I SA/Kr 681/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-15
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, w tym informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej na nieruchomości, uzasadnia wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik nie dopełnił obowiązku złożenia stosownej informacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, takich jak informacje o wykorzystaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej, które nie były znane organowi podatkowemu w momencie wydawania pierwotnych decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Podkreślono, że obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i sposobie ich wykorzystania spoczywa na podatniku, a jego zaniechanie, nawet w obliczu potencjalnej wiedzy organu o prowadzeniu działalności gospodarczej, nie wyklucza możliwości wznowienia postępowania. Sąd oddalił skargi, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 dla J. M. Po wznowieniu postępowania, organy podatkowe uchyliły poprzednie decyzje i wydały nowe, ustalając podatek od nieruchomości według stawek dla nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że organy miały wiedzę o prowadzeniu działalności gospodarczej i nie było podstaw do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowo uchyliło decyzje organu pierwszej instancji, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego w kwestii opodatkowania gruntów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi J. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skarg J. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2018 r. Nr [...], [...], [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2012r., 2013r. i 2014 r. po wznowieniu postępowań - skargi oddala -
Decyzjami z dnia 21 listopada 2017 r. nr [...], [...] i [...] Wójt Gminy Z. orzekł w pkt 1 o uchyleniu w części decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 1 lutego 2012 r. nr [...], z dnia 31 stycznia 2013r. nr [...] i z dnia 30 stycznia 2014r. nr [...] ustalających J. M. wysokość podatku od nieruchomości na lata 2012-2014 w wysokości [...] zł, w pkt 2 o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości na lata 2012-2014, a w pkt 3 o określeniu kwoty i terminu płatności rat podatku.
Organ wyjaśnił, że wydając decyzje po wznowieniu postępowania przeprowadził czynności sprawdzające, w wyniku których ustalono, iż J. M. od 2001 r. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości K. o pow. 1,32 ha oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], [...] oraz [...], sklasyfikowane jako Bi (inne tereny zabudowane). Zgodnie ze złożoną przez podatnika w organie podatkowym l instancji Informacją z dnia 1 czerwca 2017 r. grunty o pow. 1,02 ha, budynek zlokalizowany na działce nr [...] o pow. 1364 m2 oraz budowle o wartości [...] zł są zajęte na działalność gospodarczą. Wraz z przedmiotową Informacją [...] podatnik złożył oświadczenie, iż działka nr [...] jest odrębną własnością i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnik pismem z dnia 1 czerwca 2017 wyjaśnił, iż nieruchomość w K. nr [...] oraz [...] została zakupiona wraz z budynkami, których powierzchnia od dnia zakupu nie uległa zmianie, oraz budowlami, których wartość od 2007 r. wynosi [...] zł. Podatnik nie zgłaszał dotychczas nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą, lecz uczynił to dopiero w wyniku wezwania Wójta Gminy Z. z dnia 7 kwietnia 2017 r. W/g organu zachodzą przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5, oraz uchylenia decyzji stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, iż okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej nie była znana organowi. Wójt Gminy Z. podkreślił wynikający z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek składania przez osoby fizyczne właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o których mowa w ust. 3, tj. zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Jak podniósł organ podatkowy J. M. w momencie zakupu nieruchomości czy też zajęcia jej na cele prowadzenia działalności gospodarczej nie dopełnił tego obowiązku, więc nie można mówić, iż organ został powiadomiony o sposobie użytkowania nieruchomości, czy też powierzchni budynków lub wartości budowli. Co więcej pismo, które rzekomo J. M. wniósł do urzędu, w którym wskazuje, że zamierza nabyć konkretne działki na działalność gospodarczą, byłoby jedynie informacją o okoliczności przyszłej, a nie o fakcie zajęcia na działalność gospodarczą. Organ podatkowy zaznaczył, iż uzyskał informację z Referatu Spraw Obywatelskich Gminy Z., że J. M. nie składał w urzędzie żadnych pism dotyczących działalności gospodarczej oraz, że wszelka dokumentacja dotycząca działalności gospodarczej podatnika znajduje się w ewidencji Urzędu Gminy Z.. Organ nie zgodził się