I SA/Kr 719/09

WyrokWSA w Krakowie2009-09-08

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, jeśli podatnik kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące majątku odrębnego i wspólnego oraz nie uwzględniono jego zdaniem istotnych dowodów?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ustalenia faktyczne oparte na aktach notarialnych i księgach wieczystych były zgodne z prawem, a ciężar dowodu spoczywał na podatniku. Ponadto, kwestie dotyczące roku 2001 zostały prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednim postępowaniu, a sąd administracyjny nie jest organem do ponownego ustalania stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2002. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących majątku odrębnego i wspólnego oraz nieuwzględnienie dowodu w postaci umowy użyczenia środków pieniężnych z 1996 r. Organy podatkowe uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się na oświadczeniach ze złożonych aktów notarialnych i treści ksiąg wieczystych.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 719/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r., sprawy ze skargi J. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11 marca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania za 2002 r. w sprawie ustalenia wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych, źródłach;, skargę oddala. Decyzją nr [...] z dnia 28 listopada 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2002r. dotyczące J. B. (zwanego daje skarżącym) w oparciu o art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że postępowanie było bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że wszystkie poniesione w 2002r. wydatki z majątku odrębnego (dotyczące przede wszystkim zakupu nieruchomości lub udziałów w nieruchomości) na łączną kwotę 255 981,50zł, a także majątku wspólnego, znajdowały pokrycie w dochodach z majątku odrębnego lub majątku wspólnego. W wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił organowi podatkowemu dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie uznania, że część majątku przyjęta do rozliczenia była majątkiem odrębnym, podczas gdy w ocenie skarżącego, był to majątek wspólny, dorobkowy nabyty w trakcie trwania małżeństwa z K. B. Skarżący podnosił przede wszystkim, że organ podatkowy błędnie kierował się zapisami aktów notarialnych, w których to on sam złożył oświadczenie, że wydatki poniesione na zakup w 2002r nieruchomości pochodziły z majątku odrębnego, podczas gdy w rzeczywistości środki wydatkowane na zakup nieruchomości pochodzić miały z majątku dorobkowego. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy błędnie przyjął za rozstrzygające w sprawie: brzmienie oświadczeń zawartych w aktach notarialnych oraz treść odpisów z ksiąg wieczystych. Dodatkowo skarżący zarzucił błędy w ustaleniach dotyczących roku 2001 tj. brak uwzględnienia w rozliczeniu otrzymanych w 1996r. środków pieniężnych w kwocie 3 500 000 zł z tytułu umowy użyczenia zawartej z Z. K., zmarłą w 2005r. Umowa w kserokopii została złożona na wezwanie organu I instancji (w postępowaniu międzyinstancyjnym dotyczącym sprawy za 2001r.). Decyzją nr [...] z dnia 11 marca 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo powtórzył ustalenia faktyczne organu I instancji, a odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że twierdzenia skarżącego sprzeczne były z wyraźnym brzmieniem aktów notarialnych oraz treścią odpisów z ksiąg wieczystych. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przy tym, że do dnia zakończenia postępowania żadna ze stron (tj. ani J. B., ani jego żona K. B.) nie wystąpili na drogę postępowania cywilnego o sprostowanie wpisów prawa własności w księgach wieczystych. Co do zarzutów dotyczących nieuznania w rozliczeniu za rok 2001 umowy zawartej z Z. K., organ odwoławczy powołał się na uzasadnienie zawarte w decyzji nr [...] dotyczącej tego roku i braku wiarygodności powołanego w tym zakresie dowodu (umowa jedynie w kserokopii, dostarczona dopiero w odwołaniu od decyzji za 2001r., umowa zawarta z osobą zmarłą w 2005r.). W wniesionej skardze skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa tj.: art. 187 i art.122, art.194 §1 w zw. z art.3, art.187 w zw. z art.191 oraz art. 194 §1 i 3. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że organ bezzasadnie przyjął, że nabywane nieruchomości w 2002r. finansowane były z majątku odrębnego. Podniósł też, że z naruszeniem prawa nie uwzględniono kwoty 3 500 000zł wynikającej z umowy zawartej w 1996r. z Z.K.. Skarżący podkreślił, że prawidłowość ustaleń za rok 2002 rzutować będzie na wyniki postępowania dotyczącego roku 2003. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi uzasadniając jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie: Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa skargi na ww. decyzję z dnia 30 lipca 2008r Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania za 2001r. stała się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008r. ( sygn. akt I SA/Kr 1263/08) skargę oddalił. Wyrok stał się prawomocny 30 kwietnia 2009r. Podobnie, jak i w ww. postępowaniu o sygn. akt I SA/Kr 1263/07, w istocie skarżący nie kwestionował samego rozstrzygnięcia (umorzenia postępowania), ale ustalenia faktyczne sprawy dotyczące wysokości posiadanych przez niego zasobów majątkowych oraz ponoszonych wydatków argumentując, że skutki błędnych ustaleń w tym zakresie, mogą rzutować na wynik postępowań dotyczących kolejnych lat. Rozpatrując niniejszą skargę należy podkreślić, że zgodnie z art. art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uzasadnienia ww. wyroku z dnia 12 grudnia 2008r. wynikało, że podnoszone argumenty dotyczące braku rozliczenia w postępowaniu dotyczącym roku 2001 umowy zawartej z Z. K. – nie zostały przez orzekający ówcześnie Sąd uwzględnione. W konsekwencji orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie mógł ponownie kontrolować prawidłowości rozliczenia roku 2001, skoro postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone ww. wyrokiem z 12 grudnia 2008r. W związku z powyższym niezasadne były argumenty oparte na treści umowy zawartej z Z. K., skoro skarżący nie powołał w tej sprawie nowych dowodów lub okoliczności, przy czym, co należy wyraźnie zaznaczyć, aby argumentacja taka odniosła jakikolwiek skutek powinna była być podniesiona i poparta odpowiednimi, nowymi dowodami wskazanymi na etapie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że i w postępowaniu podatkowym dotyczącym roku 2002 skarżący nie przedłożył oryginału umowy zawartej z Z. K. i nie uprawdopodobnił innych okoliczności towarzyszących zawarciu i wykonaniu tej umowy. Sąd rozpoznający sprawę nie mógł ponownie ustalać samodzielnie tego typu okoliczności faktycznych. Zgodnie bowiem z art. 106 §3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie ustala bowiem na nowo stanu faktycznego sprawy ale kontroluje czy organy administracyjne prawidłowo taki stan faktyczny ustaliły i dokonały prawidłowej wykładni prawa. Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa w postępowaniach dotyczących wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych to na podatniku spoczywa ciężar wykazania, że kwestionowane przez organy podatkowe wydatki zostały pokryte ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2008r. sygn. akt II FSK 944/07; orzeczenia.nsa.gov.pl). Twierdzenia skarżącego o wystąpieniu konkretnych okoliczności muszą więc zostać poparte dowodami, co najmniej uprawdopodabniającymi, prawdziwość składanych wyjaśnień w trakcie postępowania podatkowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organy nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.191 Ordynacji podatkowej opierając swoje ustalenia o źródłach finansowania nabywanych nieruchomości – na wyraźnym brzmieniu oświadczeń składanych w aktach notarialnych oraz na niezmienianej (nawet w czasie trwania postępowania) treści ksiąg wieczystych. Zdaniem Sądu nie zostały więc naruszone zasady postępowania, o których mowa w wymienionych w skardze przepisach cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa tj.: art. 187 i art.122, art.194 §1 w zw. z art.3, art.187 w zw. z art.191 oraz art. 194 §1 i 3. Zdaniem Sądu, dokonana w ten sposób ocena zgromadzonego materiału dowodowego obligowała organy podatkowe do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego. W świetle 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 grudnia 2008r. sygn. I SA/Kr 1263/08 oraz przytoczone tam poglądy doktryny). W przypadku postępowań dotyczących nieujawnionych źródeł przychodu bezprzedmiotowe jest postępowanie (nie może się zakończyć decyzją wymiarową) w trakcie którego ustalono, że podatnik posiada pokrycie w dochodach zgłoszonych do opodatkowania lub zwolnionych z podatku w porównaniu do poniesionych w tym okresie wydatków lub zgromadzonego majątku. Brak było zatem podstaw do podjęcia innej decyzji niż wydanej w sprawie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej przez organ pierwszej instancji za 2002 rok oraz na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 tej ustawy przez organ drugiej instancji. Zatem wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę tę oddalił .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło