rachunku bankowego. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podniosła, iż po śmierci jej założyciela, J. W., firma "przeszła niemalże kataklizm" ze względu na jej wyniszczanie przez wspólników i byłych współpracowników. Obecnie firma ma szansę na restrukturyzację, gdyż większość jej zadłużenia jest przedawniona, a firmy, które przeszkadzały w jej funkcjonowaniu obecnie nie działają już na rynku. Wobec tego zadłużenie podmiotu uległo zmniejszeniu i zarząd widzi możliwości na odzyskanie płynności finansowej. Z tych względów prosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu z dnia 9 czerwca 2014 roku odrzucającego skargę. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 6 lutego 2014 roku o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji S. W., wyroku Sądu Rejonowego d w K. z dnia 6 września 1996 roku, odpisu aktualnego z Rejestru Handlowego H/B nr 2072, deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2013 roku oraz zeznania CIT za okres od 1 stycznia do 4 kwietnia 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w piśmie z dnia 17 września 2014 roku strona skarżąca podała, iż obroty Laboratorium S. Sp. z o.o. w K. za okres ostatnich trzech miesięcy są zerowe. W roku 2013 Spółka miała niewielkie zyski ze sprzedaży dokumentacji. Obecnie Spółka nie ma już co sprzedać, a kryzys gospodarczy nie sprzyja zamówieniom urządzeń S. Przeszkadzają także spółki konkurencyjne: K i K. Strona skarżąca od kilku lat nie posiada rachunku bankowego, gdyż jej znikome obroty nie wymagały przepływu środków pieniężnych przez bank. Spółka zatrudnia jednego pracownika na pół etatu. Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: zeznania podatkowego CIT-8 za 213 rok, sprawozdania finansowego za 2013 rok z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat oraz deklaracji VAT-7 za czerwiec, lipiec i sierpień 2014 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga Laboratorium S. Sp. z o.o. w K. Oznacza to, że strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w niniejszej sprawie podmiot skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca domaga się również ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy i w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek strony powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W ocenie orzekającego podmiot skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie. Z załączonych dokumentów w postaci kopii sprawozdania finansowego za rok 2013 oraz deklaracji podatkowych wynika, że sytuacja ekonomiczno – finansowa wnioskodawcy nie jest łatwa. Co prawda rok podatkowy 2013 został zamknięty zyskiem w wysokości 27.242 zł (co jest istotnym novum w stosunku do lat poprzednich, kiedy Spółka wykazywała stratę), to jednak za okres ostatnich trzech miesięcy bieżącego roku strona nie osiągnęła żadnych dochodów. Z przedłożonego sprawozdania finansowego za rok 2013 wynika, że wnioskodawca posiadał zobowiązania w łącznej kwocie 918.715,74 zł (zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 918.183,32 zł i rozliczenia międzyokresowe 532,42 zł). Strona nie dysponuje rachunkiem bankowym ze względu na znikome obroty. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, iż podmiot skarżący wykazał, że nie ma wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania zachodzi tzw. przymus adwokacki, a wniosek strony motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.