również z argumentem pełnomocnika, iż grunty są zabudowane budynkami fabrycznymi, które są znakomicie widoczne, a fakt prowadzenia tam działalności gospodarczej jest powszechnie znany, gdyż jest to tylko indywidualne przekonanie podatnika o oczywistości prowadzenia na danej nieruchomości działalności gospodarczej. Ponownie organ podatkowy zaznaczył, iż to podatnik ma obowiązek złożyć, czego zaniechał, na formularzu, deklaracji powierzchnii gruntu, budynków, wartość budowli oraz sposób ich wykorzystania. Tymczasem J. M. od 13 sierpnia 2001 r. jest właścicielem nieruchomości o pow. 1,02 ha sklasyfikowanej, jako Bi - inne tereny zabudowane, podlegające podatkowi od nieruchomości. Na niniejszej nieruchomości zgodnie z oświadczeniem podatnika od momentu nabycia znajdowały się budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 1364 m2 oraz budowle, których wartość wzrastała, a od 2007 r. wynosi [...] zł. Dnia 5 grudnia 2001 r. podatnik nabył nieruchomość położoną w K. o pow. 0,30 ha (działka nr [...]) sklasyfikowaną, jako Bi. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta na cele prywatne i zgodnie z oświadczeniem nie jest i nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej J. M. figuruje od 1990 r., jako przedsiębiorca. Jako jedno z miejsc prowadzenia działalności wprowadzono adres K. ul. [...] (działka nr [...]). Podatnik w swej Informacji [...], zadeklarował, iż na działalność gospodarczą jest i była zajmowana zabudowana nieruchomość o pow. 1,02 ha składająca się z działek nr [...] i [...]. Działka nr [...] położona w K. sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków, jako Bi zgodnie z oświadczeniem podatnika została nabyta na cele prywatne i nie była, jak też nie jest, zajęta na działalność gospodarczą. Przedmiotowa działka nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, tym samym organ stwierdził, że nie można uznać, iż jest ona związana z budynkami mieszkalnymi. Stosownie zatem do treści przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ uznał te nieruchomości w tym grunty o pow. 1,32 ha za podlegające opodatkowaniu w/g stawek dla nieruchomości zajętej na działalność gospodarczą.
W odwołaniach od tych decyzji podatnik zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania, tj. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, iż zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania i ponowne wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania, podczas gdy okoliczności te w rzeczywistości nie miały miejsca, a więc decyzja została wydana bez podstawy faktycznej i prawnej;
- przepisów postępowania, tj. 243 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w
postanowieniu o wznowieniu postępowania podstawy jego wznowienia, pomimo wymogu zawartego w tym artykule, w wyniku czego po stronie podatnika pojawiły się wątpliwości co do starannego i merytorycznie poprawnego przeprowadzenia postępowania podatkowego;
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że jedynym warunkiem do uznania przedmiotów opodatkowania za związane z prowadzoną działalnością jest samo posiadanie ich przez przedsiębiorcę;
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że niewiedza organu na temat okoliczności faktycznych jest usprawiedliwiona brakiem wypełnienia odpowiedniego formularza przez podatnika według ustalonego wzoru;
- przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego oraz błędnie wskazanie w uzasadnieniu faktów uznanych za udowodnione, w wyniku czego organ niekonsekwentnie określono stan faktyczny i prawny dotyczący gruntów podatnika.
Wedle strony w niniejszej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które były nieznane organowi w dniu wydania decyzji. W szczególności 2 lutego 2001r. wystosował podatnik pismo do Urzędu Gminy Z., w którym zwrócił się o zezwolenie na prowadzenie działalności na terenie Gminy ze względu na prospektywny zakup ww. nieruchomości. Nadto organy mają obowiązek zapoznawać się ze stosownymi rejestrami z urzędu. Zdaniem odwołującego przedstawione informacje w toku prowadzenia czynności sprawdzających (Informacja z dnia 1 czerwca 2017 r. dotycząca m.in. budynków), nie mogą być uznane, jako nowe dowody, gdyż organ posiadał wiedzę o okolicznościach faktycznych, na podstawie których przedstawiono Informację z dnia 1 czerwca. Odwołujący nie zgodził się także ze stanowiskiem organu w zakresie naruszenia art. 243 Ordynacji podatkowej i wskazał, że w postanowieniu o wznowieniu musi być poruszona kwestia przesłanki, która dopuszcza takie wznowienie. Okoliczności faktyczne, a w szczególności fakt długoletniego prowadzenia działalności gospodarczej na dużą skalę, dają podstawy do przekonania, że organy administracyjne z urzędu wiedziały o fakcie, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą na terenie Gminy.
Nadto interpretacja organu podatkowego dotycząca art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, prezentuje nieaktualną linię orzeczniczą sądów administracyjnych; obecnie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, wybór właściwej stawki podatku od nieruchomości winien zostać poprzedzony ustaleniem, jakie nieruchomości związane są z aktywnością podatnika - przedsiębiorcy, a jakie należą do jego majątku osobistego, tzn. w założeniu niezwiązanego z działalnością gospodarczą. Występowanie zatem przez osobę fizyczną w obrocie prawnym w dwojakiej roli, uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji. Z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich jej nieruchomości. Warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek, grunt) przeznaczona na realizację niegospodarczych, osobistych ("prywatnych") celów życiowych osoby fizycznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 8 maja 2018r., nr [...] [...] i [...], na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 67 i § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, uchyliło decyzje Wójta Gminy Z. z dnia 21 listopada 2017 r. w części pkt 2 i 3 zaskarżonych decyzji i w tym zakresie orzekło o ustaleniu J. M. wysokości podatku od nieruchomości na lata 2012-2014, określając płatność raty podatku.
Powodem uchylenia było uznanie, iż grunt, składający się z działki nr [...] o pow. 0,30 ha, niezajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i nienabyty w ramach tej działalności, położony w terenach zabudowy zagrodowej (budownictwa zagrodowego) winien zostać opodatkowany stawką dla gruntów pozostałych. Organ wskazał w tym zakresie, że w dniu 12 grudnia 2017 r., w sprawie sygn. akt SK 13/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału zaskarżona regulacja ma zbyt szeroki zakres zastosowania, nawet z uwzględnieniem wyłączeń, o których mowa w ostatnim zdaniu art. 1a ust. 1 pkt 3. W ocenie Trybunału, samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Zważywszy na ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest potencjalna możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Wprawdzie wyrok zapadł w stanie faktycznym dotyczącym współposiadaczy nieruchomości pozostających w związku małżeńskim, tym niemniej jego główne założenia mają bardziej uniwersalny charakter, aniżeli wynika z jego tezy i będą miały przełożenie do okoliczności niniejszej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt l SA/GI 1115/17, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt l SA/Rz 729/17).
Natomiast w pozostałym zakresie organ odwoławczy uznał tak jak organ I instancji, iż grunty o pow. 1,02 ha (nieruchomość składająca się z działek nr [...] i [...]), budynki o pow. użytkowej 1364 m2 oraz budowle o wartości [...] zł są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania znajdą zastosowanie stawki właściwe dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutów odwołań organ podał, iż złożenie przez podatnika informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach, z której wynika, że podatnik jest właścicielem nie tylko gruntów, ale również budynków zlokalizowanych na działce nr [...] o pow. 1364 m2 oraz budowli o wartości [...] zł i że grunty, budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest nową istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 rok, tj. w dniu 1 lutego 2012 r. Wbrew stanowisku odwołującego, okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej nie była znana organowi podatkowemu. Z akt sprawy wynika, że wszelka dokumentacja dotycząca działalności gospodarczej podatnika znajduje się w ewidencji Urzędu Gminy Z.. J. M. nie składał w organie podatkowym (w okresie poprzedzającym wezwania z 2017 r.) żadnych pism dotyczących działalności gospodarczej. Co więcej - jak słusznie podniósł organ l instancji - ewentualne pismo informujące o zamiarze nabycia konkretnych działek na działalność gospodarczą, można uznać jedynie za informację o okoliczności przyszłej, a nie o fakcie zajęcia nieruchomości na działalność gospodarczą. Podatnik zaś nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Nadto ujawnienie w toku kontroli tej okoliczności i nieprawidłowości w deklaracji świadczy o wystąpieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Okoliczność statusu podatnika, jako przedsiębiorcy w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest dokumentowana wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie ze złożoną przez podatnika Informacją o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach z dnia 1 czerwca 2017 r. (data wpływu do organu - 5 czerwca 2017 r.) grunty o pow. 1,02 ha są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki posiadają pow. 1364 m2 i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mają wartość [...] zł. Wraz z przedmiotową Informacją podatnik złożył oświadczenie, iż działka nr [...] stanowi odrębną własność i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na wezwanie organu podatnik przedłożył akt notarialny dotyczący nabycia tej działki w celu potwierdzenia oświadczenia z dnia 1 czerwca 2017 r. dotyczącego nabycia przedmiotowej nieruchomości, jako odrębnej własności, niezwiązanej z działalnością gospodarczą, z którego wynika dodatkowo, iż przedmiotowa niezabudowana działka jest położona w terenach zabudowy zagrodowej.
W skargach na powyższe decyzje wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. M. przywołał zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniach.
W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów.
Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.
Sąd postanowieniem z dnia 15 listopada 2018 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt od I SA/Kr 681/18 do I SA/Kr 683/18, celem prowadzenia ich pod wspólną sygnaturą akt I SA/Kr 681/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 tej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala
Skargi są nieuzasadnione.
W kontrolowanej sprawie wiodące było ustalenie, czy zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania tj. czy ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, czy też dowody wskazujące na wykorzystywanie przedmiotowej nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, nieznane organowi w chwili wydawania poprzednich decyzji podatkowych, oraz jaki wpływ na powyższą okoliczność ma obowiązek organów do działania z urzędu w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy pomimo zawarcia przez podatnika w złożonych deklaracjach nieprawdziwych informacji o nieruchomościach, tudzież brak w postanowieniu o wznowieniu szczegółowej podstawy wznowienia.
W zakresie pierwszej z przywołanych kwestii przesłanką wznowienia postępowania podatkowego, na którą w niniejszej sprawie powołały się organy jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzje. O zaistnieniu wymienionej wyżej wznowieniowej podstawy można mówić wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki:
1. okoliczności faktyczne i dowody musiały zostać ujawnione organowi po wydaniu decyzji ostatecznej - wcześniej nie były temu organowi znane (dlatego są nowe),
2. musiały istnieć już wcześniej (to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej),
3. są istotne dla sprawy, co oznacza, że mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Stosownie do pierwszej ze wskazanych przesłanek, za okoliczności lub dowody w danej sprawie wskazane jako "nowe", uznać można tylko takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający okoliczności tych nie znał lub dowodami tymi nie dysponował - nie były mu ujawnione. Zostały mu ujawnione dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, które to spowodowały. W piśmiennictwie podkreśla się, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego związane z tym, że organ nie wie o istotnych dla sprawy okolicznościach lub dowodach, tę podstawę stanowi (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, UNIMEX, Wrocław 2006, str. 873). Pod pojęciem dowodu lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy takie, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 423/03). Drugą przesłanką warunkującą wznowienie postępowania jest stwierdzenie, że nowy fakt lub dowód istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej. Trzecią zaś to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy uwzględnienie określonej okoliczności faktycznej lub dowodu spowodowałoby wydanie odmiennej decyzji, niż zapadła poprzednio.
W poddanej weryfikacji sprawie organ l instancji stwierdził, że w trakcie przeprowadzania czynności sprawdzających ustalono, iż o ile J. M. od 2001 r. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości K. o pow. 1,32 ha oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako działki nr [...], [...] oraz [...], sklasyfikowane jako Bi (inne tereny zabudowane), to zgodnie ze złożoną przez niego w organie podatkowym l instancji Informacją podatkową z dnia 1 czerwca 2017 r. (korygującą uprzednio złożoną Informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach z dnia 21 kwietnia 2017 r.) zadeklarował on do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty o pow. 1,32 ha w tym grunty o pow. 1,02 ha oraz budynki na działce nr [...] o pow. 1364 m2, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości [...] zł, jako związane z prowadzeniem takiej działalności. Wraz z przedmiotową Informacją [...] skarżący złożył oświadczenie, iż działka nr [...] jest odrębną własnością i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Nadto w korespondencji z organem wyjaśnił, iż nieruchomość w K. nr [...] oraz [...] została zakupiona wraz z budynkami, których powierzchnia od dnia zakupu nie uległa zmianie, oraz budowlami, których wartość od 2007 r. wynosi [...] zł. Zatem wprost z akt sprawy oraz zgromadzonych dowodów wynika, iż skarżący nie zgłaszał dotychczas do opodatkowania budynków, budowli ani gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opisany wyżej sposób wykorzystania nieruchomości (zajęcie na działalność gospodarczą), powierzchnię użytkową budynków oraz wartość budowli podatnik zadeklarował dopiero w wyniku wezwania Wójta Gminy Z. z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr [...] i w oparciu o złożoną Informację podatkową organ l instancji powziął wiedzę o okolicznościach mających istotne znaczenie dla sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Słusznie zatem w ocenie sądu organy przyjęły, iż w rozpatrywanej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje. Złożenie przez podatnika Informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach, z której wynika, że jest właścicielem nie tylko gruntów, ale również budynków zlokalizowanych na działce nr [...] o pow. 1364 m2 oraz budowli o wartości [...] zł i że grunty, a budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest nową istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 - 14 rok. Niezasadna jest przy tym argumentacja skarżącego, iż okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej była znana organowi podatkowemu. Z akt sprawy wynika, że wszelka dokumentacja dotycząca działalności gospodarczej podatnika znajduje się w ewidencji Urzędu Gminy Z., a nie w Z. . J. M. nie składał w organie podatkowym tj. u wójta gminy Z. (w okresie poprzedzającym wezwania z 2017 r.) żadnych pism dotyczących działalności gospodarczej. Co więcej, ewentualne pismo informujące o zamiarze nabycia konkretnych działek na działalność gospodarczą, można uznać jedynie za informację o okoliczności przyszłej, a nie o fakcie zajęcia nieruchomości na działalność gospodarczą. Podatnik zatem nie wykazał, iż organ podatkowy o okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej wiedział, a zatem iż ta okoliczność nie jest nowa w sprawie. Nieistotne przy tym jest, czy organ prawidłowo w poprzednim postępowaniu wypełnił obowiązek do działania z urzędu w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Znaczenie zaś ma, iż podatnik nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. powinności złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Zaniechanie to, oraz przedstawienie w deklaracji nieprawdziwych informacji o nieruchomościach spowodowało, iż organ wiedzy o prowadzeniu działalności gospodarczej na spornych nieruchomościach nie posiadał. Organ nie posiada z urzędu wiedzy o sposobie wykorzystania gruntów czy o jego powierzchniach i wartościach wykorzystywanych do określonych celów np. działalności gospodarczej. Teza skarżącego o powszechności oraz oczywistości o tym wiedzy z racji określonego sposobu zabudowy jest niewystarczająca, gdyż o tym czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa świadczy np. wprowadzenie jej do ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i rozpoznawanie wydatków na jej utrzymanie, jako kosztów uzyskania przychodów w podatkach dochodowych, treść aktu notarialnego, źródła finansowania zakupu nieruchomości. W tym zakresie zatem nie można posługiwać się uproszczonymi informacjami. Dane w tym zakresie organ ustala w oparciu o deklaracje lub informacje podatnika, na którego ustawodawca nałożył taki obowiązek. Wbrew zarzutom skargi organ wydając poprzednio decyzje podatkowe nie działał z pominięciem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, lecz dane te nie wskazywały na prowadzenie na nieruchomościach podatnika działalności gospodarczej.
Niezasadne jest również wskazywanie na brak specyfikacji w postanowieniu o wznowieniu szczegółowej podstawy wznowienia, jako podstawy do zakwestionowania zaskarżonych decyzji z racji ich wadliwości. W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2). Z powyższego wynika, że po wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) właściwy organ bada najpierw, czy w rzeczywistości zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 omawianej ustawy (samo bowiem wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania o tym jeszcze nie przesądza), a następnie wydaje jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 245. Pomimo braku wskazania w postanowieniu o wznowieniu postępowania podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi Wójta Gminy Z. bez wątpienia podstawa wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), jak i okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania były podatnikowi znane, o czym świadczy m.in. treść pisma pełnomocnika podatnika z dnia 22 września 2017 r. Stąd wskazywane w odwołaniu uchybienie, iż w postanowieniu o wznowieniu postępowania nie wskazano przesłanki wznowienia postępowania, nie miało wpływu na wynik sprawy. Wszystkie bowiem sporne w sprawie okoliczności były przedmiotem oceny organów, a skarżący o nich wiedział i wielokrotnie się do nich ustosunkował. Jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu nie zostały w żaden sposób naruszone.
W ocenie sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów proceduralnych. Wydane w sprawie decyzje są pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami ustaw podatkowych oraz Ordynacji podatkowej i odpowiadają prawu. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie naruszając przepisów gwarantujących przestrzeganie praw strony w postępowaniu dowodowym.
Mając powyższe na uwadze skargi zgodnie z art. 151 ustawy o p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło