I SA/Kr 697/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 postanawia oddalić wniosek skarżącego o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika Wnioskiem z dnia 26 listopada 2007 r. skarżący J. Z. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazano, iż J. Z. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną S. Z. J. Z. otrzymuje rentę w wysokości 1 686,71 zł, a S. Z. emeryturę w kwocie 677,88 zł. Dochód rodzinny wynosi więc 2 363,49 zł miesięcznie. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości w C. o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,28 ha. Przysługuje im również spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. o pow. 62,10 m2. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: czynsz – ok. 500 zł, opłatę za energię – ok. 63 zł, opłatę za gaz – ok. 50 zł, koszty leczenia S. Z. – ok. 141 zł. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych bądź ruchomości o znacznej wartości. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 697/07 oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Powyższe postanowienie zostało przez wnioskodawcę zaskarżone w drodze sprzeciwu wniesionego w dniu 26 listopada 2007 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż prawo pomocy należy się skarżącemu w oparciu o zapisy Polskiej Karty Praw Ofiar a także treść art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.). Skarżący wskazał na wielokrotne naruszenie prawa przez organy władzy publicznej, którego stał się ofiarą. Zdaniem skarżącego zaskarżone orzeczenie oparte jest na błędnie ustalonym stanie faktycznym, a dodatkowo narusza przepisy prawa i zasady współżycia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego w tym postanowienia co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Z kolei stosownie do art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 – 263 p.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc instytucja prawa pomocy jest w istocie pomocą państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą w ogóle uiścić kosztów sądowych, bądź nie mogą ich uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego – wynikającą ze złożonego oświadczenia – w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. Z dokumentów zgromadzonych w aktach wynika, iż J. Z. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną S. Z., a ich łączne miesięczne dochody to ok. 2 363,49 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości w C. o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,28 ha. Przysługuje im również spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K.o pow. 62,10 m2. Zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ciężar dowodu, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona musi przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podała we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również ze sprzeciwu nie wynika, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby poniesienie kosztów postępowania. Uzyskiwane przez skarżącego dochody w połączeniu z faktem posiadania przez niego znacznego majątku nieruchomego nie wskazują w żaden sposób by konieczność uiszczenia kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego miała negatywnie wpłynąć na jego warunki bytowania. W swych pismach skarżący skoncentrował się na przedstawieniu swojej oceny funkcjonowania różnych organów państwowych, natomiast nie wskazał na konkretne okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego z urzędu, Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy również w tym zakresie. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na zasadzie art. 160 w związku z art. 260 p.p.s.a. oraz powołanych wyżej przepisów, postanowił jak w sentencji.