I SA/Kr 748/19
WyrokWSA w Krakowie2019-11-18
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Inga Gołowska, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności do krów (PK) dla rolnika była zasadna, gdy liczba zwierząt uprawnionych do tej płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, a rolnik twierdził, że błąd wynikał z wadliwego działania systemu elektronicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności do krów, ponieważ liczba zwierząt uprawnionych do tej płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Rolnik nie wykazał, że błąd wynikał z systemu, a jego własna staranność przy wypełnianiu wniosku była niewystarczająca. Organy nie mogły z urzędu przyznać płatności na zwierzęta nieujęte we wniosku.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., w tym płatności do krów (PK). Organy odmówiły przyznania tej płatności, stwierdzając, że liczba zwierząt uprawnionych do płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, co stanowiło zawyżenie. Rolnik twierdził, że błąd wynikał z wadliwego działania systemu eWniosekPlus i że wypełniał wniosek z pomocą przeszkolonego doradcy. Organy odwoławcze i sąd uznały te argumenty za niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. skargę oddala.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] lutego 2019r., nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 dla W. K..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynął (w formie elektronicznej) datowany na [...] maja 2018r. wniosek ww. o przyznanie na 2018r. m.in.: jednolitej płatności obszarowej (ozn. dalej JPO), płatności za zazielenienie (PZ), płatności redystrybucyjnej/dodatkowej (PD), płatności dla młodych rolników (PMR), płatności do bydła (PB), płatności do krów (PK), płatności po powierzchni upraw roślin pastewnych (PRP), płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w strefie 3 - obszar ONW typu górskiego (ONW). Ww. wniosek dotyczył przyznania płatności JPO/PZ/PD do działek rolnych o łącznej powierzchni 30,10 ha oraz płatności PRP do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,10 ha. Ponadto ww. zadeklarował 20 szt. zwierząt do płatności do bydła i 20 szt. zwierząt do płatności do krów.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem dot. ww. płatności [...] zostało zakończone decyzją Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] lutego 2019r. Na mocy ww. decyzji ww. rolnikowi przyznano płatności do wartości zadeklarowanych (w pełnej żądanej wysokości) - w kwocie 13.669,33 zł (JPO), 9.174,02 zł (PZ), 4.753,31 zł (PD), 5.227,92 zł (PMR), 477,26 zł (PRP). Płatności do bydła zostały stronie przyznane do 19 sztuk zwierząt w kwocie 5.216,78 zł. Organ I instancji zwrócił uwagę, że łączna liczba zwierząt zadeklarowana do płatności PK została ustalona w sprawie na poziomie: 20 szt. (zgodnie z oświadczeniem załączonym do wniosku strony), a łączna liczba zwierząt uprawniona do płatności PK została ustalona na poziomie: 14 szt. Różnica między łączną liczbą zwierząt zadeklarowanych do płatności PK, a łączną ilością zwierząt uznaną za uprawnioną do ww. płatności wyniosła: 6 szt. (wykluczono szt. o nr, [...]. W konsekwencji, w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w stosunku do 6 sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności PK, stronie odmówiono przyznania tej płatności.
W dniu [...] lutego 2019r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie strony od ww. decyzji, w którym wniesiono o anulowanie decyzji i przyznanie płatności do krów, ponieważ strona nie czuje się odpowiedzialna za błędnie złożony wniosek. Strona nie zgodziła się z odmową przyznania jej płatności do krów. Zdaniem strony, błędy wynikają z nieprawidłowego funkcjonowanie systemu eWniosekPIus. W dniu [...] lutego 2019r. wpłynęło pismo, stanowiące uzupełnienie do ww. odwołania, w którym strona podniosła, że podstawowe dane do wniosku wprowadziła przed dniem [...] kwietnia 2018r. i wtedy też zostały zaciągnięte zwierzęta do dopłat. Strona podała, iż aplikacja eWniosekPIus działała specyficznie i rozpoczęła funkcjonowanie z opóźnieniem, a wg informacji uzyskanych z ARiMR system do dnia [...] kwietnia 2018r. nieprawidłowo pobierał zwierzęta do dopłat. Strona wniosła o sprawdzenie przez informatyków ARiMR historii wypełniania wniosku.
W dniu [...] kwietnia 2019r. Dyrektor ARiMR wydał decyzję, o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były aktualne dla oceny jej okoliczności regulacje ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 1312 ze zm., dalej: "ustawa o płatnościach") oraz przepisy powiązane z ww. aktem prawnym (krajowe i wspólnotowe), a także zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ strona kwestionowała wyłącznie rozstrzygnięcie dot. płatności PK, niniejsza decyzja organu II instancji dotyczy przede wszystkim tego fragmentu sprawy. Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ II instancji stwierdził, że łączna ilość zwierząt uprawnionych do ww. płatności była mniejsza, niż łączna ilość zwierząt, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zakwestionowane sztuki zostały wykluczone z wniosku i potraktowane, jako zawyżenie łącznej ilości zwierząt, uprawnionych do tych płatności. Organ odwoławczy podzielił odnośnie ww. kwestii, ustalenia organu l instancji i uznał je za własne (dotyczy to także konsekwencji ww. nieprawidłowości). Jak ustalono w sprawie, w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w stosunku do 6 sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności PK, stronie odmówiono przyznania tej płatności. Z analizy akt sprawy wynika, że ww. niezgodności odnośnie płatności PK, ustalono przede wszystkim na podstawie informacji dostępnych odnośnie zadeklarowanych zwierząt w skomputeryzowanej bazie danych zwierząt gospodarskich. Najważniejsze regulacje dot. takiej bazy zawarto w art. 3 ust. 1 i 1a oraz art. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1172 ze zm.), art. 3 ust. 1 lit. b oraz art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 (Dz. Urz. WE L 204 z 1 1.8.2000, str. 1 ze zm.) oraz w art. 2 pkt 7 i 9 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.). Na poziomie krajowym szczegóły dot. zawartości i działania takiego rejestru, uregulowano rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. z 2004r., Nr 152, poz. 1605 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że strona podniosła w odwołaniu, iż w dniu składania wniosku w jej gospodarstwie znajdowało się ponad [...] sztuk krów, które kwalifikowały się do płatności PK i nie miała powodu wpisywać bydła w wieku do 24 miesięcy do tej płatności. Strona podała, iż całkowicie zawierzyła systemowi eWniosekPIus, który zadziałał nieprawidłowo, za co strona nie czuje się odpowiedzialna. W piśmie przesłanym w ramach uzupełnienia do odwołania, strona twierdziła, iż podstawowe dane do wniosku wprowadziła przed dniem [...] kwietnia 2018r. i wtedy też zostały zaciągnięte zwierzęta do dopłat. Strona podała, iż aplikacja eWniosekPIus działała specyficznie i rozpoczęła funkcjonowanie z opóźnieniem, a wg informacji uzyskanych z ARiMR system do dnia [...]kwietnia 2018r. nieprawidłowo pobierał zwierzęta do dopłat. Strona wniosła o sprawdzenie przez informatyków ARiMR historii wypełniania wniosku.
Organ odwoławczy uznał ww. twierdzenia za niewystarczające do zmiany oceny sprawy. Analiza danych zawartych w skomputeryzowanej bazie danych zwierząt gospodarskich ARiMR nie pozwoliła na uznanie, że wszystkie sztuki zwierząt, zadeklarowane przez stronę do płatności do krów, mogły zostać do nich zakwalifikowane. Jednym z warunków przyznania płatności do krów jest posiadanie zwierząt, których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące. W przypadku płatności do krów za 2018r. są to samice urodzone do [...] maja 2016r. Zakwestionowane sztuki nie spełniły tego warunku, ponieważ na dzień [...] maja 2018r. nie osiągnęły wymaganego wieku 24 miesięcy. Powyższe potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. W ramach prowadzonego postępowania ustalono także, iż ww. sztuki zadeklarowane do płatności do krów (PK) zostały również zadeklarowane do płatności bydła (PB). Ostatecznie ww. zwierzęta właśnie do tej płatności (PB) zostały zakwalifikowane i strona otrzymała do nich płatność do bydła, zgodnie z deklaracją. Organ II instancji zwrócił uwagę, iż zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, strona posiadała w swojej siedzibie stada, zwierzęta rasy bydło domowe, potencjalnie kwalifikujące się do płatności związanych do krów, które nie zostały jednak przez stronę zadeklarowane we wniosku o przyznanie tych płatności (PK) [...] Ponadto, zgodnie z prośbą strony, wszystkie czynności dokonane przez stronę podczas składnia wniosku o płatności w aplikacji eWniosekPIus zostały poddane analizie przez Departament Informatyki ARiMR. W konsekwencji stwierdzono, iż w aplikacji eWniosekPIus dla konta W. K. w ramach kampanii 2018 w terminie od dnia [...]lutego 2018r. do dnia [...] marca 2019r. zostały zapisane następujące operacje: 1. pobranie danych gospodarstwa, 2. wyszukiwanie roboczych wniosków o płatności, 3. wyszukiwanie wniosków o płatności, 4. pobranie danych producenta, 5. utworzenie spersonalizowanego wniosku o płatności, 6. wyszukiwanie zwierząt, 7. aktualizacja danych gospodarstwa, 8. zapis roboczego wniosku o płatności, 9. złożenie wniosku o płatności, 10. pobranie załącznika do wniosku o płatności. Wszystkie operacje wykonane w ww. okresie w aplikacji eWniosekPIus przez stronę oraz pracowników ARiMR zostały zapisane w pliku [...] przekazanym stronie na nośniku optycznym, jako załącznik do decyzji organu II instancji. Analiza danych zawartych w tym pliku wskazuje, iż pierwsza operacja w ramach kampanii 2018r. "pobieranie danych gospodarstwa" wykonana została przez stronę w dniu [...]maja 2018r., godz. [...] i w tym samym dniu o godz. [...]strona dokonywała operacji dot. zwierząt tj. "wyszukiwanie zwierząt bydło", "wyszukiwanie zwierząt krowa", co stoi w sprzeczności z twierdzeniami zawartymi w odwołaniu.
Ww. okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności PK do zwierząt, błędnie zadeklarowanych we wniosku o przyznanie tych płatności na rok 2018 lub w ogóle w nim niepodanych. Wynika to z brzmienia art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Organ odwoławczy wskazał, że strona zawnioskowała, m.in. o płatności PK, składając tzw. wniosek w formie elektronicznej. Podstawą wnioskowania o płatności w formie elektronicznej jest art. 22 ustawy o płatnościach. Strona mogła także złożyć wniosek o płatności w formie papierowej (wysyłając go pocztą lub składając bezpośrednio w siedzibie któregoś z organów ARiMR), zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o płatnościach. Dotyczy to także dołączania dokumentów do wniosku złożonego drogą elektroniczną (22 ust. 8 ustawy o płatnościach). Organ II instancji podał, że sposób wypełnienia wniosku wskazywał na to, że strona albo nie zapoznała się z instrukcją jego wypełniania, albo nie zastosowała się do zapisów tej instrukcji. Chodzi w szczególności o zapis zalecający, aby przed przesłaniem wniosku do ARiMR zweryfikować, czy dany wniosek nie zawiera błędów kompletności lub błędnie wpisanych lub wklejonych danych (dot. np. numerów zwierząt). Jednocześnie w obecnym stanie prawnym, brak jest przepisów, pozwalających na traktowanie zgłoszenia przemieszczenia (wybycia) w okresie przetrzymywania zwierzęcia zgłoszonego do płatności, jako tożsame z wycofaniem/zmianą wniosku w części dotyczącej płatności związanej do zwierząt. Ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności PK w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z art. 16 ust. 2 pkt 1a oraz 2a ustawy o płatnościach. Konsekwencje stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia ilości zwierząt uprawnionych do płatności PK reguluje od 2015r. art. 30-32 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organu II instancji omówiono dokładnie ww. regulacje prawne i wywiedziono, że odsetek obniżki płatności PK w niniejszej sprawie wyniósł 42,8%. W ocenie organu II instancji, materiały zgromadzone w niniejszej sprawie, pozwalały jednoznacznie określić charakterystykę zwierząt zadeklarowanych do płatności w czasie istotnym dla niniejszej sprawy. Efekty czynności wyjaśniających, przeprowadzonych w sprawie i sposób ich udokumentowania, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych sztuk były to zwierzęta, spełniające wszystkie wymogi związane z płatnościami, do jakich zostały zgłoszone. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w sprawie. ARiMR nie może ponosić odpowiedzialności np. za brak zgodności między wolą strony, a wypełnionym przez nią formularzem wniosku. Jako związane treścią wniosku (wg art. 21 ustawy o płatnościach wsparcie żądane przez stronę jest przyznawane tylko na wniosek) organy ARiMR nie mogły w szczególności z urzędu prowadzić postępowania administracyjnego w kierunku uwzględnienia zwierząt, które strona mogła ewentualnie zadeklarować. Z tego też względu nie zostało do strony wystosowane, oparte o art. 50 § 1 k.p.a., wezwanie do złożenia wyjaśnień w tej kwestii. Brak wypełnienia przez stronę wniosku w taki sposób, aby możliwe było przyznanie płatności w żądanej wysokości, nie mógł być również zakwalifikowany, jako błąd oczywisty wg np. art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (DE) nr 809/2014. Wniosek strony był formalnie wypełniony poprawnie (podano pełne numery zwierząt, które wskazywały na to, że zwierzęta te są krowami), a jego zawartość nie wskazywała na cokolwiek mającego charakter błędu tego rodzaju. Nie stwierdzono w szczególności takiego błędu, który byłby możliwy do dostrzeżenia już podczas wstępnej analizy (np. rejestrowania) wniosku strony i który nie uniemożliwiałby jednoznacznego ustalenia zakresu wsparcia, o jaki strona wnioskowała. Na etapie wstępnej weryfikacji wniosku, organ administracyjny nie był bowiem w stanie ocenić, do jakich konkretnie krów, poza tymi z wniosku lub zamiast nich, strona żądała przyznania płatności. Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie mogło chodzić o oczywiste braki we wniosku, a tylko o jego ewentualnie uzupełnienie, tj. zmianę, poprzez wpisanie do wniosku innych zwierząt (ich numerów), zamiast tych znajdujących się już we wniosku. Składając wnioski o płatności, strona powinna zadbać o odpowiedni poziom ich staranności. Według organu odwoławczego nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie obciążają producenta. Brak było okoliczności, które pozwoliłyby ocenić tę kwestię inaczej. Zdaniem ARiMR, w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym, to sama strona powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności, odpowiadały rzeczywistości oraz odpowiednio wcześnie powiadomić ARiMR o ewentualnych zmianach w tym zakresie. Zwłaszcza, że składając wniosek, strona podpisała się pod ujętym w tym wniosku oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania żądanych płatności. Podpis pod wnioskiem o płatności, oznaczał tu zatem swego rodzaju poręczenie znajomości zasad, w oparciu o które przyznawane są te płatności, gwarancję rzetelności deklarowanych we wniosku informacji, jak i zgodę na poddanie weryfikacji tych informacji. W niniejszej sprawie niemożliwe byłoby także odstąpienie od stosowania konsekwencji dokonanych ustaleń. Zgodnie z art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. - Dz. Urz. DE L 181 z 20.06.2014, str. 48 z późn. zm.), aby było to możliwe strona odpowiednio wcześnie powinna była pisemnie powiadomić ARiMR o możliwych nieprawidłowościach. Do wydania decyzji organu l instancji strona nie przedłożyła temu organowi jakiegokolwiek pisemnego stanowiska w ww. kwestii. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, Dyrektor ARiMR nie mógł uznać argumentów strony, zawartych w odwołaniu. Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy. Dotyczyło to w szczególności wskazania naruszonych przepisów i okoliczności, których zaistnienie, oznaczało naruszenie tych przepisów. Po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu l instancji została uznana za prawidłową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 23 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się niewezwaniem strony składającej wniosek w formie elektronicznej do uzupełnienia w wyznaczonym terminie, braków formalnych wniosku, poprzez jego prawidłowe wypełnienie, które doprowadziłoby do usunięcia z systemu niezgodności w ilości zadeklarowanych sztuk bydła,
- art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nie uwzględniając okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do wydania decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym,
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, poprzez zaniechanie w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części,
- art. 11 k.p.a., poprzez naruszenie zasady przekonywania, przejawiającym się nienależytym, pobieżnym uzasadnieniem decyzji, które nie wykazuje w dostatecznym stopniu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że niezgodność, która pojawiła się w systemie odnośnie ilości zadeklarowanych krów do płatności (PK) nie wynikała z jego błędu podczas wypełnienia tego wniosku, a z błędu systemu, który zresztą dopiero był wdrażany i z informacji uzyskanych przez skarżącego wynikało, że takie błędy już się zdarzały. Błąd polegał bowiem na tym, iż w trakcie wypełniania wniosku, część zadeklarowanych sztuk młodzieży (bydła) została zaliczona na ilości zadeklarowanych krów, które zaliczane są do płatności PK. W związku z powyższym, błąd ten skutkował odmową przyznania tych płatności na 2018r. Organ dopuścił się braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, bowiem nie wziął pod uwagę, podanych przez skarżącego okoliczności. Skarżący wskazał, że podczas wypełniania wniosku z dnia [...] maja 2018r. obecny był wykwalifikowany pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego, który był specjalnie przeszkolony do obsługi przy wdrażanym systemie elektronicznym. Skarżący w zaufaniu do systemu wdrażanego przez organy administracji państwowej, złożył wniosek elektronicznie, zgodnie z wytycznymi organu. Podkreślił ponadto, iż dane wprowadzone do wniosku były sprawdzane na bieżąco zarówno przez skarżącego, jak i przez doradcę, który specjalnie w tym celu odbył przeszkolenie. W ocenie skarżącego, organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Skarżący, wypełniając wniosek w systemie elektronicznym ewniosekPlus dał wiarę zapewnieniom organów administracji publicznej, które do złożenia wniosku w tej formie zachęcają obywateli, iż system jest przygotowany do tego, aby prawidłowo wypełniony, skutkował wydaniem prawidłowej merytorycznie decyzji. System elektroniczny, wskutek nieprawidłowości odnotował niezgodności, pomiędzy zadeklarowanymi przez skarżącego zwierzętami, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji. Zarzucono, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wziął w ogóle pod uwagę możliwości błędów systemu, a winą wyłączną za niezgodności w deklaracji, obarczył skarżącego, który wypełniał wniosek w obecności i przy pomocy osoby specjalnie do tego przeszkolonej. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ dopuścił się naruszenia art. 23 ustawy z dnia 5 lutego 2015 f o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ, w przypadku wykrycia niezgodności we wniosku złożonym przez skarżącego, zgodne z art. 23 ww. ustawy, powinien go wezwać do usunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych, poprzez prawidłowe wypełnienie wniosku, co doprowadziłoby w konsekwencji do wydania decyzji zgodnej ze stanem faktycznym, a nie z danymi w systemie, które zostały błędnie zweryfikowane przez elektroniczny system e-wniosek Plus.
W związku z powyższymi zarzutami i argumentacją skargi, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. Dodał, że organy ARiMR, jako związane treścią wniosku o przyznanie płatności, zgodnie z art. 21 ustawy o płatnościach, nie mogły z urzędu prowadzić postępowania w sprawie uwzględnienia do tych płatności zwierząt, których strona nie zadeklarowała w przedmiotowym wniosku. Z tego względu nie zostało do strony wystosowane wezwanie do złożenia wyjaśnień w tej kwestii w oparciu o art. 50 § 1 k.p.a. Wskazano też, że argumenty, zawarte w odwołaniu oraz w piśmie strony z dnia [...] lutego 2019r., przesłanych po wydaniu decyzji przez organ I instancji, zostały szczegółowo rozważone w trakcie postępowania odwoławczego. W pismach tych nie stwierdzono zapisów dot. korzystania z pomocy doradcy[...]ODR przy wypełnieniu wniosku na 2018r. przez stronę. Nawet gdyby strona próbowała obarczyć winą za niepoprawnie wypełniony wniosek osobę trzecią, argument ten nie mógłby podważyć ustaleń uczynionych przez organy I i II instancji. Składając wniosek o płatność, to strona powinna zadbać o odpowiedni poziom staranności. Taka ocena znajduje oparcie w tym, że płatności przyznawane są na wniosek samej strony oraz w tym, że już przy składaniu wniosku strona potwierdza, iż zapoznała się z zasadami przyznawania płatności, o jakie się stara. W przypadku wniosku w formie elektronicznej w wyżej wspomnianej instrukcji dot. wypełniania wniosku, wskazano wprost, iż przed wysyłką wpisane do wniosku dane powinny być sprawdzone przez stronę. W konsekwencji, stwierdzono całkowitą bezzasadność podniesionych zarzutów, podtrzymano w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga Włodzimierza Kaszczaka nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2019r., nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR w G. z dnia [...] lutego 2019r., nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 dla W. K..
W przedmiotowej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie płatności [...] do działek rolnych o łącznej powierzchni 30,10 ha oraz płatności PRP do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,10 ha. Ponadto ww. zadeklarował [...] szt. zwierząt do płatności do bydła i [...]szt. zwierząt do płatności do krów. Skarżącemu przyznano płatności do wartości zadeklarowanych (w pełnej żądanej wysokości) - w kwocie 13.669,33 zł (JPO), 9.174,02 zł (PZ), 4.753,31 zł (PD), 5.227,92 zł (PMR), 477,26 zł (PRP). Płatności do bydła zostały stronie przyznane do [...]sztuk zwierząt w kwocie 5.216,78 zł.
Natomiast skarżącemu odmówiono przyznania płatności do krów (PK), bowiem organy stwierdziły, że łączna ilość zwierząt uprawnionych do ww. płatności była mniejsza, niż łączna ilość zwierząt, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zakwestionowane sztuki zostały wykluczone z wniosku strony i potraktowane, jako zawyżenie łącznej ilości zwierząt, uprawnionych do tych płatności. Wielkość różnicy między łączną ilością zwierząt zadeklarowaną, a uznaną za uprawnioną była bezpośrednią przyczyną wydania zaskarżonych decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne – w tym miejscu wskazać należy, że na gruncie kontrolowanej sprawy, sporna jest kwestia odmowy przyznania przez organy, płatności w stosunku do 6 sztuk zwierząt, zadeklarowanych do płatności PK, o które ubiegał się skarżący.
Sąd zauważa jednocześnie, że skarżący kwestionuje wyłącznie rozstrzygnięcie organu I i II instancji w zakresie płatności do krów (PK). Zaznaczyć bowiem należy, że łączna liczba zwierząt zadeklarowana do płatności PK została ustalona w sprawie na poziomie: [...] szt. (zgodnie z oświadczeniem załączonym do wniosku strony), a łączna liczba zwierząt uprawniona do płatności PK została ustalona na poziomie: [...] szt. Różnica między łączną liczbą zwierząt zadeklarowanych do płatności PK, a łączną ilością zwierząt uznaną za uprawnioną do ww. płatności wyniosła: [...] szt. (wykluczono .szt.[...]
Wskazać trzeba, że niezgodności odnośnie płatności PK, ustalono w badanej sprawie przede wszystkim na podstawie informacji dostępnych odnośnie zadeklarowanych zwierząt w skomputeryzowanej bazie danych zwierząt gospodarskich. Najważniejsze regulacje dotyczące takiej bazy zawarto w art. 3 ust. 1 i 1a oraz art. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j.: Dz. U. z 2015r., poz. 1172 ze zm.), art. 3 ust. 1 lit. b oraz art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 (Dz. Urz. WE L 204 z 1 1.8.2000, str. 1 ze zm.) oraz w art. 2 pkt 7 i 9 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami skomputeryzowana baza danych dotycząca bydła, to rejestr będący częścią Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, w której odnotowywane są, m.in. zdarzenia dotyczące każdej sztuki bydła, istotne z uwagi na epidemiologiczne bezpieczeństwo obrotu zwierzętami tego rodzaju i ich mięsem. Rejestr taki jest prowadzony przez ARiMR w systemie informatycznym (komputerowym). Na poziomie krajowym, szczegóły dotyczące zawartości i działania takiego rejestru, uregulowano rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. z 2004r., Nr 152, poz. 1605 ze zm.).
Podać również należy, że podstawą wnioskowania o płatności w formie elektronicznej jest art. 22 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 1312 ze zm., dalej: "ustawa o płatnościach"). Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, wraz z wszystkimi związanymi z nim załącznikami i deklaracjami, składa się przede wszystkimi za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji. Art. 22 ust. 3 ustawy o płatnościach, stanowi z kolei, że internetowy formularz wniosku powinien być zabezpieczony przed dostępem osób trzecich - m.in. poprzez przyznanie wnioskodawcy własnych loginu i hasła. Ponadto taki wniosek internetowy jest oparty o informacje (tj. częściowo wypełniony odnośnie płatności, działek ewid. i rolnych), wynikające z wniosku, złożonego przez tą samą osobę w roku poprzednim. Szczegóły dotyczące wniosków w formie elektronicznej zawiera (wydane na podstawie art. 22 ust. 11 ustawy o płatnościach) rozporządzenie z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać formularz wniosku, umieszczany na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r., poz. 353 ze zm.).
Nie można tracić z pola widzenia, że na gruncie przedmiotowej sprawy, skarżący zawnioskował, m.in. o płatności PK, składając tzw. wniosek w formie elektronicznej. Wszystkie operacje wykonane przez skarżącego oraz pracowników ARiMR w aplikacji eWniosekPIus zostały zapisane w pliku "[...]", przekazanym stronie na nośniku optycznym. Jak wynika z danych zawartych w tym pliku - pierwsza operacja w ramach kampanii 2018r. "pobieranie danych gospodarstwa" wykonana została przez stronę w dniu [...] maja 2018r., godz. [...]i w tym samym dniu o godz. [...] strona dokonywała operacji dotyczących zwierząt tj. "wyszukiwanie zwierząt bydło", "wyszukiwanie zwierząt krowa".
Słusznie zauważają organy, że operacje wykonywane w aplikacji eWniosekPIus, zapisywane są w postaci tzw. "logów". System nie zapisuje komunikatów wyświetlanych przez aplikacje, numerów zwierząt wpisywanych lub wykreślanych, czy też nr zwierząt zaciąganych do wniosku automatycznie z bazy danych. Jedynym zdarzeniem wyróżnionym i zapisywanym przez system rejestrujący operacje w przypadku płatności do zwierząt jest "wyszukiwanie zwierząt do płatności" z podziałem na płatność do krów oraz płatność do bydła.
W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że sposób wypełnienia wniosku przez skarżącego, świadczy o tym, że skarżący albo nie zapoznał się z instrukcją jego wypełniania, albo nie zastosował się do zapisów instrukcji. Chodzi w szczególności o zapis zalecający, aby przed przesłaniem wniosku do ARiMR zweryfikować, czy dany wniosek nie zawiera błędów kompletności lub błędnie wpisanych lub wklejonych danych (dot. np. numerów zwierząt). W tym zakresie, zasadnie wskazują organy, że w obecnym stanie prawnym, brak jest przepisów, pozwalających na traktowanie zgłoszenia przemieszczenia (wybycia) w okresie przetrzymywania zwierzęcia zgłoszonego do płatności, jako tożsame z wycofaniem/zmianą wniosku w części dotyczącej płatności związanej do zwierząt.
Sąd zauważa, że organy ARiMR, jako związane treścią wniosku o przyznanie płatności, zgodnie z art. 21 ustawy o płatnościach, nie mogły z urzędu prowadzić postępowania w sprawie uwzględnienia do tych płatności, zwierząt, których strona nie zadeklarowała w przedmiotowym wniosku. Na aprobatę Sądu zasługują również stwierdzenia organów, że z tego względu nie zostało do strony wystosowane wezwanie do złożenia wyjaśnień w tej kwestii w oparciu o art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), tym bardziej, że wniosek strony był wypełniony formalnie poprawnie (podano pełne nr zwierząt), a wstępna analiza wniosku nie wskazywała na to, aby jego zawartość zawierała oczywiste braki i błędy.
W tym stanie rzeczy, nie zasługuje na aprobatę Sądu zarzut dotyczący naruszenia art. 23 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przejawiający się (zdaniem skarżącego) nie wezwaniem strony składającej wniosek w formie elektronicznej do uzupełnienia w wyznaczonym terminie, braków formalnych wniosku, poprzez jego prawidłowe wypełnienie, które doprowadziłoby do usunięcia z systemu niezgodności w ilości zadeklarowanych sztuk bydła.
W kontekście powyższego, podkreślenia wymaga, że wniosek złożony przez skarżącego, został uznany przez organy za wystarczający, adekwatny i wiarygodnie, oddający zamiar strony, odnośnie deklarowanych zwierząt. Nie stwierdzono w szczególności takiego błędu, który byłby możliwy do dostrzeżenia już podczas wstępnej analizy (np. rejestrowania) wniosku strony i który nie uniemożliwiałby jednoznacznego ustalenia zakresu wsparcia, o jaki strona wnioskowała. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie mogło chodzić o oczywiste braki we wniosku, a tylko o jego ewentualnie uzupełnienie, tj. zmianę, poprzez wpisanie do wniosku innych zwierząt (ich numerów) zamiast tych znajdujących się już we wniosku. Słusznie zauważają organy, że skarżący do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie składał w tym zakresie żadnych wyjaśnień.
Zgodzić należy się z organami, że wniosek złożony przez skarżącego w formie elektronicznej, pozwolił wystarczająco i jednoznacznie określić charakterystykę zwierząt zadeklarowanych do płatności. Tym bardziej, że organy ARiMR nie mogą ponosić odpowiedzialności np. za brak zgodności między wolą strony, a wypełnionym przez nią formularzem wniosku. Jako związane treścią wniosku (wg art. 21 ustawy o płatnościach, wsparcie żądane przez stronę jest przyznawane tylko na wniosek) organy ARiMR nie mogły w szczególności z urzędu prowadzić postępowania administracyjnego w kierunku uwzględnienia zwierząt, które strona mogła ewentualnie zadeklarować. Powyższe potwierdza dodatkowo, z jakich względów nie zostało do strony wystosowane, oparte o art. 50 § 1 k.p.a., wezwanie do złożenia wyjaśnień w tej kwestii.
Dopełniając powyższe, podkreślenia wymaga, że taka ocena znajduje oparcie w tym, że płatności te są przyznawane na wniosek samej strony oraz tym, że już przy składaniu wniosku strona potwierdza, że zapoznała się z zasadami płatności, o jakie się stara. W przypadku wniosku w formie elektronicznej w instrukcji dotyczącej tego rodzaju wniosku wskazano, że przed wysyłką wpisane do wniosku dane powinny być sprawdzone przez stronę wnioskującą.
Zgodzić należy się z organami, że nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie, obciążają beneficjenta, bowiem przy ocenie uchybień, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie ww. płatności są obowiązane samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności tej sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia określonego faktu danej sprawy, spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Co więcej, w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym, to sama strona, powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności, odpowiadały rzeczywistości. Zwłaszcza, że składając wniosek, skarżący podpisał się pod ujętym w tym wniosku oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania żądanych płatności. Podpis pod wnioskiem o płatności istotne w niniejszej sprawie, oznaczał tu zatem swego rodzaju poręczenie znajomości zasad, w oparciu o które przyznawane są te płatności, gwarancję rzetelności deklarowanych we wniosku informacji, jak i zgodę na poddanie weryfikacji tych informacji.
Prawidłowo postąpiły organy, że nie zignorowały stanu nieprawidłowości, stwierdzonego w wyniku czynności kontrolnych. Rozstrzygając sprawy wniosków o płatności, ARiMR musi bowiem respektować wymogi związane z udzielaniem wsparcia danego rodzaju i podobnie traktować rolników w podobnych sytuacjach.
Nie ulega wątpliwości, że brak uwzględnienia ww. nieprawidłowości byłby możliwy, gdyby w okolicznościach tej konkretnej sprawy, strona nie była w stanie ich uniknąć, bądź usunąć. Jednakże, w kontrolowanej sprawie, sytuacja taka nie miała miejsca. Nie złożono wniosku całkowicie poprawnego pod względem faktycznym, a strona ani nie wycofała się prawidłowo z wątpliwej zawartości swojego wniosku, ani terminowo nie wprowadziła żadnych zmian w tej mierze. Nie było zatem możliwe odstąpienie od stosowania konsekwencji dokonanych ustaleń, zgodnie z art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. - Dz. Urz. DE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.).
Zdaniem Sądu, to po stronie skarżącego zabrakło odpowiedniego poziomu dbałości o własne interesy. Na kanwie badanej sprawy, strona wnioskując o ww. płatności, zobowiązała się do utrzymania wszystkich wymogów wzajemnej zgodności dotyczących posiadanych zwierząt gospodarczych. Skoro zdecydowała się na ubieganie się o płatności, to powinna mieć świadomość wymogów z nimi związanych (podpis pod wnioskiem oznaczał, m.in. oświadczenie o znajomości przepisów w tym zakresie). Skarżący powinien zadbać o wypełnienie wszystkich związanych z tymi płatnościami wymogów. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono żadnych niezwykłych okoliczności, ani innych podobnych, które pozwalałyby przyjąć, że beneficjent zupełnie nie był świadomy wystąpienia ww. uchybień.
Biorąc pod uwagę dane zawarte przez skarżącego we wniosku i uwzględniając informacje zawarte odnośnie zadeklarowanych do płatności zwierząt (krów) w komputeryzowanej bazie danych zwierząt gospodarskich – wskazać należy, że płatności do krów w 2018r. były przyznawane do samic z gatunku bydło domowe, których wiek, zgodnie z art. 16 ustawy o płatnościach, przekraczał w dniu 15 maja 2018r., [...] miesiące (tj. urodzonych do [..] maja 2016r.). Nie ulega wątpliwości, że z analizy danych zawartych w tym systemie, stanowiącym część Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, wynikało, iż 6 sztuk zwierząt z gatunku bydło domowe, zadeklarowanych przez stronę we wniosku na 2018r. do płatności do krów nie spełniło kryterium wieku i nie mogło zostać do tych płatności zakwalifikowane.
W tym zakresie wskazać należy w szczególności na treść art. 16 ust. 2 ustawy o płatnościach. Zgodnie z jego brzmieniem: "Płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:
1) płatności do bydła, jeżeli:
a) posiada samice lub samce tego gatunku:
- których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza [...] miesięcy,
- przez okres [...] dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;
2) płatności do krów, jeżeli:
a) posiada samice tego gatunku:
- których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza [...] miesiące,
- przez okres [...] dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej [...]sztuki.
3. Płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 30 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a.
4. Płatności związane do krów są przyznawane maksymalnie do 30 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a".
Prawidłowo zatem uznały organy, że ww. okoliczności, oznaczały brak możliwości przyznania skarżącemu, płatności PK do zwierząt błędnie zadeklarowanych we wniosku o przyznanie tych płatności na rok 2018 lub w ogóle w nim nie podanych. Wynika to z brzmienia art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach. Zgodnie z ww. przepisem płatności istotne w niniejszej sprawie, są rodzajem pomocy finansowej, przyznawanej jedynie na wniosek osoby (podmiotu) zainteresowanego jej otrzymaniem. Organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie – zasadnie zatem oparły się na informacjach zawartych w takim wniosku i nie mogły zupełnie arbitralnie i z pominięciem deklaracji strony, ustalać o przyznanie, jakich płatności, strona wystąpiła i o jaką wysokość tych płatności wniosła.
Nadto Sąd podziela ocenę organów w zakresie konsekwencji stwierdzonego przez organy zawyżenia ilości zwierząt uprawnionych do płatności PK, które od 2015r. uregulowane zostały w art. 30-32 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014, str. 48 ze. zm.). Z przepisów tych wynika m.in., że ustalanie poziomu wielkości pomniejszenia płatności w przypadku, gdy nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt, odbywa się, poprzez porównanie zadeklarowanej ilości zwierząt, do ilości zwierząt uznanych za uprawnione (zatwierdzone) do przyznania tych płatności. Sąd nie dopatrzył się błędów w ocenie organów, które na podstawie ww. przepisów uznały, że odsetek obniżki płatności PK w badanej sprawie, wyniósł 42,8%. Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 jest większy niż 20 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia (art. 31 ust. 2 ww. rozporządzenia). Zatem słusznie, na tej podstawie, płatności do krów, zostały stronie odmówione.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przez organy, przepisów postępowania – Sąd w tym zakresie pragnie zauważyć, że na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w postępowaniach dotyczących płatności, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Taka konstrukcja prawna przepisu wskazuje, że obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania, zaś organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny.
Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia organu z obowiązku prowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych. Skoro, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, organ stoi na straży praworządności, to na gruncie rozpoznawanej sprawy powinien wyjaśnić, czy wniosek skarżącego o przyznanie płatności był zasadny i czy został złożony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Te okoliczności, zdaniem Sądu, zostały należycie wyjaśnione i uzasadnione. Dlatego, oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Sąd nie dopatrzył się naruszenia ww. zasad.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organy nie naruszyły nadto żadnego ze wskazanych w zarzutach skargi przepisów k.p.a. oraz działały w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, mając na uwadze zawartość akt administracyjnych – Sąd stwierdził, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału, wskazanych w art. 80 k.p.a.
Odnosząc się dodatkowo do zarzutów z treści skargi, że organy nie wzięły pod uwagę argumentacji skarżącego, przedstawionej w odwołaniu z dnia [...] lutego 2019r. oraz w piśmie uzupełniającym z dnia [...] lutego 2019r. dotyczącej błędnie działającego systemu oraz faktu wypełniania wniosku w obecności wykwalifikowanego i specjalnie przeszkolonego pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego – Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów, że w ww. pismach nie stwierdzono zapisów dotyczących korzystania z pomocy doradcy MODR przy wypełnieniu wniosku na 2018r. Okoliczność taka (nawet, gdyby miała miejsce) w konfrontacji z ustaleniami organów, nie byłaby wystarczająca, aby je podważyć, tym bardziej, że skarżący, składając wniosek o płatność, co zostało już wcześniej podkreślane, powinien zadbać o odpowiedni poziom staranności. Taka ocena znajduje oparcie w tym, że płatności przyznawane są na wniosek samej strony oraz w tym, że już przy składaniu wniosku strona potwierdza, iż zapoznała się z zasadami przyznawania płatności, o jakie się stara. W przypadku wniosku w formie elektronicznej w instrukcji dotyczącej wypełniania wniosku, wskazano wprost, iż przed wysyłką, wpisane do wniosku dane powinny być sprawdzone przez stronę. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że organ II instancji dokonał analizy wszystkich czynności, wykonanych przez stronę podczas składania wniosku o płatności na 2018 w aplikacji eWniosekPIus, pozyskanych z Departamentu Informatyki ARiMR. Weryfikacja tych danych wskazała, iż pierwsza operacja wykonana przez stronę w ramach kampanii 2018r. miała miejsce w dniu [...] maja 2018r. o godz. [...] a nie jak twierdzi strona przed [...] kwietnia 2018r., kiedy (według skarżącego) system działał błędnie. Powyższe potwierdza prawidłowość działania organów, rozstrzygających w sprawie.
W ocenie Sądu, uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych sprawy, zaskarżoną decyzję organu I i II instancji, należy uznać za zgodną z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Tym samym, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organy obu instancji, zobligowane były do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności do krów na 2018r.
W konsekwencji, ustalenia organu I i II instancji, przedstawione w decyzji z dnia 7 lutego 2019r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r., Sąd uznał za prawidłowe, a wywody zawarte w uzasadnieniach tych decyzji przyjął za własne. Jednocześnie nie stwierdzono, aby z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów, doszło do odmowy przyznania płatności do krów.
Biorąc wskazane wyżej okoliczności pod uwagę i nie znajdując argumentów, przemawiających za uznaniem skargi za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło