I SA/Kr 673/19
WyrokWSA w Krakowie2019-12-12
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Grażyna Firek, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, która została wykorzystana na zapłatę za zrealizowane w terminie zadanie publiczne, ale zapłata nastąpiła po upływie terminu realizacji zadania, podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrana w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi
Dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, która została wykorzystana na zapłatę za zrealizowane w terminie zadanie publiczne, nawet jeśli zapłata nastąpiła po upływie terminu realizacji zadania, nie podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrana w nadmiernej wysokości. Zwrot dotacji następuje, gdy okoliczności wskazują na wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem, pobranie nienależne lub w nadmiernej wysokości, a samo zaciągnięcie zobowiązania do zapłaty w terminie realizacji zadania jest wystarczające do uznania dotacji za wykorzystaną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego określającą kwotę dotacji podlegającej zwrotowi za lata 2015 i 2016. Organy administracji stwierdziły, że Fundacja nierzetelnie prowadziła dokumentację, nieterminowo regulowała zobowiązania, wypłaciła nagrodę pracownikowi socjalnemu z naruszeniem przepisów oraz nieprawidłowo wydatkowała środki na posiłki. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi G. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji do zwrotu za 2015 r. i 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).
I.
Zaskarżoną decyzją z 22 marca 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 60 pkt 1 , art. 67, art. 251 ust. 1,4,i 5, art. 252 ust. 1,5 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. u z 2017r. poz. 2077 ze zm. dalej-u.f.p.) oraz art. 138§1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 2096 ze zm. dalej-K.p.a.), po rozpoznaniu odwołania G. z siedzibą w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 22 stycznia 2019r. znak[...] określającej kwotę dotacji w wysokości [...] zł jako podlegającą zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej K. z odsetkami:
1.za 2015r. kwotę [...]zł jako pobraną w nadmiernej wysokości z odsetkami liczonymi od 12 maja 2017r. do dnia zapłaty
2.za 2016r. kwotę [...]zł w tym [...] zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem z odsetkami od 9 grudni 2016r. i kwotę [...]zł jako pobraną w nadmiernej wysokości z odsetkami liczonymi od 12 maja 2017r. do dnia zapłaty
uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło w ten sposób, że określiło kwotę dotacji w wysokości [...] zł jako podlegająca zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej K. z odsetkami za zwłokę:
1.za 2015r. kwotę [...]zł jako pobraną w nadmiernej wysokości z odsetkami liczonymi od 13 maja 2017r. do dnia zapłaty
2.za 2016r. kwotę [...]zł w tym [...] zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem z odsetkami od 9 grudnia 2016r. i kwotę [...]zł jako pobraną w nadmiernej wysokości z odsetkami liczonymi od 13 maja 2017r. do dnia zapłaty.
W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że G. w oparciu o umowę z 31 lipca 2015r. nr [...] realizowała zadanie publiczne na zlecenie Gminy Miejskiej K. pole(reintegracja społeczna i zawodowa -w 2015r. nie więcej niż 40 osób i w 2016r. nie więcej niż 80 osób) polegające na prowadzeniu dla mieszkańców Gminy, [...] w terminie od 1 lipca 2015r. do 30 czerwca 2018r. Gmina zobowiązała się przekazać dotację w okresie od 1 lipca 2015r. do 31 grudnia 2015r. w wysokości [...] zł a za 2016r. w kwocie [...]zł. Ze strony Gminy, kontrolę wykonywanie tego zadania przez Fundację sprawował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
W dniach 19-29 grudnia 2016r. pracownicy MOPS skontrolowali wykonywania zadania publicznego przez Fundacje w okresie 1 lipca 2015r. do 31 grudnia 2016r. W protokole kontroli z 20 kwietnia 2017r. nr [...] stwierdzono, że dotowany nierzetelnie prowadził dokumentację finansowo-księgową, nieterminowo regulował zobowiązania wobec ZUS i US, wypłacił pracownikowi socjalnemu CIS nagrodę z naruszeniem obowiązujących przepisów, opłacił fakturę za posiłki, które nie zostały wydane z uwagi na absencję uczestników. Fundacja nieprawidłowo wydatkowała dotację w kwocie [...]zł.
W sprawie ustalono, że składki na ubezpieczenie (ZUS) za listopad i grudzień 2015r. oraz zaliczki na podatek dochodowy (US) od października do grudnia 2015r. w łącznej kwocie [...]zł zostały sfinansowane po terminie ( 11 kwietnia 2016r.) nie ze środków przekazanych przez Gminę w ramach zadania, zatem dotacja w ww kwocie została pobrana nadmiernej wysokości.
Protokół kontroli doręczono Fundacji w dniu 27 kwietnia 2017r. i od tej daty, zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. dotacja podlega zwrotowi w terminie 15 dni.
Część dotacji za 2016r. w kwocie [...]zł została wykorzystana po upływie wyznaczonego terminu bowiem dotowany był zobowiązany wydatkować środki finansowe przekazane w styczniu 2017r. (za grudzień 2016r.) do dnia 31 stycznia 2017r. Kwotę dotacji, która nie została wykorzystana w powyższym terminie dotowany powinien zwrócić te środki do 15 lutego 2017r. Z wyciągów bankowych i dokumentów księgowych wynika, że dotowany opłacił z kwoty otrzymanej za listopad i grudzień 2016r. część kosztów (18.081,67 zł) w dniach 16 i 17 lutego 2017r. Dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Ustalono też, że pracownik socjalny CIS, w 2016r. był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę i umowę zlecenia a w dniu 13 stycznia 2017r. wypłacono mu nagrodę w kwocie [...]zł. Regulamin CIS przewidywał możliwość przyznania pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę oprócz wynagrodzenia zasadniczego, dodatkowych
składników wynagrodzenia w tym nagród. Zdaniem organu wypłacenie nagrody nastąpiło niezgodnie z treścią regulaminu i przepisami prawa zatem dotacja w kwocie [...]zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Nieprawidłowo też wydatkowano środki na posiłki dla uczestników zajęć w sierpniu 2016r. Wystawiona faktura dotyczy 1.775 posiłków gdy tymczasem dwie osoby zrezygnowały i jedna była nieobecna więc liczba posiłków powinna być pomniejszona o 66 posiłków. Fundacja nie mogła wydać na to zadanie kwoty [...]zł (wykazanej na fakturze) bowiem mogła na ten cel przeznaczyć tylko [...] zł co oznacza, że różnica czyli [...] zł stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości.
W skardze do Sądu, Fundacja zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji z powodu powyższego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie kosztów.
Uzasadniając skargę, Fundacja wskazał, że rozliczała się prawidłowo a odsetki zostały nieprawidłowo określone w decyzji. W piśmie procesowym z.... Fundacja przedstawiła poglądy orzecznictwa na temat realizacji zadania i płatności faktur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w zw z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018r. poz. 2107 z e zm., dalej- p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej-p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134§1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11 października 2005r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA).
Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145§1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia we wskazanych ramach wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie wszystkie zarzuty są zasadne.
Celem dokonania oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego koniecznym jest przybliżenie ram prawnych, na gruncie których dochodzi do rozdysponowywania środków publicznych, a także domagania się ich zwrotu, albowiem one wyznaczają granice gromadzenia dowodów, pozwalając na późniejszą ocenę prawną poczynionych ustaleń.
Podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych a także ustawy z 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (określanej dalej u.d.p.p.w.). Stosownie do art. 221 ust. 1 u.f.p. - Podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań. Ust. 2 stanowi, że - Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1.
Skarżąca Fundacja nie zaliczana do sektora finansów publicznych niewątpliwie działa w oparciu o przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jednak w niniejszej sprawie dotacja na realizację zleconego zadania publicznego wynikała z zawartej z Gminą Miejską K. umowy z 31 lipca 2015r.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p. - Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast ust. 5 cytowanej normy przewiduje, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W ramach regulacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, do której odsyła ustawa o finansach publicznych, w przedmiotowej kwestii istotne znaczenia ma art. 11 i art. 16 ust. 1 , ust. 4 i ust. 7. Ten pierwszy stanowi , że organy administracji publicznej:
1) wspierają w sferze, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie;
2) powierzają w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, prowadzącym działalność statutową w danej dziedzinie.
W ust. 2 wskazano, że wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywają się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert albo w trybach określonych w art. 11a-11c lub art. 19a. Zgodnie z art. 16 we wskazanych wyżej ustępach przewiduje, iż przyjęte do realizacji zlecenie odbywa się na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem regulacji ustawy o finansach publicznych oraz tej ustawy, dalej, że zadanie publiczne co do zasady nie może być realizowane przez podmiot niebędący stroną umowy, chyba, że umowa inaczej postanawia, wreszcie, że strony z którymi organ administracji publicznej zawarł umowę, mogą zlecić realizację zadania publicznego wybranym w sposób zapewniający jawność i uczciwą konkurencję pozarządowym podmiotom oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust 3, niebędącym stronami umowy, m.in. o wsparcie realizacji zadania publicznego.
Organy w następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego i poczynionych w jego trakcie ustaleń wszczęły z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu do budżetu gminy części wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji wraz z odsetkami przez Fundację, która na podstawie umowy realizowało zadanie publiczne. Tak określony przedmiot postępowania determinował również zastosowanie przepisów, w oparciu o które winno się ono toczyć. Nie powinno zatem budzić większych wątpliwości, że problematyka dotacji, w tym dotycząca ich zwrotu, jest przedmiotem regulacji zawartych w ustawie o
Organy rozstrzygając w kwestii zasadności zwrotu środków publicznych do budżetu gminy prawidłowo oparły to rozstrzygnięcie o przepisy wskazanej ustawy o finansach publicznych, które to przepisy tworzą reguły gospodarowania środkami publicznymi.
Podmiot, któremu przyznano dotację winien każdy wydatek powiązać precyzyjnie z celem realizowanego zadania publicznego, a ponadto wydatek ten winien być do tego celu adekwatny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 stycznia 2009r., sygn. akt: I SA/Łd 425/08-CBOSA). Nadmienić też należy, że sposób wykorzystania dotacji pochodzących ze środków publicznych jest-co wynika z przedstawionych wyżej przepisów - pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania przyznanych dotacji, a dotowany jest zobowiązany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko i wyłącznie na zadania określone w umowie o przyznaniu dotacji, co w właściwy sposób winno też być udokumentowane.
Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Z kolei w myśl art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 4 ustawy organami I instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (ust. 1 pkt 2). Organami odwoławczymi od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są samorządowe kolegia odwoławcze (ust. 3 pkt 4). Stosownie do art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 199 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm.).
Art. 250 u.f.p. stanowi, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego, udzielając dotacji celowej, w tym jednostce sektora finansów publicznych, w przypadku gdy odrębne przepisy lub umowa międzynarodowa nie określają trybu i zasad udzielania lub rozliczania tej dotacji, zawiera umowę, która określa w szczególności: 1) wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji, 2) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego, 3) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej, z tym że termin ten nie może być dłuższy niż terminy zwrotu określone w niniejszym dziale. Natomiast w myśl art. 252 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (ust. 1). Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (ust. 6 pkt 2).
Sąd stwierdza, że przytoczone wyżej przepisy, a to art. 60 pkt 1, 67 i 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 pkt 2 u.f.p., odczytane systemowo zawierają podstawę prawną do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jest to decyzja deklaratoryjna, ponieważ zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa.
Wedle art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zdarzeniem prawnym, z którym ustawodawca połączył obowiązek zwrotu części dotacji jest pobranie tej dotacji w nadmiernej wysokości oraz niezgodnie z przeznaczeniem. Jak wyżej wskazano kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie o finansach publicznych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym. Do spraw tych należności (kwot dotacji podlegających zwrotowi) stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Wykonując nakaz prawodawcy odpowiedniego odczytania art. 21 O.p., który reguluje powstanie zobowiązań, §1 pkt 1 w odniesieniu do dotacji podlegających zwrotowi należy odczytać w ten sposób, że zobowiązanie do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zdarzeniem tym jest otrzymanie dotacji w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Art. 21§3 w zw. z §4 O.p., w odniesieniu do zdarzeń regulowanych w art. 252 u.f.p.-stosownie do dyspozycji ustawodawcy, "odpowiednio" odczytany-stanowi, że w sytuacji, gdy strona - która nie ma obowiązku złożenia deklaracji, a jest zobowiązana do zwrotu dotacji - obowiązku zwrotu dotacji nie wykonała w całości lub w części, to organ, który udzielił dotacji wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania do zwrotu dotacji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że stanowisko organu co do wydatkowania części dotacji po upływie terminu wyznaczonego na wykonanie zleconego zadania (z 16 i 17 lutego 2017r.) udokumentowanego fakturami i rachunkami, jest nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p. "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została udzielona, albo, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania i rozliczania dotacji, wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach." Należy zauważyć, że w u.f.p. z 2009r. mającej zastosowanie w sprawie niniejszej, odrębnie i inaczej niż to miało miejsce w u.f.p. z 2005r., uregulowana jest kwestia wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu państwa (art. 168 ust. 4 i 5 u.f.p.) i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego (art. 251 ust. 4 u.f.p.). Zgodnie z powołanym art. 168 ust. 4 u.f.p. dotacja udzielona z budżetu państwa zostaje wykorzystana przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które była udzielona, zaś przekazanie dotacji na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Zgodnie natomiast z cytowanym art. 251 ust. 4 u.f.p. dotacja z budżetu samorządu terytorialnego zostaje wykorzystana w szczególności przez zapłatę, co oznacza, że zapłata za zrealizowanie zadania jest jednym ze sposobów wykorzystania dotacji.
W ocenie Sądu, odmienna redakcja wymienionych przepisów nie może pozostawać bez wpływu na ich wykładnię. Skoro ustawodawca nadał im odmienną treść, to należy je wykładać zgodnie z ich brzmieniem i przyjąć, że zapłata za zadania nie jest jedyną formą wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu samorządu terytorialnego. Wbrew stanowisku organu, treść art. 168 ust. 4 u.f.p. nie uzasadnia poglądu, że dotacje samorządowe mogą być wykorzystywane tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania, bowiem wykorzystanie tych dotacji regulowane jest odrębnie i inaczej w art. 251 ust. 4 u.f.p., nie zaś tak jak w art. 168 ust. 4 u.f.p.
Mając na uwadze powyższe uregulowania, w ocenie Sądu, w przedstawionym stanie prawnym brak podstaw do uznania, że tylko zapłata za faktury oznacza wykorzystanie dotacji. Skoro zrealizowano w terminie zadanie publiczne, na które udzielona była dotacja i w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi wykonane w trakcie realizacji zadania, to uznać należy, że dotacja została wykorzystana w terminie, a użyty w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrot "w szczególności" na interpretację taką pozwala.
Problem rozliczenia dotacji, która została użyta na zrealizowane w terminie cele, ale wydatkowana na zapłatę już po upływie terminu realizacji zadania, był wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyrokach: z 11 marca 2008r. sygn. akt: II GSK 437/07 i II GSK 440/07, z 8 października 2008r. sygn. akt: II GSK 362/08 i II GSK 363/08, z 14 lipca 2010r. sygn. akt: II GSK 706/09, które zapadły na gruncie art. 144 ust. 4 u.f.p. z 2005r., o brzmieniu identycznym jak art. 251 ust. 4 u.f.p. z 2009r., Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie wypowiadał się za przyjęciem, iż "wykorzystanie dotacji" nie jest równoznaczne z zapłatą za zadania.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd ten podziela. Zatem wydana decyzja, w tym zakresie jest nieprawidłowa.
W pozostałym zakresie, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W sprawie poddanej osądowi, organ przeprowadził kontrolę wewnętrzną realizacji zadania publicznego ,,Prowadzenie Centrum Integracji Społecznej dla mieszkańców Gminy Miejskiej K. w okresie od 1 lipca 2015r. do 30 czerwca 2018r." i wytknął następujące uchybienia:
-nieterminowo regulowano zobowiązania wobec ZUS i US, zarzut jest w pełni zasadny, bowiem jak prawidłowo wskazano, Fundacja była zobowiązana do stosowania przepisów ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Powinna w terminie składać deklaracje i uiszczać składki oraz zaliczki na podatek dochodowy lecz z obowiązków tych nie wywiązywała się czego nie zakwestionowano (szczegółowe zestawienie wpłat dokonanych do ZUS i US ujęto tabelarycznie na s.7-14 protokołu kontroli k.99 akt adm.). Działanie Fundacji należało zakwalifikować jako pobranie dotacji w nadmiernej wysokości i dotacja w tej części powinna być zwrócona;
-wynagrodzenie pracownika socjalnego (nagroda),Fundacja, w 2016r. wypłaciła ,,nagrodę" pracownikowi zatrudnionemu w oparciu o umowę o pracę, tymczasem z dokumentów wynikało, że kwota ta stanowiła wynagrodzenie za umowę zlecenia/dzieło a sam pracownik złożył oświadczenie, że prace wykonał osobiście poza obowiązującym czasem pracy wynikającym z umowy o pracę. Nagroda, zgodnie z regulaminem wynagrodzenia, powinna zostać rozliczona na liście płac, jako dodatkowy składnik wynagrodzenia. Tym samym, zasadnie zakwalifikowano to jako pobranie dotacji w nadmiernej wysokości;
-rozliczenie posiłków, w sierpniu 2016r. Fundacja wydając posiłki dla podopiecznych, zawyżyła liczbę posiłków o 66, bowiem 3 osoby nie korzystały z posiłków w tym czasie. Wyliczona kwota dotacji stanowi, dotację pobraną w nadmiernej wysokości.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. organ I instancji uwzględni przedstawioną w uzasadnieniu wyroku wykładnię przepisów
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a uchylił zaskarżone decyzje. Działając zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzje organu I instancji gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia spraw, których dotyczyły skargi.
O kosztach postępowania w sprawie orzeczono w myśl art. 200 i art. 205§2 p.p.s.a. Na kwotę 4.721,00 zł składa się zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 1.121,00 zł opłatę za pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego w wysokości 3.600,00 zł określone na podstawie §2 pkt 5 w zw z §14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2015r. poz. 1802 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło