I SA/Kr 695/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-05-29
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony skarżącej, która nie uzyskuje dochodów, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia żony wykorzystywanego na bieżące wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wraz z żoną i dwoma synami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jednak pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca w 2014 r. poniósł stratę w działalności gospodarczej i zawiesił jej prowadzenie. Żona wnioskodawcy pracuje i uzyskuje wynagrodzenie, które wraz z partycypacją rodziców wnioskodawcy w niektórych opłatach, pokrywa bieżące wydatki rodziny. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani pojazdów, a żona posiada samochód osobowy.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Z.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.01.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.01.2015r., nr [...]w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z.M. ur. w 1973r. pozostaje z żoną E.M. ur. w 1978r. w rozdzielności majątkowej od 2005r. Prowadzi jednak z nią oraz synami : R.M. ur. w 2005r. i P.M. ur. w 2006r. wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina mieszka w domu stanowiącym własność rodziców Z.M..
Wnioskodawca w 2014r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą : "G" poniósł stratę w wysokości 3 537,46 zł., przy przychodzie na poziomie 355 986,43 zł. W kwietniu 2014r. zawiesił jej prowadzenie.
E. M pracuje jako księgowa i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1 813 zł. , brutto, miesięcznie. W 2014r. uzyskała z tego tytułu dochód w wysokość 23 331,28 zł., przy przychodzie na poziomie 25 000 zł.
Miesięczne wydatki rodziny, związane z bieżącymi potrzebami obejmują : opłatę za energię elektryczną – 456,85 zł., opłatę za gaz – 590,87 zł., opłatę za wodę - 134,27 zł., opłatę za wywóz nieczystości -110 zł., opłatę za telefony komórkowe – 253,35 zł., opłatę za internet – 169,30 zł., koszty zajęć szkolnych i pozaszkolnych dwóch synów – 160 zł.
W opłatach za energię elektryczną , wodę, gaz i szambo partycypują też rodzice wnioskodawcy.
Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, pojazdów mechanicznych ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. E. M. jest natomiast właścicielką samochodu osobowego marki Fiat Panda, rok prod. 2009.
W dniu 28.01.2015r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone przeciwko Z. M. pod sygnaturą akt [...], z powodu bezskuteczności egzekucji.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie uzyskuje dochodów, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Czteroosobowa rodzina Z.M. utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia żony – E.M., które wykorzystywane jest w całości na pokrycie bieżących wydatków. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zatem uzasadnione.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło