I SA/Kr 656/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia5 marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2008 r. p o s t a n a w i a I) zwolnic skarżącego M.M. od kosztów sądowych;\ II) ustanowić dla skarżącego M.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa rada adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 3 sierpnia 2013 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2013 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem nieletnich dzieci. Miesięczny dochód osiągany przez skarżącego z tytułu prac dorywczych wynosi między 800zł a 1.000 zł. Żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Otrzymuje jedynie zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 212 zł miesięcznie. Według oświadczenia skarżący nie posiada żadnych cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Na uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest osobą bezrobotną, bez praw do zasiłku. Nie posiad żądnego majątku ani oszczędności. Nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje niepracująca żona i dwójka dzieci. Skarżący pracuje jedynie dorywczo. Wraz z rodziną jest on w stanie utrzymać się jedynie dzięki wsparciu najbliższej rodziny. Nie stać go na poniesienie kosztów sądowych w całości bez uszczerbku koniecznego egzystowania jego rodziny. Skarżący pozostaje w stałym specjalistycznym leczeniu kardiologicznym. Dzieci zaś pozostają pod stała opieką dermatologiczną z uwagi na poważne schorzenia skórne. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 12 lipca 2013 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2013 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż ani on, ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Obecnie z uwagi na chorobę jego miesięczny dochód zmniejszył się i wynosi 450 zł z tytułu pobieranego zasiłku chorobowego. Wyjaśnił też, iż z dniem 30 czerwca 2009 r. zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej. Żona skarżącego jest płatnikiem KRUS. Skarżący jest ubezpieczony w KRUS jako domownik płatnika. Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów obrazujących sytuację finansową rodziny: zaświadczenie Starostwo Powiatowego w T. o posiadaniu przez J.M. pojazdu mechanicznego marki Honda Civic, decyzje w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie osiągniętym w roku 2012 przez skarżącego i jego żonę, decyzję o podleganiu ubezpieczeniu KRUZ skierowana do żony skarżącego, decyzję z dnia 30 czerwca 2009 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej firmy skarżącego, rachunki za zakup podręczników szkolnych dla dzieci, rachunki za energię elektryczną, akt notarialny ustanawiający rozdzielność majątkową małżeńską, decyzja w sprawie wypłaty skarżącemu zasiłku chorobowego w wysokości 450 zł. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż e zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozpoznając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę wysokość kosztów, które ma ponieść skarżący oraz to czy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż utrzymuje się z prac dorywczych, następnie w piśmie uzupełniającym zweryfikował wysokość miesięcznego dochodu do kwoty 450 zł stanowiącej zasiłek chorobowy, który obecnie otrzymuje. Tak więc realny dochód rodziny to kwota 662 zł warz z zasiłkiem rodzinnym uzyskiwanym na dzieci. Za pomocą przedstawionych dokumentów skarżący wykazał wydatki miesięczne, uwzględniając jednocześnie wydatki związane z rozpoczęciem roku szkolnego ( zakup książek i pomocy szkolnych). Podkreślił jednocześnie, iż rodzina funkcjonuje dzięki wsparciu finansowym dalszych krewnych. Z uwagi na brak stałej pracy skarżącego jak i jego żony, rodzina nie dysponuje też żadnymi oszczędnościami. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).