I SA/Kr 701/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora ZUS działającego z upoważnienia Prezesa ZUS, z dnia 02.02.2009r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej składek za zatrudnionych pracowników finansowanych przez ubezpieczonych postanawia: 1. ustanowić dla M. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora ZUS działającego z upoważnienia Prezesa ZUS, z dnia 02.02.2009r. znak: [...], w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej składek za zatrudnionych pracowników finansowanych przez ubezpieczonych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M. H. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z bezrobotną żoną G. H. ur. w 1968r. oraz synami: H.H. ur. w 1994r. i M. H. ur. w 2000r. Rodzina mieszka w mieszkaniu należącym do ojca strony skarżącej - L. H., na podstawie umowy użyczenia. M. H. jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1256 zł. miesięcznie ,brutto (netto - 954,96 zł. ) , które wraz z otrzymywanym z Urzędu Miasta dodatkiem mieszkaniowym stanowi jedyny dochód rodziny. W 2008r. M. H. uzyskał dochód w wysokości 15 230,68 zł. Saldo jego rachunku w [...] Banku S.A. na dzień 28.08.2009r. wynosiło natomiast 1087,37 zł. Strona skarżąca nie posiada, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro a łączne wydatki rodziny na utrzymanie opiewają na kwotę ok. 776,32 zł. miesięcznie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 701/09 niewątpliwie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja M. H. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych . Wprawdzie uzyskuje on stały miesięczny dochód a saldo konta ma wartość dodatnią to jednak trzeba pamiętać , iż otrzymywana pensja nie jest wysoka a pieniądze te przeznaczane są na utrzymanie czteroosobowej rodziny. Stąd też, zdaniem orzecznika , konieczność opłacenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji M. H. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych całej rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.