I SA/Kr 737/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , z dnia 08.06.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 08.06.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P. Z. ur. w 1956r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A.S.Z. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje on 3000 zł, miesięcznie, netto. W 2016r. uzyskał 32 152,74 zł, dochodu, przy przychodzie na poziomie 59 330 zł. Żona z tytułu umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela, otrzymuje 2 387,51 zł, netto, miesięcznie. P.Z. i A.S.Z jeszcze przed zawarciem małżeństwa zwarli w 2007r. umowę małżeńską, przyjmująca na przyszłość ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca mieszka w domu należącym do żony, w zamian za co ponosi całość kosztów związanych z wspólnym utrzymaniem. Zobowiązania i stałe wydatki, miesięczne, wnioskodawcy obejmują: spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego w Getin Banku S.A., we frankach, w wysokości 1600 zł, spłatę pożyczki zaciągniętej w Kruk S.A. w wysokości 300 zł, alimenty na rzecz byłej żony L. Z. – 1000 zł, koszty wyżywienia – 1000 zł, koszty mediów i opłat – 650 zł. P.Z. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Jest właścicielem nieruchomości (bliźniak), w stanie surowym zamkniętym, obciążonej hipoteką w wysokości ok. 1 miliona złotych oraz samochodu marki BMW 528 z 1998r., z przebiegiem 460 000 km, o wartości ok. 6 000 zł. Łączna suma zadłużenia P. Z. wobec: Naczelnika Urzędu Skarbowego, Naczelnika Urzędu Skarbowego, Gminy Z. oraz ZUS –, Inspektorat [...], na dzień 06.03.2017r. wynosiła 355 441,15 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych, mimo iż obydwoje małżonkowie otrzymują stały dochód. Jest on bowiem w całości wydawany na bieżące potrzeby, a koszty wpisów w dwudziestu czterech sprawach o sygn. akt I SA/Kr 720 – 743/17, toczących się przed tut. Sądem wynoszą łącznie 2400 zł. Stanowi to prawie połowę budżetu domowego rodziny. Strona skarżąca nie posiada natomiast żadnych oszczędności a wielkość jej zobowiązań alimentacyjnych, kredytowych oraz egzekucyjnych nie pozwala na odkładanie uzyskiwanych środków finansowych. Biorąc więc pod uwagę powyższe, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz . 718 z p. zm. ).