I SA/Kr 726/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz Sędzia WSA Grażyna Firek Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi K.O. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego; uchyla zaskarżone postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku K. O. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2.09.2013 r. o numerach od [...] do [...] wystawionych przez P. P. S. A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciela) obejmujących należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2008 r. do sierpnia 2013 r. w łącznej kwocie należności głównych 1.190,00 zł. Organ egzekucyjny w dniu 2.12.2013 r. doręczył zobowiązanej odpisy w/w. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia 8.11.2013 r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego zobowiązanej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...]. W dniu 9.12.2013 r. (data nadania) zobowiązana złożyła zarzuty z art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.). w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc: przedawnienie, nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Wierzyciel postanowieniem z dnia 18.05.2015 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Następnie tenże wierzyciel postanowieniem z dnia 8.01.2016 r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 18.05.2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 27.01.2016 r. uznał za bezzasadne w/w. zarzuty. Na postanowienie to K. O. złożyła zażalenie, wskazując na trudną sytuację materialną i osobistą oraz przewlekłość postępowania. Podniosła zarzuty przedawnienia i nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, oraz braku podstawy do wszczęcia egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016r. nr [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w związku z art. 17, art. 18, art. 33 w zw. art. 34 oraz art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, iż zaskarżone postanowienie było konsekwencją postanowienia P. P. S.A. w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym to w sposób prawidłowy ustosunkowano się do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wierzyciel stwierdził, iż nieuzasadniony jest zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wskazując na wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21.04.205 r. o opłatach abonamentowych obowiązek rejestracji odbiorników RTV, a następnie opłacania abonamentu. W postanowieniu wierzyciel zwrócił uwagę, że zobowiązana zgłosiła w dniu 15.05.1987 r. rejestrację odbiorników RTV i opłacała abonament korzystając z książeczek opłat RTV o nr kolejno [...], [...] i [...]. Następnie na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. P. P. w wymaganym terminie tj. dnia 24.07.2008 r. przesłała listowne zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjne (12213132) na adres zobowiązanej. W dokumentach wierzyciela brak jest potwierdzenia zgłoszenia zaprzestania użytkowania odbiorników RTV, a taki dokument nie został przedstawiony przez zobowiązaną. Zarówno w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego jak i w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia w sprawie zarzutów dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. Do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od 16.06.2005 r. mają zastosowanie przepisy art. 70 Ordynacji podatkowej - oplata abonamentowa przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został poinformowany. W przedmiotowej sprawie w/w. zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanej w dniu 2.12.2013 r. Również wierzyciel skierował do strony upomnienie wzywając do zapłaty należności, które - jak wynika z treści w/w. postanowienia wierzyciela - doręczone zostało w dniu 22.03.2013 r. W związku z brakiem wpłat należności w wyznaczonym terminie wierzyciel przekazał do organu egzekucyjnego w/w. tytuły wykonawcze w celu przymusowego dochodzenia obowiązku. Odnosząc się do dalszych zarzutów z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podano, iż na dzień wystawienia przez wierzyciela w/w. tytułów wykonawczych obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia Ministra Finansów wzór tytułu wykonawczego określał załącznik nr 5 do rozporządzenia. W/w. tytuły zostały wystawione zgodnie ze wzorem, jak również zawierają wszystkie obowiązkowe wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Organ egzekucyjny oddalił zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W omawianej sprawie zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia rentowego wypłaconego przez ZUS. Zajęcie świadczenia rentowego było najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym, a przy występującym zbiegu z egzekucją sądową nie powodowało wzrostu miesięcznego obciążenia potrąceniami egzekucyjnymi. K. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając iż w toku postępowania nie doręczono jej kluczowych dokumentów, z których wynikać ma jej odpowiedzialność z tytułu nieopłacania abonamentu. Przywołała i podtrzymała również już zgłoszone uprzednio w sprawie zarzuty względem postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej, jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie sąd miał na względzie okoliczności, które nie zostały w niej expressis verbis podniesione. (art.134 § 1 ustawy o p.p.s.a.) U podstaw rozważań wskazać należy na przepisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, które przesądzają o określonych obowiązkach związanych z korzystaniem z odbiorników RTV. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Powyższe regulacje oznaczają, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Ustawa nie wskazuje, kiedy ten obowiązek przestaje istnieć, co nie oznacza, że jest on nieograniczony, bez względu na zaistniałe zmiany faktyczne. Ponoszenie wszelkich opłat wiąże się zawsze bądź z określonymi zdarzeniami, bądź okolicznościami, z którymi przepisy wiążą ich powstanie. Z powyższych regulacji wprowadzających obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV, jako powstający z mocy prawa wynika, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są jedynym i podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. W kontrolowanej sprawie skarżony organ uznał, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV, lecz jednocześnie organ ten nie przedstawił kompletnych akt pozwalających na ocenę prawidłowości wystawionych tytułów wykonawczych. Załączone przez organ akta sprawy nie zawierają istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącej dokumentów w postaci zgłoszenia przez zobowiązaną w dniu 15.05.1987r. rejestracji odbiorników RTV i opłacania abonamentu poprzez powołane przez organ książeczki opłat RTV o nr kolejno [...], [...] i [...]. Stosownie do § 3 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1-2 rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dowodem zarejestrowania odbiorników jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, a dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z powyższego wynika, iż pierwotnym dokumentem z którego wywodzi się obowiązek opłacania przedmiotowych należności jest wniosek o rejestrację, do którego również odsyła § 3 pkt 2 wskazanego rozporządzenia w zakresie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych poprzez § 2 ust. 4. Akta sprawy - spośród dokumentów mających istotny walor dowodowy - zawierają tylko upomnienie oraz zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (k. 93-94 akt adm.). Jak z tego wynika organ wydając rozstrzygnięcie oparł się na dokumentach, których w aktach administracyjnych tej sprawy nie ma. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie wymyka się spod kontroli sądu. Wskazać należy, że stanowisko organu winno znaleźć wyraz zarówno w rozstrzygnięciu tj. w postanowieniu, którego sentencja podlega objaśnieniu w uzasadnieniu, ale również poprzez wykazanie okoliczności stanu faktycznego, na których organ się oparł. Zaakcentować trzeba, że wad zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może sanować inna aktywność procesowa organu np. w formie późniejszego uzupełniania akt sprawy. Postanowienie - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - kończące postępowanie to akt, z którego strona powinna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej, tak w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. Skarżąca podnosiła już w zażaleniu, iż brak jest dokumentów wymaganych ustawą do dochodzenia roszczeń w niniejszej sprawie. (k. 103 akt adm.) Z tych też powodów sąd stanął na stanowisku, iż naruszone zostały tym samym art. 77 § 1 i art. 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim winien zgromadzić pełny materiał dowodowy, a przede wszystkim zweryfikować dokumenty w postaci zgłoszenia przez zobowiązaną rejestracji odbiorników i opłacania abonamentu poprzez książeczki opłat RTV. Maja powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie