I SA/Kr 728/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.A.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla B.A.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.A.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2014 roku w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem B. S. oraz córką A.S. ur. 1974 r. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 1.593,70 zł (netto 1.339 zł) i stanowi go emerytura skarżącej. Mąż i córka wnioskodawczyni są osobami bezrobotnymi, nie osiągają żadnych dochodów. Skarżąca nie posiada majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani wartościowymi przedmiotami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy B.S. wskazała na problemy zdrowotne. Strona pozostaje w leczeniu onkologicznym, z którym związane są wydatki na zakup koniecznych lekarstw oraz odpowiedni tryb życia poprzez unikanie napięć nerwowych i obciążeń psychicznych. Po leczeniu onkologicznych skarżąca cierpi na powikłania kardiologiczne. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga B.A.S. Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B.A.S. domaga się również ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja materialna B.S.nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Skarżąca uzyskuje wprawdzie stałe dochody z emerytury w wysokości 1.339 zł netto, jednakże zauważyć należy, że dochód ten przypada na trzy osoby, bowiem pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek strony i jej córka są osobami bezrobotnymi. Z zalegającej w aktach sprawy kopii decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 czerwca 2013 roku wynika, że od dnia 22 maja 2013 roku B.S. utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych, ze względu na wyczerpanie okresu pobierania tego zasiłku. Aktualnie nie osiąga on żadnych dochodów. Dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi zatem 446,33 zł. Środki finansowe w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji członków rodziny, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca i jej mąż są osobami schorowanymi, ponoszącymi koszty koniecznego leczenia. Skarżąca nie ma zatem możliwości, aby z uzyskiwanych dochodów poczynić jakiekolwiek oszczędności. O trudnej sytuacji materialnej rodziny świadczy fakt, iż korzysta ona ze wsparcia pomocy społecznej w postaci zasiłków na opał i żywność. Skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji konieczność opłacenia pełnomocnika mogłaby zagrozić egzystencji wnioskodawczyni i jej rodziny. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.