I SA/Kr 69/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A.R. reprezentowanego przez opiekuna K.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.11.2012r. , nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Dnia 06.02.2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.R. reprezentowanego przez opiekuna K.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.11.2012r. , nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn. Następnie dnia 30.04.2013r. wraz ze skargą kasacyjną od wydanego przez WSA w Krakowie postanowienia, wpłynął kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A.R. jest ubezwłasnowolniony i wymaga stałej oraz systematycznej opieki. Sprawuje ją siostra – K.R.. W związku z tym nie jest ona w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Oboje utrzymują się z renty A.R. wynoszącej 1320,17 zł., miesięcznie , netto oraz świadczeń wypłacanych przez MOPS w N. w łącznej kwocie ok. 520 zł., miesięcznie. W 2012r. dochód A.R. z tytułu otrzymywania renty wyniósł 18 307,84 zł. Miesięczne koszty utrzymania A.R. i K.R. wynoszą ok. 1362,32 zł. i obejmują m.in. opłatę za gaz – 50 zł., opłatę za telefon – 50 zł., ratę kredytu – 313,52 zł., koszty wyżywienia – ok. 300 zł., koszty lekarstw – ok. 354 zł., opłatę za wywóz śmieci – 108,80 zł. Ponadto rodzeństwo ponosi wydatki związane z dojazdami A.R. do placówek medycznych, uiszcza rozłożone na raty koszty sądowe w sprawie o sygn. akt [...] w wysokości 140 zł., miesięcznie oraz płaci podatek od nieruchomości w wysokości 46 zł. (kwartalnie). A.R. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. K.R. jest natomiast właścicielką nieruchomości o pow. 0,2338 ha, znajdującej się w N., zabudowanej domem o pow. 120 m2, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N.. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja A.R. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Wnioskodawca jest ubezwłasnowolniony i pozostaje pod stałą opieką siostry. Jedynym źródłem ich dochodu jest renta A.R. oraz świadczenia z MOPS w N. A.R. nie posiada też żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. Stąd też, biorąc pod uwagę wysokość tych dochodów oraz wydatki ponoszone miesięczne stwierdzić należy, iż uiszczenie kosztów sądowych, przez stronę skarżącą zagroziłoby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i siostry. Koszty te, na obecnym etapie postępowania, sprowadzają się bowiem do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. ale trzeba również wziąć pod uwagę, że w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 68/13 wpis od skargi opiewa na taką samą kwotę, co daje już łącznie sumę 1000 zł. Mając więc na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. )