I SA/Kr 689/09

WyrokWSA w Krakowie2010-02-19

Skład orzekający: Beata Cieloch, Piotr Głowacki, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli nie zachodzi ich całkowita nieściągalność, a płatnikiem składek było stowarzyszenie, za którego zobowiązania odpowiada osoba trzecia?
Ratio decidendi
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mogą być umarzane przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która musi być stwierdzona zgodnie z katalogiem zamkniętym określonym w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W przypadku, gdy płatnikiem składek było stowarzyszenie, a osoba fizyczna odpowiada za te zaległości jako osoba trzecia, przesłanki całkowitej nieściągalności muszą dotyczyć tej osoby fizycznej, a nie stowarzyszenia. Ponadto, przepisy rozporządzenia wykonawczego dotyczące umarzania należności nie mają zastosowania, gdy osoba odpowiadająca za zaległości nie jest jednocześnie ubezpieczonym i płatnikiem składek.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. B. pełniła funkcję dyrektora i prezesa Stowarzyszenia Wychowawców, za którego zaległości składkowe została obciążona jako osoba trzecia. Złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację materialną i społeczną. Organy ZUS odmówiły umorzenia, stwierdzając brak całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej oraz brak zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność obciążenia jej odpowiedzialnością i wskazując na przesłanki umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 689/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 r., sprawy ze skargi Z. B., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 3 marca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Ubezpieczenia Zdrowotne i Fundusz Pracy, - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia 3 marca 2009 roku, Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2009 roku, Nr [...] wydaną w stosunku do skarżącej Z. B., w przedmiocie: 1) umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w części dotyczącej składek finansowanych ze środków ubezpieczonych, zatrudnionych przez płatnika, jakim było Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P. , tj. - składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: od stycznia 2003r. do maja 2004r. w kwocie 149.395,30 zł - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres: od stycznia 2003r. do czerwca 2004r. w kwocie 48.301,51 zł; 2) odmowy umorzenia należności z tytułu składek za okres: od stycznia 2003r. do czerwca 2004r. w części finansowanej przez płatnika, jakim było Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P. , oraz finansowanych także ze środków płatnika odsetek za zwlokę należnych od części składek finansowanych ze środków ubezpieczonych -na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie 374.096,37 zł, - na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 41.855.50 zł oraz - na Fundusz Pracy w łącznej kwocie 34.592,72 zł. Sąd przyjął ustalony przez organy następujący stan faktyczny : Skarżąca – Z.B. pełniła funkcję dyrektora Zespołu Szkół Stowarzyszenia Wychowawców w P., będąc jednocześnie Prezesem tego stowarzyszenia. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 2004 roku nr [...] na podstawie art.83 i art.31 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 116 i 116 a w związku z art.108 §1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. –Ordynacji podatkowej orzeczono o odpowiedzialności Z.B. za zaległości stowarzyszenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy na łączną kwotę 616 012,58 zł. Następnie prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 listopada 2007r. sygn. akt [...] oddalono apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 kwietnia 2006 roku sygn. akt [...] na podstawie którego ustalono odpowiedzialność skarżącej Z. B. za zaległości w okresie od 1 stycznia 2003 do czerwca 2004 roku. W dniu 28 października 2008 r. skarżąca Z. B. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu powyższych składek wraz z odsetkami. Skarżąca umotywowała swój wniosek trudną sytuacją materialną. Stwierdziła, że całym jej majątkiem jest dom, stanowiący wspólny majątek z mężem W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca wskazała ,że otrzymuje dochód z tytułu emerytury nauczycielskiej w kwocie 1407,57 zł , z której dokonywane są comiesięczne potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 620,28 zł oraz emerytura męża w wysokości 2242,69 zł. Ponadto skarżąca korzysta z pomocy rodziny w wysokości 1600 zł miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania skarżącej określone zostały na kwotę około 1200 zł plus 4200 jako koszty ogrzewania w sezonie zimowym. Wysokość miesięcznych rat z tytułu zaciągniętych przez skarżącą kredytów to około 3700 zł. Skarżąca podkreśliła, że zadłużenie postało w związku z działalnością Stowarzyszenia Wychowawców, które spełniało ważny interes społeczny. Skarżąca podniosła, że kwota zaległości jest tak wysoka, że nie będzie w stanie zdobyć środków na jej pokrycie. Decyzją z dnia 16 stycznia 2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył z powodu bezprzedmiotowości postępowanie w części dotyczącej składek finansowanych ze środków ubezpieczonych, zatrudnionych przez płatnika, jakim było Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P. i jednocześnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek za okres: od stycznia 2003r. do czerwca 2004r. w części finansowanej przez tego, a także finansowanych ze środków płatnika odsetek za zwłokę należnych od części składek finansowanych ze środków ubezpieczonych. W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia postępowania stwierdzono, że zgodnie z dyspozycją art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 tejże ustawy. W konsekwencji postępowanie w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, należało umorzyć z powodu bezprzedmiotowości, w oparciu o art. 105 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Co do rozstrzygnięcia w zakresie odmowy umorzenia ZUS stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Względem skarżącej prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dochodzi do regularnych potrąceń ze świadczenia emerytalnego skarżącej. Ponadto organ podkreślił, że rodzaj powstałego zadłużenia przesądza o tym, że w przedmiotowej sprawie nie mogły być zastosowane przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 póz. 1365) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stwierdzono, że z uwagi na fakt, że płatnik jakim było Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P. nie spełnia kryteriów podmiotu - ubezpieczony, który jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą - któremu mogą zostać umorzone należności z tytułu składek po spełnieniu warunków opisanych w wyżej cyt. rozporządzeniu, zatem normy prawne z niego wynikające nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Stwierdzono zatem, że podniesione we wniosku o umorzenie argumenty i dołączone dowody, dotyczące trudnej sytuacji materialnej nie mogły zostać przyjęte w postępowaniu i nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie. Skarżąca zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku powtórzyła swoje dotychczasowe argumenty. Nadto powołała się na zły stan zdrowia fizycznego i psychicznego, twierdząc, że jest po dwóch zabiegach operacyjnych i pozostaje w trakcie leczenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją ostateczną z dnia 3 marca 2009 r., Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS w pełni podzielił argumentację organu pierwszej instancji i wskazał ,że prawidłowo przyjęto ,iż umorzenie należności z tytułu składek w części finansowanej ze środków płatnika oraz finansowanych odsetek należnych od składek finansowanych ze środków ubezpieczonych (pracowników) jest możliwe wyłącznie po stwierdzeniu całkowitej nieściągalności ,która ma miejsce po spełnieniu chociażby jednej w wymienionych przesłanek w art.28 ust.3 w/w ustawy. W związku z powyższym organ drugiej instancji podkreślił ,iż właściwie organ pierwszej instancji ustalił ,że skarżąca jest właścicielem praw majątkowych ,które mogą stanowić lub stanowią przedmiot postępowania egzekucyjnego, przed którego zakończeniem nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Ponadto prawidłowo ustalono ,iż nie zachodziła także żadna inna przesłanka z art. 28 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych świadcząca o całkowitej nieściągalności.. Analiza zaś zebranych w sprawie dowodów potwierdziła prawidłowość dokonanych ustaleń. W odniesieniu do przedstawionej przez skarżąca Z.B. trudnej sytuacji materialnej organ drugiej instancji wskazał także, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 28 ust.3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem płatnik Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P. ( za którego zaległości odpowiedzialna jest skarżąca ) nie spełnia kryteriów podmiotu ,o którym mowa w w/w rozporządzeniu – nie jest ubezpieczonym , który jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą , a któremu mogą zostać umorzone należności po spełnieniu wymienionych warunków. Reasumując organ drugiej instancji podkreślił ,że normy prawne cyt. rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie , dlatego podniesione argumenty dotyczące trudnej sytuacji życiowej nie mogły zostać przyjęte w postępowaniu i nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie. Na powyższą decyzję skarżąca Z.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie przepisu art. 28 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, 2/ naruszenie przepisu art. 28 ust 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 116 w zw. z art. 116 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż skarżąca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Stowarzyszenia Wychowawców, 3/ naruszenie przepisu art. 28 ust 3a i 3b pow. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła szereg zarzutów kwestionujących zasadność orzeczenia o jej odpowiedzialności za zaległości Stowarzyszenia Wychowawców z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podniosła też, że została zrealizowana przesłanka całkowitej nieściągalności albowiem postanowieniem z dnia 28 lutego 2003 r. Sąd Rejonowy, , sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia Wychowawców uzasadniając, że majątek dłużnika nie wystarczy na zaspokojenie nawet minimalnych kosztów postępowania. Skarżąca wywiodła zatem, że wobec braku majątku stowarzyszenia, a także nieistnienia odpowiedzialności skarżącej za powstałe zaległości, zrealizowana została dyspozycja przepisu art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto stwierdziła, że zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, albowiem jest ona zarówno ubezpieczonym jak i płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne własne oraz pracowników zatrudnionych w zespole Szkół w P. Skarżąca podniosła też, że ma ciężką sytuację majątkową i rodzinną i nie jest w stanie spłacić zaległości z tytułu składek. W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2010 r. skarżąca powołała się na treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2009 r., sygn. akt [...] oraz na wyrok Sądu Apelacyjnego z dniu 29 grudnia 2009 r., sygn. akt [...] dotyczących odpowiedzialności za zaległe składki pozostałych dwóch członków stowarzyszenia J.K. i A.D. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z dnia 30 września 2009 r. skarżąca przedstawiła historię jej działalności w ramach Stowarzyszenia Wychowawców i sposób w jaki doszło do powstania przedmiotowej zaległości. Podała, że w pewnym momencie zaczęło brakować środków na utrzymanie działalności prowadzonej w ramach stowarzyszenia, co spowodowało powstanie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Powtórzyła także, że nie jest w stanie uregulować istniejącej zaległości. Następnie w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2009 r. skarżąca powtórzyła argumenty dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stan faktyczny, który nie został przez skarżącą podważony ,że w stosunku do skarżącej prowadzona jest skutecznie egzekucja ze świadczenia emerytalnego i nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. W związku z powyższym w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 07 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Jednakże nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Charakter decyzji uznaniowej wskazuje, że sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006r. sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W związku z powyższym odnosząc się do zarzutu skarżącej ,iż z uwagi na oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia Wychowawców spełniła jedną z wyżej wymienionych przesłanek należy stwierdzić ,iż przesłanki te winny dotyczyć samej skarżącej ,a nie podmiotu za który ponosi ona odpowiedzialność. W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności określono w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. – w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 03 r., Nr 141, poz.1365) wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis § 1 w/w rozporządzenia określa, że na podstawie regulacji w nim zawartych możliwe jest umarzanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie występuje jednocześnie w roli ubezpieczonego i płatnika składek, albowiem płatnikiem było Stowarzyszenie Wychowawców w P., za zobowiązania którego skarżąca odpowiada na podstawie orzeczenia o jej odpowiedzialności w tym zakresie jako osoby trzeciej. Zatem przepisy rozporządzenia nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem badanie przesłanek umorzenia należności tam określonych jest bezprzedmiotowe. Reasumując Sąd uznał za prawidłowo poczynione ustalenia organu, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu, które pozwala na prowadzenie skutecznej egzekucji. Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. A zatem w przypadku braku stwierdzenia takiego stanu – co prawidłowo ustalono w niniejszej sprawie - nie jest prawnie dopuszczalne umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W stosunku do skarżącej nie mają bowiem jak słusznie wskazały organy zastosowania przepisy wykonawcze- rozporządzenia Ministra Gospodarki ,Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 03 r., Nr 141, poz.1365) . Ponadto Sąd nie będąc związany granicami skargi uznał, że orzeczenie Prezesa ZUS w zakresie umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w części dotyczącej składek finansowanych ze środków ubezpieczonych, zatrudnionych przez płatnika, jakim było Stowarzyszenie Wychowawców z siedzibą w P., tj. składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: od stycznia 2003r. do maja 2004r. w kwocie 149.395,30 zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres: od stycznia 2003r. do czerwca 2004r. w kwocie 48301,51 zł było także prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 wymienionej ustawy. Natomiast zgodnie z treścią art. 123 cyt. ustawy w sprawach nie uregulowanych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem wobec faktu, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych, a pobieranych przez płatnika, nie stosuje się przepisów dotyczących udzielania ulg w spłacie i umarzania, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie posiada kompetencji do podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych w ich przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia. Dlatego też słusznie uznano, że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Dodatkowo należy stwierdzić, że zarzuty skargi kwestionujące zasadność obarczenia skarżącą odpowiedzialnością za należności składkowe Stowarzyszenia Wychowawców, nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia istniejącej należności, a nie odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponadto poddano ocenie zarzuty , na które powołała się skarżąca. Jednocześnie Sąd w pełni podzielił stanowisko Prezesa ZUS, który stwierdził, że argumenty o charakterze społecznym nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W sytuacji zaś, gdy organy administracji wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło