I SA/Kr 739/97

WyrokWSA w Krakowie1998-04-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika (art. 40 i art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych) uzależniają tę odpowiedzialność od sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika?
Ratio decidendi
Przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie uzależniają tej odpowiedzialności od tego, czy postępowanie egzekucyjne wobec podatnika zostało wszczęte bezzwłocznie, ani od sposobu jego prowadzenia. Kluczowe jest spełnienie przesłanek materialnoprawnych, w tym przesłanki negatywnej z art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, która wymaga oceny pojęć niedookreślonych w kontekście konkretnego stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. Organ I instancji ustalił odpowiedzialność skarżącej, nie zawarł jednak w uzasadnieniu wniosków dotyczących jej sytuacji materialnej i wpływu zapłaty zaległości na jej egzystencję. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę, wskazując na naruszenie art. 107 § 3 Kpa przez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji (co w kontekście treści uzasadnienia oznacza oddalenie skargi, mimo stwierdzonych uchybień proceduralnych).

Pełny tekst orzeczenia

1. Przepisy o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika, tj. art. 40 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, zawierają kilka przesłanek odpowiedzialności wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki z tytułu podatków. Przesłanki te muszą przy tym wystąpić łącznie. 2. Powołane przepisy prawa materialnego nie uzależniają odpowiedzialności osób trzecich od tego, czy postępowanie egzekucyjne przeciwko podatnikowi zostało wszczęte bezzwłocznie po określeniu wysokości zobowiązań z tytułu podatków w wyniku kontroli i wywarciu przez ten wynik identycznego skutku jak ostateczna decyzja administracyjna, czy też od tego, w jaki sposób to postępowanie było prowadzone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji narusza art. 107 par. 3 Kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzje administracyjne powinny zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej i taktycznej. Wyjaśnienie to nie może więc być fragmentaryczne. Przepisy o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika, tj. art. 40 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, zawierają zaś kilka przesłanek odpowiedzialności wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki z tytułu podatków. Przesłanki te muszą przy tym wystąpić łącznie. Jedną z nich jest przesłanka negatywna z art. 40 ust. 2. Przepis ten formułuje ją posługując się pojęciami "zasad współżycia społecznego" i "innych ważnych względów społeczno-gospodarczych". Są to tzw. pojęcia niedookreślone. Znaczy to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie, każdorazowo ustala ich treść w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie - jak już była o tym mowa - organ I instancji przeprowadził postępowanie odnośnie tego, czy nałożenie odpowiedzialności na skarżącą nie zagraża jej egzystencji. Wniosków tych nie zawarł jednak w uzasadnieniu. Tylko ustosunkowując się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że w stosunku do kilku z udziałowców ze względu na sytuację materialną odstąpił od orzeczenia odpowiedzialności. Gdy chodzi o skarżącą, to porównanie kwot, którymi nie została obciążona nie pozwala przyjąć, że ich zapłata zagroziła egzystencji. Warto dodać, że organ II instancji zauważył swój błąd i uchylił ostateczną decyzję obciążającą skarżącą za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, który przypadał nie od spółki, lecz od jej pracowników, czy też zleceniobiorców /I SA/Kr 731/97/. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że omówione uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd może uchylić decyzję administracyjną, jeżeli naruszenie przepisów postępowania administracyjnego innych niż wymienionych np. w pkt 2 tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast powołane przepisy prawa materialnego nie uzależniają odpowiedzialności osób trzecich od tego, czy postępowanie egzekucyjne przeciwko podatnikowi zostało wszczęte bezzwłocznie po określeniu wysokości zobowiązań z tytułu podatków w wyniku kontroli i wywarciu przez ten wynik identycznego skutku jak ostateczna decyzja administracyjna, czy też od tego, w jaki sposób to postępowanie było prowadzone. W tym stanie rzeczy skarga nie jest uzasadniona. Z tego względu Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło