I SA/Kr 726/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-01

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 587,82 zł, nie posiada oszczędności ani cennych przedmiotów, ponosi znaczne zadłużenie, jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że jej sytuacja majątkowa i osobista jest bardzo trudna, w tym posiada niskie dochody, brak oszczędności, znaczne zadłużenie, jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. O. o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca podała, że jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 587,82 zł, nie posiada oszczędności ani cennych przedmiotów, a jej miesięczne wydatki znacznie przekraczają dochody. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, pozostaje w niedostatku i posiada znaczne zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla K. O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. O. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 roku w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 587,82 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 55,18 m². K. O. nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: energia elektryczna 182,26 zł, bilet miesięczny 47 zł, opłaty eksploatacyjne (czynsz) 749,84 zł, ubezpieczenie 30,45 zł. Opłaty te ponoszone są przez skarżącą w miarę możliwości, nieterminowo i cząstkowo. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jej sytuacja majątkowa i osobista jest bardzo trudna. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną. Od dłuższego czasu boryka się z problemami bytowymi i zdrowotnymi, pozostaje w niedostatku. Nie jest w stanie utrzymać się z dochodów w wysokości 587,82 zł. Brakuje jej środków na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania i leczenia. Posiada znaczne zadłużenie, którego nie jest w stanie spłacić. W okresie listopad 2013 i styczeń 2016 zmarli rodzice wnioskodawczyni i obecnie znajduje się ona w bardzo trudnej kondycji. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego K. O. uwiarygodniła, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną i schorowaną. Środki finansowe, którymi dysponuje w miesiącu (587,82 zł) nie wystarczają na pokrycie kosztów jej bieżącego utrzymania i leczenia. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada znaczne zadłużenie. Powołane okoliczności wskazują jednoznacznie, że opłacenie we własnym zakresie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze K. O. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło