I SA/Kr 669/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski WSA Urszula Zięba Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - skargę oddala - I. Zaskarżonym postanowieniem z 18 kwietnia 2018r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia J. Ł. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z 12 marca 2018r. nr [...] o odmowie wydania J. Ł. zaświadczenia o uregulowaniu należnego podatku od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za 2017 rok-utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z 6 marca 2018r. J. Ł. działając jako zarządca sądowy nieruchomości położonej w K. przy [...], zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o wydanie zaświadczenia, poświadczenia, decyzji o uregulowaniu należnego podatku od nieruchomości za 2017 rok względnie o przekazanie takiego dokumentu do Sądu. Postanowieniem z 12 marca 2018r. nr [...], Prezydent Miasta K. odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na treść art. 293§1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 201 ze zm. dalej-O.p.). W zażaleniu na to postanowienie, skarżący wskazał, że odmowa wydania zaświadczenia komplikuje mu wykonywanie jego obowiązków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu, przypomniało, że podatnikiem podatku od nieruchomości w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1785 ze zm. dalej-u.p.o.l.) są osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne, spółki będące właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi. Przepis ten nie wymienia zarządcy sądowego. Powołując się zaś na art. 293, art. 294 O.p. organ wywiódł, że wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania informacji o uregulowaniu podatku od nieruchomości za 2017 rok. II. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie, J. Ł. zarzucił naruszenie: 1.art. 306b§1 w zw z art. 306a§2 pkt 2 O.p. poprzez odmowę wydania zaświadczenia o uregulowaniu należnego podatku od nieruchomości położonej w K. przy [...] za 2017 rok, pomimo, ze art. 940 pkt 4 k.p.c. wynika, ze do moich obowiązków jako zarządcy sądowego w/w nieruchomości należy regulowanie bieżących należności podatkowych z zarządzanej nieruchomości m.in. za IV kwartał 2017r. a organy obu instancji stwierdziły, że ma interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia w rozumieniu art. 306a§2 pkt 2 O.p., 2.art. 306b§1 w zw z art. 306a§2 pkt 2 O.p w zw z art. 293, art. 297§1, art. 298 i art. 299 O.p. poprzez błędne uznanie, że przepisy O.p. regulujące tajemnicę skarbową zabraniają wydania zaświadczenia o uregulowaniu podatku od nieruchomości zarządcy sądowemu takiej nieruchomości, który ma obowiązek regulowania bieżących należności podatkowych z zarządzanej nieruchomości choć posiada on interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia i spełnia określone w art. 306a§2 pkt 2 O.p. warunki jego uzyskania, 3.przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art.233§1 pkt 1 O.p. w zw z art. 239 O.p. oraz w zw z art. 306a§2 pkt 2 O.p. i art. 306b§1 poprzez utrzymanie w mocy wydanego w I instancji postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o uregulowaniu podatku od nieruchomości należnego od w/w nieruchomości za 2017 rok pomimo, że spełnił określone w art. 306a§2 pkt 2 O.p. przesłanki uprawniające do uzyskania takiego zaświadczenia, 4.przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121§1 O.p. w zw z art. 306k O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegające na uniemożliwieniu skarżącemu wywiązania się z obowiązków ustalonych w art. 940 pkt 4 k.p.c. a także niekonsekwentne działanie organu I instancji przejawiające się w tym, ze z jednej strony organy podatkowe obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia o uregulowaniu podatku od nieruchomości od zarządzanej nieruchomości za 2017 rok z powodu tajemnicy skarbowej a z drugiej strony Prezydent Miasta K. skierował do skarżącego decyzję z 2 stycznia 2018r. w sprawie podatku od nieruchomości przedmiotowej nieruchomości za 2018 rok (znak: [...]). Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów. Uzasadniając skargę jej autor powtórzył dotychczasową argumentację wskazując, że jest uprawniony do uzyskania zaświadczenia. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia niezbędne jest ustalenie jaki charakter mają czynności zarządcy nieruchomości wyznaczonego przez sąd, którym w przedmiotowej sprawie jest skarżący. Regulacje dotyczące zarządcy sądowego zawarte są w k.c. ( art. 203 i n. ) oraz w k.p.c. ( art. 611 i n. oraz art. 933 i n.). W myśl art. 203 k.c. każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy, jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu albo jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi większość. Od chwili ustanowienia zarządcy ze względu na treść art. 612§1 k.p.c. współwłaściciele mogą używać rzeczy tylko o tyle, o ile nie przeszkadza to wykonywaniu zarządu. Nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków wypłaca się współwłaścicielom w terminach przez sąd określonych (art. 613§1 k.p.c.). Do wyznaczenia zarządcy i sprawowania zarządu stosuje się, jeżeli powyższe przepisy nie stanowią inaczej, ze względu na treść art. 615 k.p.c., odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Zarządca nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Ma prawo pobierać zamiast współwłaścicieli pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozywany. Zarządcy wolno zaciągać tylko takie zobowiązania, które mogą być zaspokojone z dochodów z nieruchomości i są gospodarczo uzasadnione (art. 935§1 i §2 k.p.c.). Do wydzierżawiania nieruchomości potrzebna jest zgoda stron, a w jej braku-zezwolenie sądu (zdanie ostatnie art. 936 k.p.c.). Zarządca nieruchomości składa sądowi w wyznaczonych terminach co najmniej raz w roku oraz po ukończeniu zarządu sprawozdania ze swych czynności, jak również udokumentowane sprawozdania rachunkowe. Sąd zatwierdza sprawozdania zarządcy albo odmawia ich zatwierdzenia w całości lub w części (art. 937 k.p.c.). Zarządca odpowiada za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków. Może być ukarany grzywną przez sąd w razie nie złożenia w terminie sprawozdania lub nie wykonania innych wydanych przez sąd poleceń (art. 939 k.p.c.). Wysokość wynagrodzenia zarządcy określa sąd odpowiednio do nakładu pracy i dochodowości nieruchomości. Roszczeń o wynagrodzenie za sprawowanie zarządu i o zwrot poniesionych w związku z zarządem wydatków nie można dochodzić powództwem (art. 939§1 i §4 k.p.c). W art. 940 k.p.c. określona została też kolejność pokrywania przez zarządcę wydatków z dochodów z nieruchomości. W wyroku z 13 kwietnia 1966r. sygn. akt: II CRN 24/66 Sąd Najwyższy wskazał, że zadaniem zarządcy ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym jest strzeżenie interesów osób biorących udział w tym postępowaniu. Zarządca nie jest pełnomocnikiem, ani przedstawicielem żadnej ze stron. Do jego obowiązków należy wykonywanie czynności potrzebnych do podtrzymywania prawidłowego gospodarowania i użytkowania nieruchomości. W glosie do tego wyroku E. Wengerka i J. Sobkowskiego wskazano na brak jednolitości stanowisk co do charakteru funkcji zarządcy, stwierdzając, że najwięcej zwolenników ma stanowisko, że zarządca cudzym mieniem, ustanowiony przez sąd dla czuwania nad interesami osób uprawnionych do mienia objętego zarządem nie jest ani przedstawicielem, ani pełnomocnikiem tych osób. W glosie tej zauważono też, że funkcja zarządcy jest podobna do funkcji syndyka (opubl. PiP z 1968r. z 2 s. 332). Z kolei w postanowieniu z 29 stycznia 1987r. sygn. akt: II Cz 3/87 opubl. w LEX nr 8805 Sąd Najwyższy uznał, że zarządca jest osobą sprawującą zarząd masy majątkowej, która stanowi mienie dłużnika. Zarządca sądowy działa na zlecenie sądu, na rzecz współwłaścicieli nieruchomości. Otrzymuje wynagrodzenie za wykonywane czynności, które określane jest przez sąd. W ramach wykonywanych czynności zarządu, mimo kontroli ze strony sądu jest samodzielny, ponosi też odpowiedzialność za wykonywane w ramach zarządu czynności. Odbiorcami usług zarządcy są współwłaściciele nieruchomości, co do której ustanowiony został zarząd przez sąd. Ustanowienie zarządcy sądowego nie wpływa zdaniem Sądu na sposób określenia podatnika podatku od nieruchomości. Stosownie do treści art. 7§1 O.p., podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości wynika z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (w ściśle określnych w tym punkcie sytuacjach). Zarządcę nieruchomości nie sposób zaliczyć do żadnego z podmiotów wymienionych w przywołanej ustawie podatkowej. Niewątpliwie zarządca taki nie jest właścicielem nieruchomości. Trudno go również uznać za posiadacza samoistnego. Na marginesie należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 czerwca 2018r. sygn. akt: II FSK 3769/17, orzekł, iż ,,odjęcie dłużnikowi - właścicielowi zajętej nieruchomości w trybie art. 935§2 ustawy z 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1822 ze zm.) zarządu tą nieruchomością nie uchyla ciążącego na nim z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014r. poz. 849 ze zm.) obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości; zarządca ustanowiony w trybie art. 931§2 k.p.c. działa na zewnątrz, tj. wobec osób trzecich na cudzą rzecz i w cudzym interesie, z samego faktu odjęcia zarządu i przekazania go innemu podmiotowi nie można natomiast domniemywać oddania nieruchomości w posiadanie samoistne. Przypomnieć należy również i to, że zgodnie z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. Ustawowe ograniczenia prawa strony do wglądu do akt sprawy są podyktowane dwoma powodami, a mianowicie: koniecznością ochrony informacji niejawnych oraz koniecznością ochrony interesu publicznego. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 1167) informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Tajemnica skarbowa stanowi informację niejawną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy (P. Pietrasz, Komentarz do art. 179 ustawy-Ordynacja podatkowa, [w:] System Informacji Prawnej Lex). Zakres tajemnicy skarbowej zawarty został w art. 293§1 O.p. i obejmuje on dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów a na postawie art. 293§2 pkt 4 O.p. przepisy dotyczące tajemnicy skarbowej stosuje się do dokumentacji rachunkowej organu podatkowego. Jak powyżej wykazano zarządca sądowy nie ma przymiotu podatnika o którym mowa w art. 293 O.p. zatem nie może ubiegać się o udostępnienie mu danych innych podatników. Nie można zatem poprzez instytucję zarządcy sądowego (tj. obowiązków na nim spoczywających) modyfikować zasad tajemnicy skarbowej, które winny być interpretowane w sposób ścisły powiem dotyczą podstawowych praw podatników i służą ich ochronie. Nie sposób podzielić również zarzutów naruszenia art. 306a§2 pkt 2 i art. 306b§1 O.p. Zaświadczenie wydaje się osobie ze względu na jej interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stan prawny. Interes prawny należy rozumieć, jako obowiązujący przepis prawa materialnego z treści którego podmiot wywodzi swoje prawo do uzyskania zaświadczenia. W sprawie poddanej kontroli sądowej, przepisy prawa nie dają skarżącemu-zarządcy sądowemu uprawnień do otrzymania zaświadczenia określonej treści. Okoliczność, iż organy podatkowe skierowały decyzję administracyjną w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 rok do skarżącego jako zarządcy sądowego nie oznacza, że odmowa wydania skarżącemu zaświadczenia za 2017 rok była nieprawidłowa. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.