I SA/Kr 670/13

|Sygn. akt I SA/Kr 670/13 | POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Nina Półtorak, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r., sprawy ze skargi L.S., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 9 stycznia 2013 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, postanawia: I. odrzucić skargę, II. zarządza z kasy tutejszego Sądu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł (dwieście złotych). L. S. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej, działającego z upoważnienia Ministra Finansów, z wnioskiem o udzielnie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych złożenia oświadczenia o przyjęciu darowizny. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni oraz druga obdarowana złożyły do Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych wniosek o dokonanie wpisu w księgach wieczystych jako współwłaścicielek nieruchomości położonej przy ul. Św. K. w K. oraz przy ul. T. w K. Podstawę wpisu stanowi akt darowizny z dnia 20 listopada 1948 r. sporządzony w Izraelu. Pod aktem darowizny widnieje wyraźna klauzula z dnia 20 listopada 1948 r. dokonana przez Konsula Generalnego RP w Tel Awiwie, mocą której Konsul stwierdza własnoręczność podpisów, autentyczność pieczęci urzędowej notarialnej oraz zgodność aktu z prawem miejscowym. Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych wydał postanowienie, w treści którego wskazał na konieczność doręczenia Sądowi notarialnego oświadczenia o przyjęciu darowizny. Oświadczenie takie o przyjęciu ww. darowizny może być obecnie złożone przed notariuszem. W związku z powyższym zadano następujące pytania: Czy w przedmiotowym wypadku, zgodnie z obowiązującymi przepisami, podatek od spadków i darowizn powinien być uiszczony w chwili sporządzenia notarialnego oświadczenia o przyjęciu darowizny, czy też zgłoszenie do opodatkowania może nastąpić po wydaniu prawomocnego postanowienia przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w przedmiocie uznania ww. darowizny na rzecz wnioskodawczyni, czy też zgłoszenie do opodatkowania może nastąpić po dokonaniu wpisu wnioskodawczyni w księgach wieczystych jako współwłaścicielki darowanej nieruchomości? Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wnioskodawczyni podała, że podatek nie powinien być uiszczony w chwili sporządzania notarialnego oświadczenia o przyjęciu darowizny. Zgłoszenie do opodatkowania może nastąpić po wydaniu prawomocnego postanowienia przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w przedmiocie uznania darowizny na rzecz wnioskodawczyni. Zgłoszenie takie powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Zgłoszenie do opodatkowania może także nastąpić po dokonaniu wpisu wnioskodawczyni w księgach wieczystych jako współwłaścicielki darowanej nieruchomości, pod warunkiem, że nie nastąpi uchybienie 6 miesięcznego terminu od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w przedmiocie uznania darowizny na rzecz Wnioskodawczyni. W wydanej 9 stycznia 2013 r. interpretacji indywidualnej, nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawczyni w części dotyczącej momentu uiszczenia podatku za prawidłowe, w pozostałej części – za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ zacytował szereg przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 ze zm.), dalej "u.p.s.d.". W szczególności organ zacytował art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d., zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Organ podał, że darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron (art. 890 §2 K.c.) np. umowa darowizny nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego. Z treści wniosku wynika, że do skutecznego zawarcia umowy darowizny niezbędne jest złożenie przez wnioskodawczynię oświadczenia o przyjęciu darowizny. Jeżeli zatem złoży ona takie oświadczenie, to z chwilą jego złożenia, stosownie do regulacji art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. powstanie obowiązek podatkowy i będzie on ciążył na wnioskodawczyni jako na nabywcy (art. 5 u.p.s.d.). Organ zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, w którym stwierdziła, że podatek od spadków i darowizn nie powinien być uiszczony w chwili sporządzania notarialnego oświadczenia o przyjęciu darowizny. Zauważył, że zgodnie z art. 18 u.p.s.d. notariusze są płatnikami podatku od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego albo zawartej w tej formie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie. W sprawie przed notariuszem zostanie złożone jedynie oświadczenie o przyjęciu darowizny nie zaś zawarcie samej umowy darowizny. Zatem w związku ze składanym oświadczeniem na notariuszu nie będzie ciążyć obowiązek płatnika. Zgodnie zatem z art. 17a ust. 1 u.p.s.d. wnioskodawczyni będzie zobowiązana do złożenia w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego – a zatem w terminie miesiąca od złożenia oświadczenia o przyjęciu darowizny - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Właściwy organ podatkowy wyda decyzję ustalającą wysokość podatku od spadków i darowizn. Dopiero wówczas strona będzie obowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tego tytułu. W części dotyczącej momentu uiszczenia podatku od spadków i darowizn stanowisko wnioskodawczyni uznane zostało za prawidłowe. Organ odniósł się także do wskazanego przez stronę 6 miesięcznego terminu, w którym powinno zostać dokonane zgłoszenie do opodatkowania. Podał, że termin ten został przewidziany w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. dotyczącym zwolnienia z opodatkowania członków najbliższej rodziny. Zauważył jednak, że aby móc skorzystać z przedmiotowego zwolnienia powinny zostać spełnione wszystkie przesłanki, o których stanowi przedmiotowy artykuł. Wnioskodawczy musi być więc dla darczyńcy jedną z osób wymienionych w art. 4a u.p.s.d. oraz powinna dokonać zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Organ zaznaczył, że zwolnienie określone tym przepisem odnosi się do nabycia rzeczy lub praw majątkowych począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. W sprawie 6 miesięczny termin określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. liczony będzie zatem od chwili złożenia oświadczenia o przyjęciu darowizny. Wskazane zatem przez stronę w treści zajętego stanowiska prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych jak i sam wpis do księgi wieczystej nie wpływa na powstanie obowiązku podatkowego (tym samym na bieg 6 miesięcznego terminu określonego w art. 4a ustawy), gdyż do tego rodzaju zdarzeń nie odwołuje się ustawa o podatku od spadków darowizn. W tej części stanowisko wnioskodawczyni zostało w związku z tym uznane za nieprawidłowe. Interpretacja została doręczona L.S. w dniu 14 stycznia 2013 r. wraz z pouczeniem, że przysługuje na nią skarga do WSA w Krakowie, którą należy wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione do organu w dniu 29 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego). W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ wskazał, że czynność ta została dokonana z naruszeniem ustawowego terminu, gdyż termin 14-dniowy upłynął z dniem 28 stycznia 2013 r. W skardze skierowanej do WSA w Krakowie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części dotyczącej uznania, że stanowisko wnioskodawczyni jest nieprawidłowe; ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na indywidualną interpretację podatkową powinno zostać poprzedzone wezwaniem organu, który ją wydał do usunięcia naruszenia prawa. Wynika to z art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie skarżąca uchybiła obowiązkowi terminowego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Przesyłka zawierająca interpretację Ministra Finansów została doręczona stronie w dniu 14 stycznia 2013 r. Czternastodniowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływał więc w dniu 28 stycznia 2013 r. W związku z powyższym strona nadając przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 29 stycznia uczyniła to z przekroczeniem ustawowego terminu. Sąd zaznacza, że skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie zaskarżenia przedmiotowej interpretacji, w szczególności w zakresie obowiązku poprzedzenia skargi wezwaniem na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszenia prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Na równi z sytuacją braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa należy traktować wniesienie tego wezwania z uchybieniem ustawowego terminu. Wniesienie pisma po terminie nie wywołuje bowiem skutku w postaci wyczerpania przedsądowego trybu weryfikacji rozstrzygnięć organów administracyjnych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając niedopuszczalność skargi w przedmiotowej sprawie, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. Na podstawie art. 232 § 1 pkt p.p.s.a zarządzono zwrot stronie całego uiszczonego wpisu.