I SA/Kr 707/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-08-04

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada stałe dochody i majątek, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) czy częściowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba posiadająca stałe dochody i majątek, nawet jeśli ponoszenie pełnych kosztów byłoby uciążliwe, nie spełnia tego kryterium. W takich przypadkach prawo pomocy powinno być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ale nie ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. Z., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wraz z żoną uzyskuje stałe dochody z renty i emerytury, posiada również nieruchomości. Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ dochody i posiadany majątek pozwalają na partycypowanie w kosztach postępowania. Jednakże, aby nie obciążać nadmiernie budżetu domowego, sąd postanowił zwolnić stronę od kosztów sądowych w części.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji – nakazu płatniczego Burmistrza Gminy C., z dnia [...]. Nr [...] ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008 w kwocie 92 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sygn. akt [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji – nakazu płatniczego Burmistrza Gminy C. , z dnia [...] Nr [...] ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008 w kwocie 92 zł. Z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż J. Z. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną S. Z. J. Z. otrzymuje rentę w wysokości 1795,31 zł. natomiast S. Z. emeryturę w kwocie 719,48 zł. Dochód rodzinny wynosi zatem 2514,48 zł. Miesięczne wydatki obejmujące czynsz , opłatę za prąd , gaz , lekarstwa, opiewają na kwotę 711,31 zł. Małżonkowie mają więc do dyspozycji budżet w wysokości 1803,17 zł. Są ponadto współwłaścicielami nieruchomości w C. o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,28 ha. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie, sytuacja finansowa strony skarżącej nie wskazuje na to ażeby nie mogła ona ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić bowiem, że oboje małżonkowie uzyskują stały dochód . Miesięcznie mają do dyspozycji kwotę 1803,17 zł. Środki te pozwalają zdaniem orzekającego na partycypowanie w części kosztów wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest zasadne. Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Orzekający wziął jednak pod uwagę, iż pokrycie kosztów sądowych w całości z dochodów emerytki i rencisty mogłoby być zbyt uciążliwe dla ich budżetu domowego. Dlatego też postanowił zwolnić stronę skarżąca od kosztów sądowych. Pozostałe koszty postępowania J. Z. będzie musiał jednak ponieść we własnym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245, art. 246§1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło