I SA/Kr 726/03

WyrokWSA w Krakowie2005-09-29

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, może przesądzać o kwestii wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty podatku, jeśli przyczyną uchylenia były wyłącznie uchybienia dotyczące obliczenia wysokości należności?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa procesowego lub nie przeprowadził go wcale. Jednakże, organ odwoławczy nie może w decyzji kasacyjnej przesądzać o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, w tym o kwestii wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, jeśli przyczyną uchylenia były wyłącznie uchybienia dotyczące obliczenia wysokości należności. W takim przypadku organ odwoławczy narusza przepisy dotyczące terminu zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję Burmistrza Gminy w sprawie ustalenia zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za lata 1997-2001 oraz określenia nadpłaty i odsetek. SKO przyznało, że powstała nadpłata, ale jednocześnie stwierdziło wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty za pierwszy kwartał 1997 r. Skarżący zarzucił błędne naliczenie nadpłaty i odsetek oraz bezpodstawne stwierdzenie wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, wskazując na wcześniejsze pismo z prośbą o zwrot nadpłaty. WSA uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów procesowych przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata od 1997 do 2001 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 10 zł (dziesięć złotych). Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...].02.2003 r. nr [...] zmienił nakazy płatnicze ustalające T.i K. łączne zobowiązania pieniężne za lata 1997 - 2001 i stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości w łącznej wysokości 4675,10 zł wraz z odsetkami w kwocie 5347,00 zł. Organ podatkowy l instancji stwierdził wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty za l kwartał 1997 r. w kwocie 165,50 zł. Organ podatkowy ustalił, że podatnik zapłacił podatek od nieruchomości w dniu [...].03.1997 r. w kwocie 166,50 zł, zaś wniosek o zwrot nadpłaty złożył po upływie 5 lat tj. w dniu [...].04.2002 r. Od powyższej decyzji T. K. wniósł odwołanie, zarzucając błędne naliczenie nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz odsetek. Odwołujący się podniósł, że organ podatkowy bezpodstawnie stwierdził wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty ze względu na upływ terminu podczas, gdyż zwracał się już w piśmie z dnia [...].07.1996 r. o zwrot nadpłaconego podatku od nieruchomości za 1997 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].03.2003 r. Nr uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania. Organ II instancji przyznał, że po stronie podatnika powstała nadpłata w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 2001. Skarżący bowiem jako najemca lokalu nie wyodrębnionego nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ l instancji zasadnie orzekł o zmianie nakazów płatniczych w części dotyczących podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 72 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) uiszczony przez podatnika podatek od nieruchomości organ l instancji uznał prawidłowo jako nienależny i w konsekwencji stwierdził jego nadpłatę. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ l instancji nie dołożył należytej staranności podając wysokość nadpłaty i odsetek za każdy rok podatkowy nie wskazując sposobu ich obliczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło natomiast stanowisko organu l instancji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za l kwartał 1997r. powołując się na przepis art. 80 par. 1 pkt 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T.K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że organ podatkowy bezzasadnie stwierdził wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za l kwartał 1997 r. w kwocie 166,50 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna, mocą której Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza Gminy w sprawie zmiany nakazów płatniczych ustalających skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za lata 1997 -2001 oraz określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami i stwierdzenia wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za l kwartał 1997 r. w kwocie 166,50 zł. Mając na uwadze powyższe oraz treść skargi zasadniczego znaczenia nabiera interpretacja art. 233 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.),. zgodnie z którym organ II instancji może uchylić w całości decyzję organu l instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zabieg dopuszczalny jest wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 233 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Z treści wspomnianego przepisu wynika, że może to nastąpić wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy może przy tym wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Brzmienie art. 233 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej ograniczona została określonymi w nim przesłankami. Poza sporem przy tym jest, że zasadnicze znaczenie ma w tych ramach konieczność poprzedzenia wydania rozstrzygnięcia przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie ulega wątpliwości, że zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że odpowiedź na pytanie o to, czy spełnione zostały przesłanki z art. 233 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia wtedy, gdy organ l instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo, co prawda, postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Wynika to i z treści art. 229 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe Właśnie taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ l instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 77 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż nie dołożył należytej staranności podając wielkość zarówno nadpłaty jak i odsetek za każdy rok podatkowy nie wskazując sposobu ich obliczenia, co uzasadniało uchylenie decyzji w całości. Uchylenie decyzji organu l instancji było uzasadnione i tym, że przeprowadzenie postępowania w tym zakresie przez samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zarzut skarżącego odnoszący się do przesądzenia rozstrzygnięcia sprawy w decyzji wydanej na podstawie art. 233 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w postaci zawarcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze własnego , 1-stanowiska w kwestii stwierdzenia wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za i kwartał 1997 r. uznać należy za uzasadniony. Samorządowe Kolegium Orzekające w zaskarżonej decyzji uchylającej w całości decyzje organu l instancji przesądziło bowiem kwestie wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za l kwartał 1997 r., przyjmując że podatnik uiścił podatek w dniu [...].03.1997 r., zaś wniosek o zwrot nadpłaty złożył po upływie 5 lat tj. w dniu [...].04.2002 r. Artykuł 233 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie pozbawia organu odwoławczego możliwości przesądzenia w uzasadnieniu decyzji prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty za pewien okres, jeżeli przyczyną uchylenia w całości decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia były wyłącznie uchybienia dotyczące obliczania wysokości tej należności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesądzając jednak kwestię terminu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty naruszyło przepis art. 330 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) w zw. z art. 187 i 191 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Na mocy art. 330 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa do zwrotu nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie cyt. ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Na mocy zaś art. 29 ust. 4 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądów administracyjnych określony w przepisie art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych termin należy traktować jako termin do zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty (wyrok NSA z 18.09.2002 r, sygn. l S.A./Wr 329/02 wyrok WSA w Warszawie z 06.05.2004 r., sygn. III SA 3163/02). W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z dnia [...].05.1999 r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od marca 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło pismo podatnika z dnia [...].05.1999 r. i bezpodstawnie przyjęło w oparciu o pismo z dnia[...].04.2002 r., którego brak w aktach sprawy, że prawo do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za i kwartał 1997 r. wygasło wobec upływu 5 - letniego terminu. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło