I SA/Kr 691/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-23

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Wiesław Kuśnierz, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związani stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia obowiązku poddanego egzekucji, nawet jeśli w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających zasadność tego stanowiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne i odwoławcze, choć generalnie związane stanowiskiem wierzyciela w kwestii istnienia obowiązku, nie mogą bezkrytycznie przyjmować tego stanowiska, jeśli w aktach sprawy brakuje dowodów potwierdzających jego zasadność. Brak kompletnego materiału dowodowego, w tym dokumentów potwierdzających doręczenie upomnienia czy rejestrację odbiorników, uniemożliwia rzetelną kontrolę i może prowadzić do naruszenia przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w opłatach abonamentowych RTV, podnosząc brak obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela (P. S.A.), uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez odstąpienie od oceny jej zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., a także postanowienie P. S.A. z dnia 20 lutego 2018 r. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 1 marca 2018 r. nr [...], II. uchyla postanowienie P. S.A. z dnia 20 lutego 2018 r. nr [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych). Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 1 marca 2018r., nr [...], uznające za nieuzasadnione zarzuty B. G. na postępowanie egzekucyjne. Powyższe rozstrzygnięcie miało miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych; Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. , jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku ww. zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 czerwca 2017r., nr [...], wystawionego przez P. S.A., obejmującego zaległości w opłatach abonamentowych RTV na kwotę należności głównej [...] zł. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanej w dniu 4 lipca 2017r. Zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę zarzutów wskazała naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017r, poz. 1201, dalej: "u.p.e.a."), poprzez nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz naruszenie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez brak uprzedniego doręczenia upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania zobowiązania. Zobowiązana zarzuciła, że we wskazanym w tytule wykonawczym okresie nie były zarejestrowane na nią żadne odbiorniki radiowe czy telewizyjne, ani w tym okresie nie używała takich odbiorników. Wszystkie posiadane odbiorniki RTV zostały bowiem wyrejestrowane kilkanaście lat temu, po dokonaniu ich utylizacji. Organ egzekucyjny, w związku ze złożonymi zarzutami, postanowieniem z dnia 27 lipca 2017r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej oraz pismem z dnia 28 lipca 2018r. przekazał wierzycielowi ww. zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel, postanowieniem z dnia 14 listopada 2017r., nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Pismem z dnia 31 stycznia 2018r. wierzyciel poinformował, iż zobowiązana wniosła na ww. postanowienie zażalenie i przedmiotowe postanowienie nie jest ostateczne. Następnie wierzyciel w II instancji niezaskarżalnym postanowieniem z dnia 20 lutego 2018r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia 14 listopada 2017r. Organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę stanowisko wierzyciela, które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał dnia 1 marca 2018r. postanowienie nr [...], uznające zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana złożyła zażalenie, podnosząc tożsame argumenty, do przytoczonych w trakcie postępowania prowadzonego w sprawie przed Dyrektorem P. S.A., tj. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Równocześnie zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego wydał postanowienie z dnia 27 kwietnia 2018r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu przytoczył regulacje prawne, wynikające z u.p.e.a., mające zastosowanie w sprawie i podał, że organ egzekucyjny po otrzymaniu informacji o prawomocności postanowienia wierzyciela, wydał w dniu 1 marca 2018r. postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów. Wskazał jednocześnie, iż zaskarżone postanowienie było konsekwencją postanowienia P. S.A. w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym to w sposób prawidłowy ustosunkowano się do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. Podano, że zarzuty zawarte w zażaleniu, sprowadzają się przede wszystkim do kwestionowania wyjaśnień i ustaleń, zawartych w stanowisku wierzyciela. Podkreślono, że organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela w powyższym zakresie. To wierzyciel prowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiorników, czy obowiązek określony w tytule wykonawczym istnieje. Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., tj. zarzutu nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania zobowiązania podano, że organ odwoławczy nie ocenia zasadności tych zarzutów, co do których wypowiada się wierzyciel. Tym samym, nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Organ egzekucyjny może jedynie dokonać analizy, czy postępowanie wierzyciela było prawidłowe pod względem merytorycznym. Organ odwoławczy, sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną jest związany stanowiskiem wierzyciela, jednak powinien zbadać, czy organ egzekucyjny przeanalizował stanowisko wierzyciela pod kątem, o którym była mowa powyżej. Organ nadzoru jest bowiem uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 u.p.e.a. Wskazano, że DIAS nie jest organem wyższego stopnia nad wierzycielem - P. S.A., zatem nie jest uprawniony do zajmowania stanowiska w sprawie istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji. Umocowany do tego jest wyłącznie wierzyciel. Zobowiązana mogła i podnosiła powyższy zarzut oraz przytoczone w zażaleniu argumenty w trakcie postępowania dwuinstancyjnego przed organami wierzycielskimi. W przeciwnym razie, badanie kwestii istnienia obowiązku również przez organ egzekucyjny i DIAS oznaczałoby, że sprawa ta jest wbrew ustawie u.p.e.a. i k.p.a., rozpatrywana przez trzecią i czwartą instancję. Byłoby to sprzeczne z podstawowymi zasadami, na jakich opiera się procedura administracyjna. Organ zażaleniowy, realizując swoje zadanie stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zgodnie z procedurą przewidzianą w u.p.e.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła te same argumenty, co w zażaleniu. Nadal wskazywała na naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieistnienie obowiązku, objętego tytułem wykonawczym, oraz naruszenie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez brak doręczenia upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania zobowiązania. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż organ dopuścił się naruszenia prawa: "odstępując od oceny jej ww. zarzutów". Tym samym twierdziła, iż nastąpiło naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo, odpowiadając na zarzut odstąpienia od oceny zarzutów zobowiązanej wskazał, iż organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji - wyklucza to art. 29 u.p.e.a. Ograniczenie to dotyczy również organu odwoławczego od postanowień organu egzekucyjnego. Wierzyciel po analizie zgromadzonego materiału dowodowego decyduje o uznaniu lub nieuznaniu oceny zgłoszonego zarzutu, wydając w tej kwestii postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie. Nadto wskazano, że nadzór organu odwoławczego nad wierzycielem jest również ustawowo ograniczony, na mocy art. 23 § 4 u.p.e.a. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a., organ podał, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono pełny materiał dowodowy, pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy przez organ I i II instancji. To, iż skarżąca nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, iż, nastąpiło naruszenie ww. przepisów. Skarżąca nie precyzuje, na czym konkretnie polegało naruszenie tych przepisów, a zarzuty te uzasadnia tylko ogólnie niezadowoleniem z zapadłego rozstrzygnięcia. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza także, że organ egzekucyjny i odwoławczy nie może oceniać okoliczności, ocenionych już w kontekście zarzutów przez wierzyciela. Tym samym, wierzyciel nie przesyła do organu egzekucyjnego żadnych dokumentów, oprócz samego postanowienia, na podstawie których okoliczności te ustalił i wydał postanowienie. W konsekwencji organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie mają żadnych podstaw, by dokumentów tych od wierzyciela wymagać. Zarzut braku doręczenia upomnienia, to zarzut, co do którego organ egzekucyjny jest również związany stanowiskiem wierzyciela. Wierzyciel, przesyłając tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego, nie dołącza do niego upomnienia, ani tym bardziej potwierdzenia jego doręczenia. W tytule wykonawczym wypełnia jedynie pole wskazujące datę doręczenia tytułu wykonawczego. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U z 2017r. poz. 1483) nie przewidują przesyłania przez wierzyciela do organu egzekucyjnego upomnienia, ani potwierdzenia jego doręczenia, stąd organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie dysponuje tymi dokumentami, a będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie ma podstaw prawnych ich żądać. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, iż działania egzekucyjne w przedmiotowej sprawie są dopuszczalne oraz zgodne z obowiązującą procedurą. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty Sąd stwierdza, że zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wierzyciel zajmuje stanowisko w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 k.p.a. Wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Należy podkreślić, iż funkcją zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Zgodnie art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (postanowienie o oddaleniu zarzutów, odmowie uznania zarzutów za uzasadnione lub o odmowie uwzględnienia zarzutów), a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Podsumowując, w świetle przepisu art. 33 u.p.e.a. obowiązanemu przysługuje, w określonym zakresie i terminie uprawnienie do zgłoszenia zarzutów, zaś na podstawie art. 34 u.p.e.a. na wierzycielu ciąży obowiązek wyrażenia, w przewidzianej do tego formie, swojego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym co istotne postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów musi mieć walor ostateczności. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a kwestia ta jest ściśle związana z oceną zgodności z prawem działań wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. Organ egzekucyjny, jak również organ II instancji, wskazały, że nie miały podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie istnienia należności objętej tytułem wykonawczym, ponieważ to wierzyciel prowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy zobowiązana dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników i czy obowiązek określony w tytule wykonawczym istnieje. Organy wskazały, że w tym zakresie organ egzekucyjny, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a., jest związany stanowiskiem wierzyciela. Przed odniesieniem się do powyższych kwestii, na wstępie należy wskazać na regulacje określające powinność uiszczania przedmiotowych opłat. Przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2004r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.) regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014r. poz. 1204 ze zm.). Wobec braku uregulowań intertemporalnych i zasadą bezpośredniego działania prawa ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych w stosunku osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Kwestię rejestracji odbiorników RTV regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 70 poz. 338). Zgodnie z jego § 3 ust. 2 dowodem zarejestrowania była imienna książeczka radiofoniczna. Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji. Zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. § 5 rozporządzenia stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do wskazanego rozporządzenia. Jak wskazują akta sprawy, organ egzekucyjny wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela P. SA z dnia 20 lutego 2018r. W uzasadnieniu zarówno postanowienia wierzyciela jak i postanowienia organu egzekucyjnego a następnie także zaskarżonego postanowienia szczegółowo wskazano powody, dla których zarzuty zobowiązanej nie mogły zostać uwzględnione. Wszystkie powołane wyżej rozstrzygnięcia były jednak w swej ocenie w zasadzie jednobrzmiące. Organ egzekucyjny oraz kontrolujący jego rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazywali na zakres swej kognicji przy orzekaniu w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne natomiast wierzyciel odnosił się do wskazanych wyżej aktów normatywnych oraz okoliczności sprawy opisywanych bez dołączonych dokumentów źródłowych, na które się powoływano, odmawiając podzielenia zarzutów Zobowiązanej. Wierzyciel wskazywał, że na imię i nazwisko Zobowiązanej zgłoszona została rejestracja odbiorników RTV, używanych pod adresem [...] ul. [...] w wyniku której została Zobowiązanej wydana książeczka radiofoniczna. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przesłano Zobowiązanej – listem zwykłym – zawiadomienie z dnia 27 sierpnia 2008r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponieważ należne opłaty nie były uiszczane w dniu 6 czerwca 2017r.wystawiono sporny tytuł wykonawczy, po uprzednim doręczeniu Zobowiązanej upomnienia z dnia 21 października 2015r. Jego odbiór w dniu 26 października 2015r. potwierdził mąż Zobowiązanej, A. G.. Oceniając legalność tak podjętych rozstrzygnięć, Sąd poddał analizie dołączone do skargi akta postepowania. Co, istotne nie znalazł w nich żadnych dokumentów czy innych dowodów potwierdzających tezy przedstawione w uzasadnieniu stanowiska wierzyciela, bezkrytycznie przyjęte następnie przez organy rozpatrujące zarzuty skarżącej. Bezkrytycznie, należy w tym przypadku rozumieć jako bez wzywania o przedstawienie dokumentów źródłowych czyli bez wezwania o przedstawienie kompletnych akt sprawy. W szczególności, w aktach tych brak jest dokumentu mającego potwierdzać, że Skarżąca otrzymała zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 27 sierpnia 2008r. bądź, że takie zawiadomienie zostało w ogóle wygenerowane jak również dokumentu mającego potwierdzać, że w dniu 26 października 2015 skutecznie doręczono jej upomnienie przed wszczęciem egzekucji, lub że takie upomnienie w ogóle do niej wysłano. Fakt, iż decyzja wierzyciela wydana w I instancji w dniu 14 listopada 2017r. zawiera wskazane jako załączniki; duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i kopię karty doręczenia upomnienia nie może sanować braku tych dokumentów w aktach sprawy. Z zamieszczonej przy wykazie załączników adnotacji "(tylko Zobowiązany)" zdaje się wynikać, że wierzyciel nie objął swym zamiarem dołączenia powyższych dokumentów do akt sprawy, mimo iż jedynie one potwierdzać mogą (w zestawieniu z faktami) zasadność stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Co więcej, wierzyciel powołuje się w swym postanowieniu na fakt, iż na imię i nazwisko zobowiązanej zgłoszona została rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem [...] ul. [...] w wyniku której została jej wydana książeczka radiofoniczna (nie wskazuje przy tym kiedy powyższa czynność miała miejsce). Stanowić ona miała dowód dokonania zarejestrowania. W aktach sprawy nie sposób jednak odnaleźć jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej powyższy fakt. Podkreślić należy, że także Zobowiązana w żaden sposób nie wykazała, że wyrejestrowała odbiorniki RTV tłumacząc, że dokonała tej czynności a wszystkie posiadane odbiorniki zostały przez nią zutylizowane "z uwagi na wiek i zużycie". Bez dowodów także i te twierdzenia jawią się jako nieudowodnione. Z drugiej jednak strony Poczta – inicjując postępowanie egzekucyjne – również w żaden sposób nie udokumentowała, że Zobowiązana w istocie zarejestrowała odbiorniki RTV, że został jej nadany indywidualny numer identyfikacyjny co w konsekwencji zrodziło obowiązek uiszczenia egzekwowanych opłat. Wypełniając natomiast wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek doręczenia zobowiązanej upomnienia, wierzyciel – jak wyjaśnił – skierował do zobowiązanej w dniu 21 października 2015r. upomnienie Nr [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności. Upomnienie zostało skutecznie doręczone Zobowiązanej – do rąk dorosłego domownika – jego odbiór w dniu 26 października 2015r. potwierdził mąż Zobowiązanej, A. G.. Należność – jak twierdził dalej wierzyciel – nie została jednak uregulowana. Wystawiony tytuł wykonawczy zawierał wszelkie niezbędne elementy wymagane przez art. 27 u.p.e.a. Powyższym twierdzeniom Zobowiązana przeciwstawiała argumenty kwestionujące fakt i skuteczność doręczenia upomnienia, wywodząc, że w tamtym okresie pozostawała z mężem w separacji, zamieszkiwał on więc w innym miejscu, u swojej matki a w toku postępowania załączyła też postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 kwietnia 2015r. sygn. [...], orzekające separację małżeństwa Zobowiązanej. Do tych okoliczności nie odniósł się ani wierzyciel w ostatecznym postanowieniu oceniającym zasadność zarzutów ani też organ egzekucyjny. Równocześnie w przedstawionych Sądowi aktach postępowania brak było jakichkolwiek dokumentów związanych z mającym zaistnieć w dniu 26 października 2015r. doręczeniem. Powyższe istotne, w opinii Sądu braki w aktach sprawy, uniemożliwiły dokonanie kompleksowej kontroli i oceny poprawności przeprowadzonego postępowania. Orzekając i oceniając sprawę na podstawie akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest w stanie bez tych dokumentów ocenić zasadności zarzutów sformułowanych w skardze, zwłaszcza tych mających zasadnicze i podstawowe znaczenie w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ocena tych zarzutów dokonana przez organ egzekucyjny oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, działającego jako organ odwoławczy - bez dokumentów źródłowych - także nie mogła być zaakceptowana przez Sąd, nawet mimo sformułowanej w art. 33 § 1 u.p.e.a. zasady wedle której rozpatrując zarzuty z § 1 pkt 1-5 i 7, organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Przy przyjęciu odmiennego stanowiska, kontrola przeprowadzana przez sąd administracyjny miałaby charakter jedynie iluzoryczny i nie spełniałaby celów wskazywanych przez ustawodawcę we wskazanych wyżej przepisach ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Mając świadomość, iż ostateczne postanowienie wierzyciela nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego a jego sądowa kontrola przeprowadzana jest dopiero po złożeniu ewentualnej skargi na postanowienie organu odwoławczego w stosunku do organu egzekucyjnego, rozstrzygając w kwestii zarzutów organy je oceniające winny zgromadzić konieczny do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy. Powyższy obowiązek nie może być zastąpiony doręczeniem skarżącej kopii powyższych dokumentów, gdyż Sąd także nie może bazować na twierdzeniach samej skarżącej, która dodatkowo kopii tych dokumentów nie dołączyła do skargi. Na moment rozpoznawania skargi B. G. stwierdzić więc z całą pewnością można, iż w postępowaniu prowadzonym w sprawie zgłoszonych przez nią zarzutów na postępowanie egzekucyjne, doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia - co nie przesądza ostatecznie iż zarzuty zgłoszone przez Skarżącą są ostatecznie zasadne. Ocena ta może zostać dokonana przez Sąd dopiero po zapoznaniu się z pełną dokumentacją sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Z uwagi nadto na fakt, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów, a mogło ono zostać skontrolowane przez Sąd dopiero na etapie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych – wyrażone przez wierzyciela stanowisko - na podstawie art. 135 P.p.s.a. należało uchylić. W przeciwnym razie organ egzekucyjny, pomimo wskazanych wątpliwości i nieprawidłowości nie mógłby ich wyjaśnić i uzupełnić w toku swojego postępowania, a tym samym nie byłby uprawniony do podważenia stanowiska wierzyciela. Z tego też względu konieczne było wyeliminowanie tego postanowienia, gdyż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organy są zobowiązane do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej oraz do uzupełnienia akt postępowania o dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym a następnie sądowo-administracyjnym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając [...] zł w związku z kwotą uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło