I SA/Kr 676/18

WyrokWSA w Krakowie2018-11-06

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Waldemar Michaldo, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy beneficjent dopłat rolnych, który otrzymał nienależne środki w wyniku błędu organu ARiMR, jest zobowiązany do ich zwrotu, jeśli błąd ten mógł zostać przez niego wykryty w zwykłych okolicznościach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli nienależne płatności zostały przyznane w wyniku błędu organu ARiMR, beneficjent jest zobowiązany do ich zwrotu, jeśli błąd ten mógł zostać przez niego wykryty w zwykłych okolicznościach. W sytuacji, gdy beneficjent dopuszczał się nieprawidłowości, był ich świadomy (nie kwestionował wyników kontroli ani zawiadomień) i podpisał wniosek o płatności, zobowiązując się do przestrzegania wymogów, brak jest podstaw do wyłączenia obowiązku zwrotu środków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 rok. Organ ARiMR stwierdził, że beneficjent otrzymał środki w wyższej wysokości niż mu przysługiwała z powodu powtarzających się niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności, a także błędów popełnionych przez same organy ARiMR. Beneficjent kwestionował obowiązek zwrotu, argumentując, że płatności zostały dokonane na skutek pomyłki organu, której nie mógł wykryć w zwykłych okolicznościach ze względu na skomplikowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skarg T. G. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 maja 2018 r. Nr [...], [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2015 r. - skargi oddala - Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 2 maja 2018r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia 8 lutego 2018r., nr [...] o ustaleniu T. G. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego [...] za 2015r. Powyższe rozstrzygnięcie miało miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 15 czerwca 2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynął wniosek ww. o przyznanie na 2015r. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PRŚK). Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika ww. Biura z dnia 6 czerwca 2016r. Na mocy ww. decyzji za 2015r. przyznano płatności dla wariantu 2.1 Międzyplon (zgodnie z deklaracją) w wysokości [...] zł. Ww. decyzja została unieważniona decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 lipca 2017r., w związku ze stwierdzeniem podczas kontroli administracyjnej wniosku za 2016r., iż rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji nie uwzględniało wyników kontroli na miejscu z dnia 20 października 2015r. w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz pisma Kierownika BP z dnia 17 kwietnia 2015r. o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" w przypadku ponownego stwierdzenia niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów. Dnia 31 października 2017r. organ I instancji wydał nową decyzję, przyznającą stronie płatności w pomniejszonej wysokości tj. [...] zł., uwzględniającej powtarzające się niezgodności dot. wzajemnej zgodności. Strona nie odwołała się od tej decyzji. W związku z ww. okolicznościami, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, wypłaconych stronie na podstawie ww. decyzji dot. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2015r. (o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 17 stycznia 2018r.). Postępowanie ustaleniowe zostało zakończone przez organ l instancji decyzją z dnia 8 lutego 2018r., na mocy której kwotę, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w wys. [...] zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, organ II instancji wydał decyzję z dnia 2 maja 2018r., o której mowa na wstępie. Z kolei decyzją z dnia 2 maja 2018r., nr [...] Dyrektor MOR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia 8 lutego 2018r., nr [...] o ustaleniu T. G. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r. Powyższe rozstrzygnięcie miało miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 15 czerwca 2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynął wniosek strony o przyznanie na 2015r. m.in.: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej - PD), płatności za zazielenienie (PZ), płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych (PBC), płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych (PWB), płatności do krów (PK), płatności do bydła (PB), płatności niezwiązanej do tytoniu (PT), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PRŚK). Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony dot. ww. płatności zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 19 maja 2016r. Na mocy ww. decyzji stronie przyznano następujące płatności: jednolitą płatność obszarową (JPO) -16.076,30 zł, płatność dodatkową (redystrybucyjnej - PD) -10.782,85 zł, płatność za zazielenienie (PZ)-4 316,23 zł, płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych (PBC) – [...] zł, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych (PWB) - [...] zł, płatności do krów (PK) [...] zł, płatności do bydła (PB) – [...] zł. płatność niezwiązaną do tytoniu (PT) – [...] zł. Wyżej wyszczególnione płatności przyznane (w łącznej wysokości [...] zł) zostały przekazane na rachunek wskazany przez stronę. Ww. decyzja została unieważniona decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 lipca 2017r., w związku ze stwierdzeniem podczas kontroli administracyjnej wniosku za 2016r., iż rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji nie uwzględniało wyników kontroli na miejscu z dnia 20 października 2015r. w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz pisma Kierownika BP z dnia 17 kwietnia 2015r. o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" w przypadku ponownego stwierdzenia niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów. Dnia 31 października 2017r. Kierownik BP ARiMR w M. wydał nową decyzję, przyznającą stronie płatności w pomniejszonej wysokości tj. [...] zł., uwzględniającej powtarzające się niezgodności dot. wzajemnej zgodności. Strona nie odwołała się od tej decyzji. W związku z ww. okolicznościami, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, wypłaconych stronie na podstawie ww. decyzji dot. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015r. Postępowanie ustaleniowe zostało zakończone przez organ l instancji decyzją z dnia 8 lutego 2018r., na mocy której kwotę, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w wys. [...] zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, organ II instancji wydał decyzję z dnia 2 maja 2018r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniach do obu ww. decyzji II-instancyjnych, organ odwoławczy podał m.in., że nieprawidłowości w sprawach ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych do płatności oraz wyników kontroli administracyjnej i kontroli terenowych. Powyższe, w zakresie nieprawidłowości dot. różnicy pomiędzy pow. zadeklarowaną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej, stwierdzono na podstawie ustaleń z przeprowadzonej w dniach 5 grudnia 2016r., 7 grudnia 2016r., 14 grudnia 2016r., 21 grudnia 2016r., kontroli na miejscu w zakresie programu rolno-środowiskowo-klimatycznego. Natomiast nieprawidłowości dot. wymogów wzajemnej zgodności, potwierdzone zostały podczas czynności kontrolnych wykonanych przez PLW w dniu 31 lipca 2014r. oraz 20 października 2015r. W toku kontroli administracyjnej w zakresie dot. powierzchni uprawnionej do płatności, ustalono, iż łączna powierzchnia uprawniona do płatności za 2015r. była mniejsza, niż powierzchnia zadeklarowana przez stronę do tych płatności (ustalono ją na poziomie 37,73 ha) a zawyżenia pow. uprawnionej do płatności, w wysokości 0,33 ha stwierdzono na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...]. Nie wpłynęło to jednak na wysokość kwoty do zwrotu. Łączna kwota przyznana i wypłacona stronie na mocy decyzji pierwotnej wyniosła [...] zł. Łączna kwota przyznana stronie na mocy decyzji ostatecznej wyniosła [...] zł. Kwota płatności pobranych nienależnie przez stronę została ustalona w łącznej wys. [...] zł. Natomiast w uzasadnieniu decyzji dot. płatności z tyt. działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, ustalono, iż łączna powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosiła 22,11 ha (powierzchnia stwierdzona 22,10 ha). Łączna kwota przyznana i wypłacona stronie na mocy decyzji pierwotnej wyniosła [...] zł. Łączna kwota przyznana stronie na mocy decyzji ostatecznej wyniosła [...] zł. Kwota płatności pobranych nienależnie, to [...] zł. Organ II instancji stwierdził, że strona nie dotrzymała wymagań związanych z płatnościami w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Powołano się na treść art. 92, art. 93 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.); obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P, z 2015r., poz. 329); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015r., poz. 743 ze zm.). Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że brak przestrzegania norm i wymogów dot. tzw. wzajemnej zgodności stwierdzony został podczas czynności kontrolnych wykonanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (PLW) w latach 2012-2015. Protokoły z ww. kontroli zostały przekazane stronie, która nie wnosiła uwag/zastrzeżeń do wyników z kontroli terenowych. Z uwagi na fakt, iż nieprawidłowości w obszarze IRZ powtarzały się regularnie w kolejnych latach, w dniu 17 kwietnia 2015r. do rolnika zostało wysłane pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" w przypadku ponownego stwierdzenia niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów. Konsekwencją tego pisma było ewentualne nałożenie wyższych sankcji procentowych za powtarzające się po 2014r. te same nieprawidłowości. Podczas obsługi sprawy za 2015r, stwierdzono, iż pomimo ww. działań podjętych przez organ l instancji, strona nadal nie przestrzegała w 2015r. norm i wymogów wymaganych płatnościami, o które wnioskowała. W raporcie z 2015r. PLW dokonał na podstawie