I SA/Kr 668/08
WyrokWSA w Krakowie2008-09-26
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki, które znajdują się w złym stanie technicznym i wymagają kapitalnego remontu, mogą być uznane za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie są faktycznie wykorzystywane do tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zastosowały zawężającą i niezgodną z prawem wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z przepisem, budynki mogą być uznane za niezwiązane z działalnością gospodarczą, jeśli ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności. "Względy techniczne" należy rozumieć szeroko, obejmując również zły stan techniczny budynku uniemożliwiający jego użytkowanie bez gruntownego remontu, a nie tylko szczególne przypadki jak skażenie czy decyzja o rozbiórce. Organy miały obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia tej kwestii, a nie ograniczać się do żądania konkretnych decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący A. K. i S. K. zostali zobowiązani przez Wójta Gminy do zapłaty łącznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Organy podatkowe zakwalifikowały część ich nieruchomości, na której znajdują się dwa budynki o znacznej powierzchni, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i zastosowały wyższą stawkę podatku. Skarżący argumentowali, że budynki te są w złym stanie technicznym, wymagają remontu i nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zły stan techniczny nie jest wystarczającym powodem do wyłączenia budynków z opodatkowania wyższą stawką, chyba że wystąpią szczególne okoliczności techniczne lub prawne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 668/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008r., sprawy ze skargi A. K. i S. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2007r, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 100zł ( sto złotych).
Sygnatura akt: I SA/Kr 668/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił solidarnie S. K. i A. K. łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na kwotę 26.392 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił szczegółowe wyliczenie wymiaru podatku w oparciu w posiadane przez podatników grunty.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2007 roku S. K. oraz A. K. domagali się zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazując, iż Wójt Gminy błędnie zakwalifikował część ich nieruchomości (na których znajdują się dwa budynki: o pow. 392,6 m2 oraz 482,94 m2) jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i tym samym nieprawidłowo zastosował do nich wyższą stawkę podatku. Podatnicy wskazali, iż w/w budynki nie są wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ z uwagi na zły stan techniczny wymagają kapitalnego remontu (w jednym z nich jest on już prowadzony).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów i budynków skutkuje zaliczeniem ich jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy z uwagi na "względy techniczne" grunty/budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej jednak w opinii organów podatkowych owe "względy techniczne" to szczególne przypadki jak np. skażenie chemiczne, radioaktywne itp. gruntu lub przeszkody, wynikające z prawa budowlanego takie jak decyzja o rozbiórce bądź wyłączeniu danych budynków z użytkowania. W przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu natomiast żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca. Podatnicy nie przedstawili także jakiejkolwiek ze wskazanych decyzji. Dlatego zdaniem organu analiza akt jednoznacznie dowodzi, iż zły stan techniczny oraz brak rzeczywistego wykorzystania spornych budynków nie ma charakteru trwałego i nie zostało potwierdzone przez uprawniony do tego organ budowlany. Brak więc też podstaw do zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W skardze z dnia [...] marca 2008 roku podatnicy wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego, powielając dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie.
W odpowiedzi na skargę SKO zażądało jej oddalenia, podtrzymując w całości wcześniej prezentowane wywody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje ma uwzględnienie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja części przedmiotu opodatkowania (spornych budynków). Organy podatkowe przyjęły bowiem, iż są one związane z prowadzoną przez S. K. działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a) ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku – Podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) i w związku z tym należy do nich zastosować wyższą stawkę. Natomiast podatnicy twierdzą, że powyższe ustalenie w świetle omawianej normy jest nieprawidłowe.
Zgodnie ze wspomnianym przepisem, za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Ugruntowana pod tym względem wykładnia powołanej normy wskazuje, iż decydującym elementem kwalifikacji określonego gruntu, budynku lub budowli jako związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest sam aspekt formalny – czyli posiadanie tego rodzaju przedmiotu (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 roku, I SA/Wr 1404/2006, LexPolonica nr 1394738, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2007 roku, I SA/Wa 767/07 – niepubl.). Rację mają zatem organy podatkowe, dowodząc iż zasadniczo nie liczy się fakt rzeczywistego wykorzystania posiadanego przez prowadzącego działalność gospodarczą gruntu lub budynku.
