I SA/Kr 662/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.E. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 lutego 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej M.E. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką K.K.. Ich miesięczny dochód wynosi 550 zł i stanowią go alimenty na córkę. Skarżąca, ani jej córka, nie posiadają żadnych nieruchomości, ani innego majątku. Nie dysponują oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż mieszka w lokalu komunalnym będącym w zasobach Urzędu Miasta. Głównym najemcą lokalu jest matka skarżącej R.E.. Wnioskodawczyni wraz z córką mają prawo do zamieszkiwania w nim. M.E. od połowy kwietnia bieżącego roku pozostaje bez pracy i jedynym źródłem jej dochodu są alimenty pobierane na 17 letnią na córkę. Skarżąca podała, że została niesłusznie zwolniona z pracy w trybie dyscyplinarnym i oczekuje na rozprawę w Sądzie Pracy. Obecnie pozostaje bez środków do życia, gdyż ten rodzaj wypowiedzenia pozbawia ją możliwości pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Córka skarżącej cierpi na alergię pokarmową, często choruje, co dodatkowo podnosi koszty utrzymania. Mieszkanie, którego dotyczy sprawa strona odziedziczyła wspólnie z przyrodnią siostrą, z którą nie ma możliwości porozumienia. Lokal jest do generalnego remontu, wymaga podłączenia mediów. Z tych względów nie jest możliwe wynajęcie lokalu i czerpanie z niego jakichkolwiek korzyści. Kwota 100 zł tytułem wpisu sadowego od skargi znacznie uszczupliłaby i tak bardzo już skromne środki na utrzymanie skarżącej i jej córki. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Natomiast przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W konsekwencji, zwolnienie od kosztów sądowych stanowi instytucję wyjątkową, która ma zastosowanie jedynie w przypadkach, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła z żądaniem zwolnienia jej od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca od niemal trzech miesięcy jest osobą bezrobotną, niepobierającą zasiłku. Aktualnie utrzymuje się z alimentów pobieranych na 17-letnią córkę. Wysokość tego świadczenia wynosi 550 zł. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej córki, zwłaszcza zważywszy na fakt, iż córka skarżącej cierpi na alergię i wydatki na leki stanowią znaczne obciążenie domowego budżetu. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłaby spieniężyć celem pokrycia kosztów sądowych w sprawie. Nieruchomość, którą skarżąca otrzymała w spadku jest w złym stanie technicznym, wymaga przeprowadzenia generalnego remontu, dlatego strona nie może czerpać z niej dochodów poprzez jej wynajęcie. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.