ww. rozporządzenia oceny punktowej niezgodności. Mając na uwadze powyższe okoliczności, ze szczególnym uwzględnieniem wielokrotnej powtarzalności występujących nieprawidłowości, określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na poziomie 81% (poziom sankcji określony dla normy/wymogu w 2014r. [27 %] x współczynniki). Powtarzalność stwierdzona w 2014r. po raz drugi, skutkowała poziomem sankcji w wysokości 27%, który został zredukowany do 15%. Stwierdzona ponownie w 2015r. powtarzalność dot. niezgodności miała bezpośredni wpływ na wysokość zastosowanej redukcji i uniemożliwiła zastosowanie ograniczenia do 15%. Jednak pierwotna decyzja za 2015r., pominęła zarówno wyniki kontroli wykonanej w gospodarstwie strony w dniu 20 października 2015r., jak i pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność", ustalając w swoim rozstrzygnięciu 5% poziom sankcji, mimo ewidentnej powtarzalności uchybień i przy braku wyjaśnienia, dlaczego, mimo tych powtórzeń, zastosowano takie rozstrzygnięcie. Tym samym rozstrzygnięcia za 2015r. nie uwzględniały powtarzalności uchybień dot. wzajemnej zgodności stwierdzanych w 2014r. i wcześniejszych. Rozstrzygnięcia te, jako rażąco naruszające art. 92 rozporządzenia 1306/2013, unieważnił Dyrektor tut. OR ARiMR decyzjami nr [...] i [...] z dnia 6 lipca 2017r. Ostateczne decyzje w sprawie płatności dla strony na 2015r. zostały wydane w dniu 31 października 2017r. i uwzględniały skalę i powtarzalność ww. nieprawidłowości. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że nienależne stronie płatności zostały jej przyznane i wypłacone w wyniku jednoznacznej pomyłki organów ARiMR. W czasie rozstrzygania sprawy strony po raz pierwszy (decyzja z dnia 6 czerwca 2016r. oraz z dnia 19 maja 2016r.), organy te dysponowały lub powinny dysponować wiedzą dot. przestrzegania przez stronę norm i wymogów wynikających z przepisów w zakresie wzajemnej zgodności. Protokoły z kontroli terenowych wykonywanych przez PLW, stanowiące podstawę do wydania pierwszej decyzji w sprawie strony pochodzą z dnia 31 lipca 2014r. oraz 20 października 2015r. Również pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" zostało wysłane do strony dnia 17 kwietnia 2015r., czyli przed wydaniem ww. pierwszej decyzji w sprawie strony. Informacje dot. pow. uprawnionej do płatności, pozyskane zostały natomiast w trakcie kontroli terenowej, przeprowadzanej w grudniu 2016r., czyli przed wydaniem drugiej decyzji w sprawie strony z dnia 31 października 2017r., niemniej organ l instancji miał obowiązek uwzględnić wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, ww. błędy (pominięte) potwierdza unieważnienie decyzji pierwotnej i wydanie w tej mierze nowej decyzji (nr [...] i nr [...]). Nadto organ odwoławczy podał, że w sprawach brak było podstaw do twierdzenia, że "w zwykłych okolicznościach" strona w ogóle nie mogła wykryć stwierdzonych nieprawidłowości. Strona wnioskując o ww. płatności m.in. za 2015r. zobowiązała się do utrzymania wszystkich wymogów wzajemnej zgodności dot. posiadanych zwierząt gospodarczych. Skoro zdecydowała się na ubieganie się o płatności, to powinna mieć świadomość wymogów z nimi związanych (podpis pod wnioskami oznaczał, m.in. oświadczenie o znajomości przepisów w tym zakresie). Brak dopilnowania ww. kwestii nie usprawiedliwia beneficjenta, ponieważ otrzymując płatności to właśnie on powinien zadbać o wypełnienie wszystkich związanych z tymi płatnościami wymogów. W przedmiotowych sprawach nie stwierdzono żadnych niezwykłych okoliczności, ani innych podobnych, które pozwalałyby przyjąć, że beneficjent zupełnie nie był świadomy wystąpienia ww. uchybień. Ponieważ odstąpienie od ustalania kwot nienależnych jest warunkowane jednoczesnym wystąpieniem pomyłki po stronie organów ARiMR i brakiem możliwości jej wykrycia przez stronę w przedmiotowych sprawach takie odstąpienie okazało się niemożliwe (przyjęto, iż pomyłka nastąpiła, ale strona mogła ją wykryć). Organ zawarł także w omawianych decyzjach szczegółowe wyliczenia kwot do zwrotu. Podał też, że na dzień ich wydania nie stwierdzono żadnych okoliczności, wskazujących na ewentualną niewypłacalność strony, tj. brak możliwości uregulowania kwot nienależnie pobranych. Nie doszło także do przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu płatności nienależnych. Porównanie dat wszczęcia postępowania ustaleniowego wobec strony i wydania decyzji zaskarżonej z datą złożenia wniosków o ww. płatności, których dotyczy postępowanie ustaleniowe wykazało, że 4-letni okres między ustaleniem płatności do zwrotu i dopuszczeniem się nieprawidłowości jeszcze nie upłynął. Tym samym zarzuty strony zawarte w odwołaniach dot. przedawnienia zostały uznane za bezzasadne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona zarzuciła organowi l instancji naruszenie art. 29 ust. 1, 2, 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DZ. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, podnosząc, iż nie ma obowiązku zwrotu płatności wypłaconej na skutek pomyłki właściwego organu. W odniesieniu do ww. zarzutu, podano, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu kwoty nienależnej nie jest stosowany, jeżeli płatność dokonano w wyniku pomyłki organu i jeżeli błąd skutkujący płatnością nienależną nie mógł zostać wykryty w zwykłych okolicznościach. Jeżeli oba ww. warunki lub choćby jeden z nich został spełniony, rolnik jest obowiązany do zwrotu płatności nienależnej. W niniejszych sprawach uznano, że spełniony został przynajmniej drugi z warunków, a konsekwencją tego były rozstrzygnięcia zawarte w przedmiotowych decyzjach. W ocenie organu, nieprawidłowości, skutkujące zwrotem były ewidentne. Ich oczywistość potwierdziły wyniki kontroli. Ponadto nieprawidłowości te powtarzały się przez lata mimo tego, że strona była informowana o ich zaistnieniu i ich konsekwencjach. W takiej sytuacji, w ocenie organu, niemożliwe było uznanie, że strona nie wiedziała o popełnianych błędach, czy też nie była w stanie ich wykryć. Drugi akapit ww. przepisu stanowi, że w przypadku, gdy błąd strony dotyczy elementów faktycznych (istotnych dla obliczenia płatności), to brak obowiązku zwrotu płatności nienależnej (gdy zaistniała pomyłka organu a strona nie mogła wykryć błędu skutkującego zwrotem płatności) jest aktualny tylko jeżeli decyzja ustaleniowa została doręczona stronie po upływie 12 miesięcy od dnia dokonania płatności nienależnej. Mając na uwadze, że w przedmiotowych sprawach decyzje ustaleniowe zostały doręczona po upływie 12 miesięcy od daty płatności, art. 7 ust. 3 miał zastosowanie, lecz odstąpienie od obowiązku zwrotu było niemożliwe z uwagi na fakt, że błąd mógł być wykryty przez stronę w zwykłych okolicznościach. Stwierdzono nadto, że przedmiotowe decyzje ustaleniowe zostały oparte także o ww. ostateczne rozstrzygnięcie dot. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r. (strona nie odwołała się od tych decyzji). W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. decyzjom zarzucił naruszenie: - art. 29 ustawy o ARiMR, w szczególności zaś art. 29 ust. 1, 2 i 8 tej ustawy w zw. z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (DE) nr 809/2014, poprzez bezzasadne uznanie przez organ, iż nie zachodzą w stosunku do skarżącego przesłanki do zastosowania art. art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 mimo, iż do skarżącego obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 (art. 7 wskazanego rozporządzenia Komisji (UE), nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach), - art. 7a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości, co do treści z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 na niekorzyść strony, poprzez przyjęcie, iż błąd organu l instancji w zakresie wypłaty świadczenia, skarżący mógł wykryć w zwykłych okolicznościach, w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ograniczenie i odebranie skarżącemu uprawnienia w postaci płatności (świadczenia pieniężnego), zaś regulacje prawne dotyczące wypłaty świadczenia oraz sposób procedowania, mający ustalenie jego wysokości, uznać należy za bardzo skomplikowany, a zatem nie mieszczący się w pojęciu użytym a art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 tzw. zwykłych okoliczności, uchybienie to miało istotny i bezpośredni wpływ na treść zaskarżonych rozstrzygnięć, - art. 9 k.p.a. na skutek zaniechania przez organ l instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz zaniechania czuwania nad tym, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa, na skutek nie udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a w szczególności wcześniejszego poinformowania skarżącego o tym, iż będzie musiał zwrócić przekazane mu świadczenie oraz jakie w tym zakresie obowiązują przepisy prawa, a które to uchybienie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i może mieć dotkliwe skutki finansowe dla skarżącego, - błąd w zakresie ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie, iż skarżący mógł wykryć w tzw. zwykłych okolicznościach błąd organu l instancji (o którym mowa art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014) w sytuacji, gdy organ l instancji tj. podmiot wysoko wykwalifikowany w zakresie rozstrzygania spraw administracyjnych tego błędu się dopuścił i nie wykrył go przed upływem 12 miesięcy od dokonania płatności (tj. licząc od dnia 16 czerwca 2016 r.). W skargach, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów. Podał m.in., że organ II instancji w zaskarżonych decyzjach uznał w sposób bezpodstawny, iż przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowych sprawach, bowiem skarżący mógł wykryć błąd ARiMR w zwykłych okolicznościach. Uzasadniając to twierdzenie organ II instancji nie wskazał przy tym, na czym ów błąd polegał. W przekonaniu skarżącego pierwszą czynnością, która miała na celu wykazanie, iż skarżący mógł błąd wykryć w tzw. zwykłych okolicznościach było określenie samego błędu. W ocenie skarżącego, organ II instancji powinien wykazać przyczyny błędu, jego mechanizm, czas powstania, podmiot lub podmioty, które dopuściły się błędu oraz skutek błędu. Po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności błędu, organ powinien wykazać okoliczności, w jakich skarżący mógł wykryć ów błąd. Nadto organ powinien wykazać, iż okoliczności te mają charakter zwykłych okoliczności, albowiem o takich mowa w art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia. Organ II instancji nie dokonał takiej analizy zagadnienia możliwości wykrycia przez skarżącego błędu organów ARiMR w tzw. zwykłych okolicznościach. Ograniczając się w tym zakresie do prostego stwierdzenia, iż skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach. Powyższe ustalenia organu II instancji narusza art. 7a k.p.a, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości, co do treści z art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia na niekorzyść strony, poprzez przyjęcie, iż błąd organu l instancji w zakresie wypłaty świadczenia skarżący mógł wykryć w zwykłych okolicznościach. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ograniczenie i odebranie skarżącemu uprawnienia w postaci płatności, zaś regulacje prawne dotyczące wypłaty świadczenia oraz sposób procedowania, uznać należy za bardzo skomplikowany, a zatem niemieszczący się w pojęciu użytym a art. 7 ust. 3 rozporządzenia tzw. zwykłych okoliczności. W przekonaniu skarżącego, materia prawna, regulująca przedmiotowe zagadnienie i generalnie sposób wypłaty tzw. dopłat dla rolników, uznana musi być za bardzo skomplikowaną, ze względu na jej objętość oraz rozproszenie w wielu aktach prawnych. Użyte w art. 7 ust. 3 rozporządzenia, pojęcie zwykłych okoliczności jest pojęciem niedookreślonym i wymaga uzupełnienia na etapie stosowania prawa przez organ administracji Pojęcie to zatem może budzić wiele wątpliwości tak, jak w przedmiotowych sprawach. Mając na względzie art. 7a k.p.a., pojęcie to nie może być interpretowane w sposób rozszerzający na niekorzyść strony. Organ II instancji uwzględniając treść art. 7a k.p.a., powinien w sposób szczególnie precyzyjny wyjaśnić, co rozumie pod pojęciem zwykłych okoliczności, a czego nie uczynił. Dodatkowo pojęcie to zinterpretował w sposób rozszerzający na niekorzyść skarżącego, utrzymując w mocy decyzje organu l instancji. W przekonaniu skarżącego, poprzez zwykłe okoliczności, zgodnie z doświadczeniem życiowym, mogą być uznane okoliczności dotyczące oczywistego błędu rachunkowego, pisarskiego, czy też inne okoliczności, które można ustalić po zapoznaniu się z decyzją organu l instancji. W przedmiotowych sprawach, skarżący nic miał możliwości do dokonania, czy organ l instancji dopuścił się błędu, bowiem z treści uzasadnienia decyzji, czy wcześniejszych dokumentów nie wynikało, iż ma dostać mniejsze świadczenie, aniżeli mu zostało przelane na rachunek bankowy. Zatem nie można było mówić o zwykłych okolicznościach, bowiem do wykrycia błędu konieczna był specjalistyczna wiedza dotycząca prawa do dopłat dla rolników oraz ich wysokości. Skarżący jest rolnikiem i nie dysponuje taką wiedzą oraz umiejętnościami, zatem nie mieści się to w pojęciu zwykłych okoliczności. Podniesiono, że organ l instancji nie informował skarżącego przed wydaniem decyzji, że w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami będzie musiał zwrócić określoną część świadczenia. Zdaniem skarżącego błąd, jakiego dopuściły się organy ARiMR miał charakter błędu zawiłego, dla którego ustalenia konieczna była wiedza specjalistyczna i odpowiednie doświadczenie zawodowe. Z tej przyczyny należało uznać, iż organ II instancji twierdząc, iż przedmiotowy błąd mógł wykryć skarżący w ramach tzw. zwykłych okoliczności, dopuszcza się także błędu w zakresie ustaleń faktycznych. W świetle powyższych zarzutów oraz argumentacji skarg, wniesiono o uchylenie decyzji organu l i II instancji oraz umorzenie przedmiotowych spraw a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedziach na skargi, organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawach. W zakresie zarzutów skarg, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonych decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając na rozprawie sądowej w dniu 6 listopada 2018r. sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 676/18 do I SA/Kr 677/18 połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 676/18. Ze względu bowiem na występującego w nich tego samego skarżącego, jak i tożsamy stan faktyczny, pozostawały one ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu, jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Aby usunąć z obrotu prawnego decyzję wydaną przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone decyzje co do ich zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Kontroli sądowej zostały poddane decyzje Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 maja 2018r., nr [...] i nr [...] którymi utrzymano w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia 8 lutego 2018r., nr [...] o ustaleniu T. G. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego [...] za 2015r. oraz o ustaleniu T. G. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły m. in. przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Przepis ten pozwala organowi na ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub też krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy europejskich, jak też finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z tego przepisu uprawnienie do ustalenia tej kwoty jest realizowane przez ARiMR w drodze decyzji. Jako przesłanka działania w tym trybie organów ARiMR jawi się tylko i wyłącznie fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący dopłaty realizowane z funduszy unijnych (współfinansowanych z funduszy krajowych) otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości (por. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 2715/26, wyrok WSA w Szczecinie z 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 168/16, czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 września 2016 r., sygn. akt I SA/Go 419/16). Jeżeli zatem organ stwierdzi na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, że kwota jaka została przyznana beneficjentowi jest kwotą nienależną, to wówczas jest on zobowiązany do wydania decyzji opartej na art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Ustalenia będące podstawą wydania takiej decyzji mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne komórki ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności, ale może też być podstawą wydania takiej decyzji fakt, że decyzja, na podstawie której dana pomoc została przyznana, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Należy przy tym zaznaczyć, że w tym drugim przypadku, organ nie jest uprawniony w postępowaniu ustaleniowym do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji przyznającej pomoc, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. Jeżeli zatem kwota pomocy została przyznana na podstawie decyzji wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, to obowiązkiem organu jest ustalić obowiązek jej zwrotu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcia wydane w zakresie przyznania skarżącemu środków pomocowych za 2015r. (decyzja z dnia 6 czerwca 2016r. oraz z dnia 19 maja 2016r.), nie uwzględniały powtarzalności uchybień dotyczących wzajemnej zgodności stwierdzanych w 2014r., we wcześniejszych latach a ostatecznie także w 2015r. Nienależne stronie płatności zostały jej przyznane i wypłacone – jak prawidłowo uznano – w wyniku jednoznacznej pomyłki organów ARiMR. Rozstrzygnięcia te, jako rażąco naruszające art. 92 rozporządzenia 1306/2013 – po wszczęciu z urzędu postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – unieważnił Dyrektor OR ARiMR decyzjami nr [...] i [...] z dnia 6 lipca 2017r. Ostateczne decyzje w sprawie płatności dla strony na 2015r. zostały wydane w dniu 31 października 2017r. i uwzględniały występowanie, skalę i powtarzalność stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżący nie kwestionował powyższych rozstrzygnięć, nie odwoływał się od nich. Decyzje te uzyskały zatem walor decyzji ostatecznych, prawomocnych i kształtujących na nowo sytuację prawną skarżącego w zakresie przedmiotowego zagadnienia. W tej sytuacji nie mogło budzić wątpliwości, że różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez beneficjenta na podstawie pierwotnych, wyeliminowanych następnie z obrotu prawnego decyzji, a wysokością płatności przyznanych na podstawie decyzji z dnia 31 października 2017r. będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego (pobranego w nadmiernej wysokości). Organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji ustalających kwotę do zwrotu wykazały, jaka to jest kwota, przedstawiły stosowne wyliczenia i jako prawidłowe nie mogą być one skutecznie kwestionowane. Powyższa sytuacja implikowała wszczęcie wobec skarżącego postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, co nastąpiło w dniu 17 stycznia 2018r. Zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, wydane przez organy obydwu instancji były wynikiem tego postępowania oraz uwzględnienia poprzednio wskazanych prawomocnych i ostatecznych rozstrzygnięć. W toku postępowania przed organami a następnie także w postępowaniu sądowo-administracyjnym T. G. koncentrował się na wykazywaniu bezzasadności odmowy zastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr [...] w sytuacji gdy sporne płatności zostały dokonane na skutek pomyłki właściwego organu a błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Zarzucał rozstrzygnięcie wątpliwości, co do treści z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego jednostronnie na niekorzyść strony, poprzez przyjęcie, iż błąd organu l instancji w zakresie wypłaty świadczenia, skarżący mógł wykryć w zwykłych okolicznościach, w sytuacji, gdy regulacje prawne dotyczące wypłaty świadczenia oraz sposób procedowania w tym zakresie są bardzo skomplikowane czego dowodem jest popełnienie błędu przez sam organ tj. podmiot wysoko wykwalifikowany w zakresie rozstrzygania spraw administracyjnych tego typu. Niedorzecznością jest więc czynienie z tego tytułu jakichkolwiek zarzutów beneficjentowi, będącego tylko rolnikiem. W celu rozstrzygnięcia powyższych zarzutów powołać zatem w pierwszej kolejności należy dyspozycję art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. Stosownie do jego treści obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Mając na uwadze, że w przedmiotowych sprawach decyzje ustaleniowe zostały doręczona po upływie 12 miesięcy od daty płatności, art. 7 ust. 3 miał zastosowanie W orzecznictwie przyjmuje się, że możliwość wyłączenia zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia dwóch przesłanek – płatność musi być dokonana na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika (wyrok NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 594/10, z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 315/13). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy przyznały nienależne stronie płatności, w wyniku swojej pomyłki, bowiem już w chwili rozstrzygnięcia spraw w decyzji pierwotnej z dnia 6 czerwca i 19 maja 2016r., dysponowały one lub powinny dysponować wiedzą o istniejących nieprawidłowościach zmieniających sytuację prawną beneficjenta a dotyczących przestrzegania przez stronę norm i wymogów wynikających z przepisów w zakresie wzajemnej zgodności. Protokoły z kontroli terenowych wykonywanych przez PLW, stanowiące podstawę do wydania pierwszej decyzji w sprawie strony pochodzą z dnia 31 lipca 2014r. oraz 20 października 2015r. Również pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" zostało wysłane przez organ do strony dnia 17 kwietnia 2015r., czyli przed wydaniem ww. pierwszej decyzji w jej sprawie. Wyżej wymienione błędy (pominięcia) potwierdza unieważnienie decyzji pierwotnej i wydanie w tej mierze nowej decyzji (nr [...] i nr [...]). Brak przestrzegania norm i wymogów dotyczących tzw. wzajemnej zgodności stwierdzony został podczas czynności kontrolnych wykonanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (PLW) w latach 2012-2015. Protokoły z ww. kontroli zostały przekazane stronie, która nie wnosiła uwag/zastrzeżeń do wyników z kontroli terenowych. Z uwagi na fakt, iż nieprawidłowości w obszarze IRZ powtarzały się regularnie w kolejnych latach, w dniu 17 kwietnia 2015r. do rolnika zostało wysłane pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność" w przypadku ponownego stwierdzenia niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów. Konsekwencją tego pisma było ewentualne nałożenie wyższych sankcji procentowych za powtarzające się po 2014r. te same nieprawidłowości. Podczas obsługi sprawy za 2015r, stwierdzono, iż pomimo ww. działań podjętych przez organ l instancji, strona nadal nie przestrzegała w 2015r. norm i wymogów wymaganych płatnościami, o które wnioskowała. Mając na uwadze powyższe okoliczności, ze szczególnym uwzględnieniem wielokrotnej powtarzalności występujących nieprawidłowości, określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na poziomie 81% (poziom sankcji określony dla normy/wymogu w 2014r. [27 %] x współczynniki). Powtarzalność stwierdzona w 2014r. po raz drugi, skutkowała poziomem sankcji w wysokości 27%, który został zredukowany do 15%. Stwierdzona ponownie w 2015r. powtarzalność dot. niezgodności miała bezpośredni wpływ na wysokość zastosowanej redukcji i uniemożliwiła zastosowanie ograniczenia do 15%. Jednak pierwotna decyzja za 2015r., pominęła zarówno wyniki kontroli wykonanej w gospodarstwie strony w dniu 20 października 2015r., jak i pismo o nadaniu w kolejnym roku kwalifikacji "celowa niezgodność", ustalając w swoim rozstrzygnięciu 5% poziom sankcji, mimo ewidentnej powtarzalności uchybień i przy braku wyjaśnienia, dlaczego, mimo tych powtórzeń, zastosowano takie rozstrzygnięcie. Tym samym pierwotne rozstrzygnięcia za 2015r. nie uwzględniały powtarzalności uchybień dot. wzajemnej zgodności stwierdzanych w 2014r. i wcześniejszych, co jak stwierdził organ było to wynikiem niedoskonałości czy nieprawidłowości działania systemu informatycznego organu. Nieuwzględnienie tych okoliczności było ewidentnym błędem organu wydającego pierwotne decyzje o przyznaniu prawa do świadczeń Reasumując, zarówno błąd tego organu jak i występujące u beneficjenta nieprawidłowości, skutkujące zwrotem były ewidentne. Ich oczywistość potwierdziły wyniki kontroli. Ponadto nieprawidłowości te powtarzały się przez lata mimo tego, że strona była informowana o ich zaistnieniu i ich konsekwencjach. W takiej sytuacji, niemożliwe było uznanie, że strona nie wiedziała o popełnianych błędach, czy też nie była w stanie wykryć stwierdzonych nieprawidłowości. Za niesprawność systemu informatycznego ARiMR czy wręcz błędy popełnione przez pracowników organu przyznającego prawo do płatności nie może owszem odpowiadać skarżący, jednakże powyższe nie zwalnia go z obowiązków przestrzegania wymogów związanych z realizowanym przedsięwzięciem. Znajomość tych wymogów oraz znajomość obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa potwierdził bowiem sam skarżący, składając podpis na ostatniej stronie wniosku o przyznanie płatności. Zdaniem Sądu, to po stronie skarżącego zabrakło odpowiedniego poziomu dbałości o własne sprawy, w sytuacji bowiem gdy nie dość że dopuszczał się nieprawidłowości, że był ich świadomy (w żaden sposób nie kwestionował wyników kontroli czy przesyłanych zawiadomień w tym zawiadomienia z dnia 17 kwietnia 2015r. o obniżeniu przyznawanych płatności) - brak było podstaw do twierdzenia, że "w zwykłych okolicznościach" strona w ogóle nie mogła wykryć stwierdzonych nieprawidłowości. Strona wnioskując o ww. płatności m.in. za 2015r. zobowiązała się do utrzymania wszystkich wymogów wzajemnej zgodności dot. posiadanych zwierząt gospodarczych. Skoro zdecydowała się na ubieganie się o płatności, to powinna mieć świadomość wymogów z nimi związanych (podpis pod wnioskami oznaczał, m.in. oświadczenie o znajomości przepisów w tym zakresie). Brak dopilnowania ww. kwestii przez organ I instancji nie usprawiedliwia beneficjenta, ponieważ otrzymując płatności to właśnie on powinien zadbać o wypełnienie wszystkich związanych z tymi płatnościami wymogów. W przedmiotowych sprawach nie stwierdzono żadnych niezwykłych okoliczności, ani innych podobnych, które pozwalałyby przyjąć, że beneficjent zupełnie nie był świadomy wystąpienia ww. uchybień i w konsekwencji ich nieuwzględnienia wypłaty płatności w nadmiernej, nieuzasadnionej wysokości. Zarzuty skarżącego jakoby przepisy dotyczące wypłaty środków pomocowych dla rolników i ich procedury były skomplikowane dla podmiotów innych niż wyspecjalizowane organy, Sąd – co do zasady – częściowo podziela. Jednakże nie można nie zauważyć, że na podstawie tych samych przepisów i obowiązujących procedur rolnik jest w stanie skutecznie złożyć wniosek o przyznanie należnych mu płatności i płatności te w znaczących kwotach uzyskać. Nie może więc później w przypadku wykrycia i udowodnienia mu nieprawidłowości obronić się zarzutem wedle którego te same przepisy i procedury są zbyt skomplikowane. Byłaby to daleko idąca niekonsekwencja, nie możliwa do uwzględnienia w światle zasad logiki. Prawidłowo zatem przyjęto, iż pomyłka organu nastąpiła, ale strona mogła ją wykryć w zwykłych okolicznościach. Rozważania organu w powyższym zakresie, zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wydają się sądowi jednostronne, nieobiektywne czy też oderwane od okoliczności faktycznych sprawy. Organ wziął bowiem pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, do każdego z istotnych faktów się odniósł, przyznał się też do własnego błędu. Miał jednak obowiązek rozpatrzenia okoliczności sprawy w świetle obowiązujących w danej materii przepisów prawa, i to uczynił. Ewidentne okoliczności sprawy nie pozwoliły jednak na inną niż przyjęta interpretację prawa. Wydanie niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia nie oznaczało w tej sytuacji naruszenia zasad wykładni czy zasady praworządności. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa do poprawnie ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji, z uwagi na fakt, że odstąpienie od ustalenia kwot nienależnych jest warunkowane, jak już o tym była mowa wyżej, jednoczesnym wystąpieniem pomyłki po stronie organu i brakiem możliwości jej wykrycia przez stronę, to takie odstąpienie w przedmiotowej sprawie, jak prawidło wskazały organy, było niemożliwe. Na dzień wydania zaskarżonych decyzji nie stwierdzono nadto żadnych okoliczności, wskazujących na ewentualną niewypłacalność strony, tj. brak możliwości uregulowania kwot nienależnie pobranych. Nie doszło także do przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu płatności nienależnych. Porównanie dat wszczęcia postępowania ustaleniowego wobec strony i wydania decyzji zaskarżonej z datą złożenia wniosków o ww. płatności, których dotyczy postępowanie ustaleniowe wykazało, że 4-letni okres między ustaleniem płatności do zwrotu i dopuszczeniem się nieprawidłowości jeszcze nie upłynął. Tym samym zarzuty strony zawarte w odwołaniach, dotyczące przedawnienia prawidłowo zostały uznane za bezzasadne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie naruszyły nadto żadnego ze wskazanych w zarzutach skargi przepisów K.p.a. oraz działały w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, mając na uwadze zawartość akt administracyjnych – Sąd stwierdził, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych w art. 80 K.p.a. Tym samym, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W konsekwencji, ustalenia organu dotyczące płatności za 2015r. przedstawione w decyzjach z dnia 8 lutego 2018r., oraz utrzymujących je w mocy z decyzjach z dnia 2 maja 2018r., Sąd uznał za prawidłowe, a wywody zawarte w uzasadnieniach tych decyzji przyjął za własne. Biorąc wskazane wyżej okoliczności pod uwagę i nie znajdując argumentów przemawiających za uznaniem skargi za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło