I SA/Kr 691/21

WyrokWSA w Krakowie2021-07-08

Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Jarosław Wiśniewski, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (ZUS) może odmówić zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na niezgodności kodu PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON z kodem wskazanym przez wnioskodawcę, ignorując faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z opłacania składek, opierając się wyłącznie na formalnym wpisie kodu PKD w rejestrze REGON, jeśli istnieje rozbieżność między tym wpisem a faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą. W takiej sytuacji decydujące znaczenie powinien mieć kod PKD faktycznie wykonywanej działalności, a formalistyczna ocena wniosku narusza zasady proporcjonalności, równości i zaufania do władzy publicznej, nie realizując celu ustawy COVID-19.
Stan faktyczny
M. O. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za luty 2021 r., wskazując PKD 49.32.Z (działalność taksówek osobowych) jako przeważającą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, ponieważ według rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalnością była PKD 49.41.Z (transport towarowy), która nie uprawniała do ulgi. Skarżący podniósł, że od 2018 r. faktycznie prowadzi działalność taksówkarską, a błąd we wpisie do CEIDG został popełniony przy zakładaniu firmy i został niezwłocznie skorygowany. ZUS utrzymał decyzję odmowną, uznając zarzuty za bezpodstawne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 15 kwietnia 2021r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia 23 marca 2021r., nr [...], odmawiającą M. O., prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Ww. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, wnioskodawca złożył w dniu 7 marca 2021r. W dniu 23 marca 2021r. ZUS wydał decyzję, o której mowa powyżej. Uzasadnieniem wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że ww. nie spełnia ww. warunków zwolnienia, ponieważ kod PKD przeważającej działalności, podany na wniosku oznaczony kodem 49.32.Z. nie jest zgodny z rejestrem REGON. Na dzień 30 listopada 2020r. w rejestrze REGON przeważającym rodzajem działalności był kod PKD 49.41.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021r. W dniu 26 marca 2021r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku rozpoznania którego, ZUS wydał decyzję z dnia 15 kwietnia 2021r., o której mowa powyżej. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa COVID"), § 10 ust. 2, § 11 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVlD-19 (Dz. U. poz. 371, dalej: "rozporządzenie COVID-19"). W uzasadnieniu organ podał, że we wniosku RDZ B7/2 z dnia 7 marca 2021r., zobowiązany wskazał, jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 49.32.Z, niezgodny z rejestrami REGON i CEIDG. W dniu 25 stycznia 2021r. w rejestrze CEIDG ww. dokonał zmiany wpisu przeważającego rodzaju działalności z kodu PKD 49.41.Z. na kod 49.32.Z. Zdaniem organu, na dzień 30 listopada 2020r. w rejestrach REGON i CEIDG, przeważającym rodzajem działalności był kod PKD 49.41.Z, który nie uprawnia ww. do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021r. Mając na uwadze powyższe, nie znaleziono postanowień przepisów szczególnych, ani okoliczności faktycznych, pozwalających na przyznanie przedmiotowego zwolnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zaskarżył w całości decyzję ZUS z dnia 15 kwietnia 2021r. i wniósł o jej uchylenie w całości, jak i o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono przede wszystkim naruszenie: - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. i art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez przyjęcie prymatu zasady praworządności nad zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz równości i pogłębiania zaufania obywateli oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że skarżący, jako przedsiębiorca, płatnik składek prowadzący działalność, zgodną z kodem PKD 49.32.Z, wystąpił z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek. ZUS dokonał oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020r. W tym czasie, we wpisie w CEIDG dot. skarżącego, jako przeważająca ujawniona była działalność PKD 49.41, niezgodnie ze stanem faktycznym. Skarżący bowiem od lutego 2018r., jako przeważającą, prowadził działalność związaną z prowadzeniem taksówek osobowych - czyli PKD - 49.32.Z. Podczas zakładania firmy w Urzędzie Miasta w 2018r. został popełniony błąd. Skarżący przez cały okres prowadzenia działalności, nigdy nie prowadził działalności związanej z transportem towarowym. Ponadto po ujawnieniu tego faktu, skarżący natychmiast dokonał korekty. Zdaniem skarżącego, ZUS zarówno w stanowisku I jak i II instancji, przyjął prymat zasady praworządności nad zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz równości i pogłębiania zaufania obywateli. Ani w K.p.a., ani w żadnym innym akcie normatywnym nie ma przepisu, który pozwalałby organowi administracji, przyjmować prymat jednej z zasad rządzących postępowaniem nad inną. Ustawodawca wymaga stosowania ich wszystkich bez wyjątku. Formalistyczna ocena wniosku, pozbawia skarżącego korzystania z ochrony państwa, narusza jego słuszny interes i zasadę równości. Skoro ustawodawca wprowadził przepis szczególny, w ramach Tarczy antykryzysowej, dający obywatelom ochronę przed skutkami wprowadzonych ograniczeń epidemicznych w postaci zwolnienia od opłacania składek, o którym mowa wyżej, rolą ZUS jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem zasady, unormowanej w art. 8 k.p.a. Skarżący podkreślił, że jego wpis w CEiDG obejmował działalność wg kodu PKD 49.32.Z - działalność taksówek osobowych, taką działalność faktycznie prowadzi i w tym zakresie jest uprawniony do korzystania z ekonomicznej ochrony państwa przed skutkami pandemii, jak pozostali przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę, ZUS podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 kwietnia 2021r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia 23 marca 2021r., nr [...], odmawiającą M. O., prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o COVID") na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. (ust. 11). Z kolei zgodnie z treścią § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVlD-19 (Dz. U. poz. 371, dalej: "rozporządzenie COVID-19") płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Z kolei zgodnie z § 11 pkt 3 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021r., nie później niż do dnia 31 marca 2021r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Na gruncie badanej spraw, w ocenie ZUS, na dzień 30 listopada 2020r. w rejestrach REGON i CEIDG, przeważającym rodzajem działalności skarżącego był kod PKD 49.41.Z, który nie uprawnia go do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021r. W konsekwencji organ uznał, że skarżący nie spełnia warunków zwolnienia, ponieważ kod PKD przeważającej działalności, podany na wniosku oznaczony kodem 49.32.Z. nie jest zgodny z rejestrem REGON. Z kolei skarżący, kwestionując decyzję ZUS wskazał, że od lutego 2018r., jako przeważającą, prowadził działalność związaną z prowadzeniem taksówek osobowych - czyli PKD - 49.32.Z. Ww. podnosił, że przez cały okres prowadzenia działalności, nigdy nie prowadził działalności związanej z transportem towarowym, lecz działalność wg kodu PKD 49.32.Z - działalność taksówek osobowych, taką bowiem działalność faktycznie prowadzi i w tym zakresie jest uprawniony do korzystania z ekonomicznej ochrony państwa przed skutkami pandemii, jak pozostali przedsiębiorcy. W świetle powyższego, w kontrolowanej sprawie, istotne jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność. Wprawdzie w myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. Wskazać trzeba, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać, rzeczywiście wykonywanej działalności. Według Sądu, decydujące znaczenie w takiej sytuacji, powinien mieć kod PKD faktycznie (rzeczywiście) wykonywanej działalności wg stanu na dzień 30 listopada 2020r. Przyjęty przez ZUS sposób wykładni § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie rozporządzenia COVID-19 jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Co więcej, przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w efekcie prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru REGON, może prowadzić w skutkach do nierównego dostępu do pomocy (naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP). A w konsekwencji nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia, nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji, określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot, składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach, jako przeważająca. Pomocy nie można przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej, jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że w sytuacji pandemii, gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza, może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem, a prowadzoną działalnością, powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Przepisy ustawy o COVID mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami, mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to, doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia, należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców, stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza, że ustawodawca, zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego, nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Powyższe jest także realizacją zasady, wynikającej z art. 8 k.p.a., zgodnie z którą, organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Chodzi tutaj nie tylko o zaufanie do pojedynczego organu prowadzącego konkretne postępowanie w indywidualnej sprawie, ale przede wszystkim o budowanie zaufania obywateli do organów władzy państwowej in gremio. Zdaniem Sądu, nie ma możliwości zadośćuczynienia tej zasadzie w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego. Jeśli bowiem państwo, wprowadza w stosunku do obywateli szereg instrumentów prawnych (ograniczeń, zakazów, nakazów) inny organ tej władzy, kształtując indywidualną sytuację obywatela, dla pełnej realizacji tej zasady, powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, a przy wykładni przepisów obowiązujących, powinien dbać o spójność przekazu, jaki władza kieruje do obywateli. Oznacza to, że organ powinien uwzględniać przy wykładni przepisów, szerszy kontekst społeczny, w jakim przepisy te były wprowadzane, a także dokonać ich wykładni w taki sposób, aby obywatel, którego przepisy dotyczą, po ostatecznym ukształtowaniu jego sytuacji prawnej przez organ władzy publicznej mógł mieć w dalszym ciągu racjonalne przekonanie, że nie został pokrzywdzony na skutek działań organów państwa. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w powyższym zakresie jest nieprawidłowa, bowiem przedwcześnie przyjęto, że strona, podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów, mogących ubiegać się o przedmiotową ulgę. Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, niezasadnie pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID. Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, stanowisko Sądu. W ponownym postępowaniu obowiązkiem ZUS będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia, a wydana w tym zakresie decyzja będzie zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło