I SA/Kr 703/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Bogdana Zięby o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego B. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu 29 czerwca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego B. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lutego 2009 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami. Ich miesięczny dochód wynosi 2.000 zł i składa się na niego dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 1.500 zł oraz pomoc socjalna w postaci zasiłku rodzinnego i częściowego zwrotu kosztów mieszkania oraz stypendium socjalnego córki w wysokości 644 zł. Według oświadczenia skarżącego w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 1oo m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1,84 ha. Ponadto skarżący dysponuje oszczędnościami w wysokości 4.000 zł. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż utrzymuje rodzinę z niewielkiego gospodarstwa rolnego. Żona nie pracuje, a dwie córki uczą się w K., tam też wynajmują mieszkanie. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. uzupełniającym wniosek skarżący wymienił miesięczne wydatki : za energie elektryczną - 100 zł, wynajem mieszkania w K. - 900 zł, wyżywienie około 900 zł, telefon - 100 zł, wydatki na szkołę - 100 zł. Ogółem daję to w miesiącu kwotę 2.200 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem sądu skarżący nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W ocenie sądu wykazany przez skarżącego miesięczny dochód w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami świadczy o tym, iż skarżącego stać na ponoszenie wydatków, które trudno uznać za konieczne ( opłata za wynajem mieszkania w kwocie 900 zł ). Ponadto z analizy dołączonej do wniosku historii rachunku bankowego wynika, ze w miesiącu maju na konto skarżącego wpłynęła znaczna kwota pieniężna - 12.282,16 zł, z tytułu rekompensaty za mienie zabużańskie. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Ponadto skarżący posiada oszczędności w kwocie 4.000 zł, które w sytuacji gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów jest zobowiązany w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel. Gdyby przyjąć, że skarżący w jego sytuacji materialnej nie może ponieść jakichkolwiek kosztów to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych. Z tych samych względów sąd nie uwzględnił wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Podsumowując należy zauważyć, ze zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak - Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).