I SA/Kr 690/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant Bożena Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w {...] z dnia [...] 2005 r. nr. [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych Skargę oddala Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wystawione przez ZUS -jako wierzyciela - tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...]2004r., w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze wystawiono na zobowiązaną: S. B. zam. [...] ul. [...]. Tytuły wykonawcze nie zawierały klauzuli o skierowaniu do egzekucji. Uzyskano natomiast informację z Banku [...] S.A. Oddział [...],, iż przedmiotowy bank nie prowadzi rachunku dla Pani B. S. Postanowieniem z dnia [...].2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwrócił tytuły wykonawcze Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, podając w uzasadnieniu, iż Dyrektor Oddziału ZUS, będąc organem egzekucyjnym, jest zobowiązany sam przystąpić do egzekucji własnych należności. Na powyższe postanowienie ZUS Inspektorat w [...] wniósł przedmiotowe zażalenie, twierdząc iż tytuły wykonawcze były prawidłowe i powinny podlegać realizacji. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zwrotów tytułów wykonawczych w pełni podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy uznał, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym, uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Organ ten będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zobligowany jest na mocy art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej przystąpić z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W przedmiotowej sytuacji organ odwoławczy stwierdził brak na tytułach wykonawczych wymaganej klauzuli. Dyrektor Oddziału ZUS, jako organ egzekucyjny zobowiązany prowadzić egzekucję, nie wszczął postępowania egzekucyjnego, nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych, co więcej nie podjął żadnych działań w celu uzyskania informacji o majątku zobowiązanego, będących lub mogących być w posiadaniu innych podmiotów, zobowiązanych na mocy art. 36 ustawy egzekucyjnej do udzielenia tych informacji. Dlatego też zdaniem organu działania powyższe uzasadniające przyjęcie bezskuteczności czynności egzekucyjnych, a tym samym uprawniające do przekazania tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego nie mogły być podjęte bez nadania tytułom wykonawczym klauzuli o skierowaniu ich do egzekucji. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa. W skardze przyznano , iż rzeczywiście Dyrektor Oddziału ZUSu jest organem egzekucyjnym ale w ograniczonym zakresie. Podniesiono , iż organ egzekucyjny ustalił, że dane dotyczące rachunku bankowego dłużnika są nieaktualne a zarazem nie jest mu znany inny rachunek bądź źródło, z którego miałby prawo prowadzić egzekucję, nie mógł uczynić niczego więcej jak tylko przekazać tytuł temu organowi egzekucyjnemu ,który może stosować także inne środki egzekucyjne tj., w tym przypadku Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] Nie mógł zarazem umieścić w tytule egzekucyjnym klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji skoro egzekucji tej nie prowadził. Gdyby dłużnik posiadał w banku rachunek , znany organowi egzekucyjnemu lecz na rachunku nie byłoby środków lub środków tych było za mało wówczas można by było podnosić konieczność zamieszczenia wspomnianej klauzuli. Jednakże w przypadku, gdy egzekucja z powołanych już przyczyn w ogóle nie mogła być prowadzona nie można domagać się zamieszczania takiej klauzuli ponieważ byłoby to niezgodne ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Zgodnie z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2002 r. nr 110, poz. 968 z póź. zm.), Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym w ograniczonym zakresie, uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. O tym, co winien zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym warunkującym wszczęcie egzekucji . Aby to jednak było możliwe powinien zawierać wszystkie wymagane w art. 27 elementy w tym również między innymi klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej - art. 27 § 1pkt 10 cytowanej ustawy. Brak chociażby jednego z tych elementów, powoduje niedopuszczalność egzekucji \v postępowaniu egzekucyjnym w administracji . W przypadku braku formalnych tytuły wykonawczego organ egzekucyjny winien zwrócić tytuł wykonawczy celem usunięcia braków . Zwrócić również należy uwagę, iż klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie jest równoznaczna z podjęciem czynności egzekucyjnych W wyroku z dnia 17.12.1997 Naczelny Sąd Administracyjny uznał , iż "klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania. ( sygn. akt III SA 984/96 ) Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).