Pomimo tego, wyjątkiem od wspomnianej reguły jest sytuacja, kiedy przedmiot opodatkowania ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Prawdą też jest, iż przedmiotowa okoliczność nie została ustawowo zdefiniowana. Tyle, że odmiennie niż to przyjęły organy podatkowe uwzględnić w pierwszej kolejności należy wykładnię językową (oraz potoczną) rozważanego pojęcia (która nota bene jest podstawowym wyznacznikiem w prawie podatkowym), a tylko posiłkowo przepisy m.in. prawa budowlanego (podobnie Etel Leonard. Komentarz LEX do art. 1 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Dlatego nie ma żadnego prawnego uzasadnienia dla żądania przez organy dowodu złego stanu technicznego w postaci konkretnej decyzji administracyjnych (tak np. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 23 marca 2006 roku, I SA/Rz 517/05, LEX nr 343465), albowiem brak takiego ustawowego nakazu. Wskazana przesłanka winna zostać ustalona na podstawie należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy pomocy wszystkich dostępnych dowodów. Co więcej, to organy podatkowe obciążone są obowiązkiem wszechstronnego oraz wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. W tym przypadku więc należało w oparciu o wszystkie środki dowodowe (oględziny, zeznania świadków, przesłuchanie strony, opinię biegłego, dokumenty itp.) stwierdzić, czy w stosunku do budynków podatników istniały względy techniczne uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzonej przez S. K. działalności gospodarczej, czy takie nie wystąpiły. Przy czym zaznaczyć trzeba, iż nie jest tak, że jedynie skażenie radioaktywne lub decyzja o rozbiórce lub wyłączeniu z użytkowania mogą zostać do nich zaliczone. "Względy techniczne" (językowe rozumienie rozpatrywanego przepisu) to każda obiektywna okoliczność natury technicznej (a więc nie subiektywny akt woli podatnika) nie mająca błahego charakteru, w tym również zły stan techniczny budynku, który bez gruntownego remontu nie nadaje się do użytkowania (vide WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 października 2004 roku, III SA 3589/03, LEX nr 164045). Poza tym przyczyna wyłączająca korzystanie z przedmiotu opodatkowania w prowadzonej działalności musi istnieć w momencie rozpatrywania istnienia lub jego braku obowiązku podatkowego, a nie jak przyjęły organy "na zawsze". W tym czasie winna mieć charakter bieżący i stały (trwały – co jednak nie oznacza, iż nieodwracalny). Przecież także w przypadku skażenia gruntów po odpowiedniej ich rekultywacji w przyszłości można by je użytkować.
W związku z powyższym w opinii Sądu organy podatkowe zastosowały zawężającą – niezgodną z prawem wykładnię normy art. 1a) ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czym naruszyły art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 bpoz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa.
W rozważanym stanie faktycznym, jak to wynika z akt sprawy, przeprowadzono oględziny spornych budynków i stwierdzono ich zły stan techniczny. Podobnie zaznał również S. K. w trakcie przesłuchania. Nadto z aktu notarialnego sprzedaży wynika, że kwestionowane budynki nadają się do remontu. Co więcej same organy nie kwestionują, a nawet potwierdzają zły stan techniczny tych budynków. Wobec jednak błędnej wykładni art. 1 a) ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, o czym była wyżej mowa, nie została w ogóle wyjaśniona kwestia, pozostająca poza obszarem zainteresowania organów, związku złego stanu technicznego spornych budynków z niemożliwością ich wykorzystania w prowadzonej przez S. K. działalności gospodarczej. Ustalenie zaś jego istnienia jest niezbędnym elementem dla zastosowania wyjątku z w/w normy. W związku z czym doszło także do złamania art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c) ppsa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe będą musiały uwzględnić powyższe uwagi.
Mając na względzie dotychczasową argumentację na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a) i c) ppsa orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 w zw. z art. 200 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło