I SA/Kr 713/08

Sygn. akt I SA/Kr 713/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Asesor WSA Inga Gołowska, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008r., sprawy ze skargi H. N., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn po zmarłych F. M. i I. M., - s k a r g ę o d d a l a - Sygn. I SA/ Kr 713/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [....] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od spadku i darowizn po zmarłych F. M. i I. M. z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy w tej sprawie sąd. W uzasadnieniu postanowienia podano , że spadkobiercy wyżej wymienionych a to : D. M. , I. A- F i H. N, do których je skierowano podają odmienne składniki masy spadkowej a do wydania decyzji w sprawie ustalenia podatku od spadków konieczne jest ustalenie masy spadkowej. Jednocześnie organ podatkowy na podstawie art. 203 par. 1 Ordynacji podatkowej wezwał spadkobierców o wystąpienie w terminie do dnia 31 marca 2008 r. do właściwego sądu w tej sprawie. Od powyższego postanowienia odwołała się H. N. zarzucając naruszenie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu , że postępowanie o ustalenie składników masy spadkowej po F. i I. M. stanowi zagadnienie wstępne i jest podstawą do zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia 25 marca 2008 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono fakt złożenia przez spadkobierców odmiennych zeznan podatkowych co do ilości i wartości składników majątkowych. Podjęte przez organ I instancji działania z udziałem stron , mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia składników masy spadkowej i ich wartości nie przyniosły efektu , stąd nie można uznać które zeznania są wiarygodne. W świetle powyższego skoro ustalenie wartości masy spadkowej jest niezbędne do dokonania wymiaru podatku , zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej prawidłowo organ I instancji wezwał spadkobierców na podstawie art. 203 par. 1 Ordynacji podatkowej do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie spornych okoliczności , co stanowiło zarazem podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji , gdyż wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia w/w zagadnienia wstępnego , które jest sporne między spadkobiercami. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez H. N., która w skardze wniesionej do WSA w Krakowie zarzuca naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i nie załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym, naruszenie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię , polegającą na przyjęciu , że postępowanie o ustalenie składników masy spadkowej po F. i I. M. stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i jest podstawą do zawieszenia postępowania przez organ I instancji, naruszenie art. 127 Ordynacji poprzez nie odniesienie się do zarzutów postawionych w zażaleniu. Podnosząc powyższe skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podkreśla się zwłaszcza , że kpc nie przewiduje postępowania "o ustalenie składników masy spadkowej po zmarłych " dlatego wskazane przez organ I instancji postępowanie nie może być uznane za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania. Ponadto zarzuca , że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej , organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Ustalenie składników masy spadkowej powinno być zatem dokonane w toczącym się postępowaniu. Skarżąca podnosi też , że wskazane przez I. A.-F. składniki w skład spadku nie wchodziły , zatem dwa ze złożonych zeznań podatkowych są tożsame. W piśmie z dnia [...] stycznia 2008 roku pełnomocnik skarżącej powiela zarzuty skargi . Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez badanie zgodności z prawem wydawanych aktów , w tym decyzji / postanowień/. Z treści art. 145 par. 1 powołanej ustawy wynika , że sąd uchyla zaskarżoną decyzję/ postanowienie/, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , gdy naruszenie prawa materialnego daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania , jeżeli by mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skarżącej koncentrują się na naruszeniu przepisów postępowania t.j. powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom, skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 122 Ordynacji , który nakazuje organom podatkowym podjęcia niezbędnych działań, które prowadzą do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej. W toku postępowania podatkowego mogą się bowiem pojawić przejściowe przeszkody w jego prowadzeniu, wówczas w grę wchodzi zawieszenie postępowania. Instytucja zawieszenia postępowania polegająca na przerwaniu toku postępowania ma zastosowanie w wypadkach przeszkód wskazanych w ustawie. Jedną z nich jest wystąpienie zagadnienia wstępnego. Artykuł 201 par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej stanowi bowiem , iż organ podatkowy zawiesza postępowanie , gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kwestią sporną między organem a skarżącą było, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została ta przesłanka, skutkująca zawieszeniem postępowania. Bezsporne w sprawie było , iż spadkobiercy F. i I. M. wskazywali odmienne składniki masy spadkowej , wpływające na jej wartość. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn /DZ. U. 2004 r. Nr. 142, poz. 1514 z późn. zm. / podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów.. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy " wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw majątkowych. Z powyższego wynika , że na podatniku spoczywa obowiązek ujawnienia i określenia wartości nabytych praw , organy podatkowe mają natomiast prawo do weryfikacji zeznania podatkowego. W celu wydania decyzji wymiarowej niezbędne jest podanie jednolitej masy spadkowej i jej wartości przez spadkobierców. Niewątpliwie w niniejszej sprawie oświadczenia spadkobierców w tym zakresie były rozbieżne , przy czym nie jest istotne co podkreśla skarżąca , ilu z nich złożyło oświadczenia jednolite . Organy podatkowe w niniejszej sprawie nie zachowały biernej postawy i dążyły do wyjaśnienia w tym zakresie stanu faktycznego , lecz bezskutecznie . Kwestia sporna między spadkobiercami jest typowym sporem cywilno-prawnym spór o skład i wartość majątku spadkowego/ i jego rozwiązanie nie leży w kompetencji organu podatkowego lecz sądu , zatem nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu podatkowego uznającego że kwestia ta ma charakter zagadnienia wstępnego. Konsekwencją zawieszenia postępowania było w oparciu o art. 203 par. 1 Ordynacji wezwanie spadkobierców do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie składników masy spadkowej po zmarłych , co jest również kwestionowane przez stronę. I ten zarzut a zarazem wywody skargi nie zasługują na uwzględnienie Podkreślić należy, iż skład masy spadkowej może zostać ustalony w trakcie postępowania przed sądem powszechnym na przykład w sprawie o dział spadku jak i też w drodze prostszego postępowania o sporządzenie spisu inwentarza w trybie art. 637 kpc oraz art. 655 kpc w sprawie o wyjawienie składników majątkowych gdyby zachodziły wątpliwości co do rzetelności i zupełności sporządzonego spisu inwentarza. Mimo że co zasady , jak wynikało by ze stanowiska skarżącej postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie oraz postępowanie o dział spadku czy też wskazane wyżej postępowania sądowe / art. 637 kpc/ nie powinny pozostawać ze sobą w związku , gdyż organy powinny ograniczać się przy określaniu podstawy opodatkowania do wartości majątku ujawnionego przez podatnika w zeznaniu podatkowym , jednakowoż zdaniem sądu jeżeli zeznania więcej niż jednego spadkobiercy są rozbieżne i jednocześnie istnieje rozbieżność ich interesów w zakresie ustalenia składu majątku spadkowego , to sytuacja ta może stwarzać podstawę do zawieszenia postępowania podatkowego , do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny. Takie stanowisko prezentowane było w orzecznictwie sądowym np. w wyroku NSA z 13 .02.1998 r. I S.A./ Gd 1071/96/. Mając na względzie powyższe , Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. wyżej powołanej orzekł jak w sentencji. Jednocześnie z uwagi na fakt , iż w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji brały również udział D. M. i I. A.- F. Sąd na podstawie art. 33 tej ustawy wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania sądowego wyżej wymienione osoby.