I SA/Kr 68/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2005 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem S. L. ur. w 1998r. i z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1220 zł miesięcznie. Posiada ponadto "zobowiązania w wysokości 10.000 zł". Skarżący jest współwłaścicielem dwóch działek, w tym jednej z budynkiem gospodarczym oraz samochodu osobowego , który został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, w związku z powyższym został wezwany do przedłożenia: spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami popartego odpowiednimi rachunkami, wyciągów z kont bankowych (zarówno osobistych jak i firmowych) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, wyciągów z jego lokat bankowych, zeznania podatkowego za 2008 i 2009 rok, oświadczenia określającego gdzie mieszka i czyja własnością jest przedmiotowy lokal, spisu posiadanych nieruchomości z podaniem ich położenia i wielkości, oraz kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu i dowodu jego zajęcia przez komornika. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się. W konsekwencji nie można było w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, że dane zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu były wystarczające do wykazania sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto skarżący wskazał, że nie wykonał obowiązków ponieważ przebywał za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przesłanki przyznania stronie prawa pomocy cytowane powyżej wskazują, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. W związku z powyższym skarżący został wezwany o szereg dokumentów mających potwierdzić wskazane we wniosku okoliczności, a także przedstawić w pełni jego sytuację materialną. Z nałożonego obowiązku skarżący nie wywiązał się. W związku z powyższym nie spełniona została przesłanka wykazania przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe i należycie wykazane. W związku z tym nie jest prawidłowy pogląd wyrażony w treści sprzeciwu, iż wzywanie strony o przedłożenie dokumentów było oczywiście niezasadne. Skarżący powinien bowiem w sposób rzetelny, stosownymi dokumentami, o których przedłożenie został wezwany (wyciągi z kont lub lokat bankowych, spis wydatków, zeznania podatkowe) potwierdzić podnoszone przez siebie okoliczności. Także do sprzeciwu nie dołączono stosownych dokumentów na potwierdzenie złożonych oświadczeń. Fakt pobytu za granicą – wobec ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w kraju – także nie może samoistnie przemawiać za przyznaniem prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego nie wnosił o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów, uznając, że wyłącznie złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu wyczerpuje przesłankę wykazania przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.