I SA/Kr 752/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - s k a r g ę o d d a l a - Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2017r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 marca 2017r., nr [...] o nieuwzględnieniu zarzutów skarżącego T. M. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do nr [...] Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego, na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr od [...] do nr [...] z dnia 15 lutego 2017r., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: 08/2009; 09/2009; 10/2009, na kwotę należności głównej w wysokości 52.820 zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 16 lutego 2017r., nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku Polska Kasa Opieki S.A. Następnie zawiadomieniem z dnia 16 lutego 2017r., nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w G.. Powyższe zawiadomienia doręczono skarżącemu wraz z ww. tytułami wykonawczymi w dniu 20 lutego 2017r. Skarżący pismem z dnia 23 lutego 2017r., skierowanym do organu egzekucyjnego, zgłosił: zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - co do prowadzenia egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych - z uwagi na nieostateczny charakter decyzji stwierdzających należności podatkowe objęte ww. tytułami wykonawczymi oraz brak wymagalności należności podatkowych, skargę na czynność egzekucyjną na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczącą zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Spółdzielczym w G. dokonanego zawiadomieniem z dnia 16 lutego 2017r., wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia ww. zarzutów, na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosek o odstąpienie od ww. czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 59 § 1 pkt 2 z uwagi na nieostateczny charakter podlegających egzekucji zobowiązań wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego w tym zakresie, z uwagi na brak wymagalności zobowiązania podatkowego. W związku z wniesieniem przez zobowiązanego zarzutów, organ egzekucyjny w myśl art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem nr [...] z dnia 13 marca 2017r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem nr [...] z dnia 28 marca 2017r., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Przedmiotowe postanowienie doręczono skarżącemu 3 kwietnia 2017r. Na ww. postanowienie skarżący wniósł do zażalenie. W uzasadnieniu zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do nierozpatrzenia zarzutów zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było w sposób niezgodny z ww. przepisami z uwagi na nieostateczny charakter decyzji stwierdzających należności podatkowe objęte ww. tytułami wykonawczymi oraz brak wymagalności należności podatkowych. Wniósł ponadto, o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zażalenia w trybie art. 17 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku ( art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ stwierdził, że w przypadku skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., decyzjami z dnia 10 lipca 2015r. nr: [...], [...], [...] określił T. M. zobowiązanie podatkowe za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 09.09.2016r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe decyzje organu podatkowego. Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 31.01.2017r. sygn. akt I SA/Kr 1314/16 skargę oddalił (orzeczenie nieprawomocne). Organ I instancji słusznie zatem uznał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuły wykonawcze, które wystawiono na podstawie ostatecznych decyzji i w związku z tym zarzut nieistnienia obowiązku jest chybiony. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podstawę do oceny wymagalności obowiązku stanowią m.in. takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. W omawianej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca. Nie doszło również do wstrzymania wykonania podlegającej wykonaniu decyzji. Co prawda zobowiązany pismem z dnia 13.10.2016r. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 09.09.2016r. nr [...] Powyższy wniosek nie został jednak uwzględniony i Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 15.11.2016r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji. Nie uwzględniono także zarzutów niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniesiono, że egzekwowany obowiązek to zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: 08/2009; 09/2009; 10/2009 i na podstawie art. 2 § pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zastosował, zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środek egzekucyjny wymieniony w art. la pkt 12 lit. a cyt. ustawy, tj. egzekucję z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia z rachunków bankowych skarżącego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podzielił więc stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie : 1/ art. 33 § 1 pkt.1, pkt 2 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niezastosowanie prowadzące do nierozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w ocenie strony w sposób niezgodny z ww. przepisami, z uwagi na nieostateczny charakter decyzji stwierdzających należności podatkowe objęte ww. tytułami wykonawczymi oraz brak wymagalności należności podatkowych, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy. 2/ art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie "prowadzące do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji dot. wadliwie dokonanego zajęcia, co miało istotny wpływ wynik sprawy". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie istota sprawy sprowadza się do zbadania legalności działania organów egzekucyjnych, tj. oceny zasadności zarzutów wywiedzionych przez stronę skarżącą na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, którego podstawą była ostateczna decyzja organu II instancji, co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę (sygn. akt I SA/Kr 1314/16). Wyrok ten nie jest prawomocny w czym skarżący dopatruje się zasadności zarzutu z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postaci wydania tytułów wykonawczych wobec niewymagalnego zobowiązania podatkowego. Sąd podkreśla, że w skardze skarżący stawia zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1,2 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mniej jednak z uzasadnienia zarzutów skargi wynika, że skarżący skupia się na zarzucie braku wymagalności należności podatkowych, co do których toczy się przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący wywodzi, że w skutek tego, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia 9 września 2016r., nr [...] (utrzymująca w mocy decyzje organu pierwszej instancji określające skarżącemu zobowiązanie podatkowe za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2009r.) jest weryfikowana w postępowaniu sądowoadministracyjnymi, nie posiada ona waloru ostateczności, a w konsekwencji występuje brak wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W ocenie Sądu skarżący myli ostateczność decyzji z jej prawomocnością. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (P. Przybysz, Egzekucja..., s. 43). Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku) albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Z wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji należy wnosić, że w decyzja jest ostateczna jeżeli nie służy od niej odwołanie w postępowaniu podatkowym. Art. 239e Ordynacji podatkowej wyraża zasadę wykonalności decyzji ostatecznej. Oznacza to, że obowiązek wynikający z takiej decyzji jest wymagalny. Decyzja ostateczna stanowi więc podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego decyzja ostateczna nie podlega wykonaniu, jeżeli organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymał jej wykonanie na podstawie art. 239f § 1 pkt 1 lub 2 Ordynacji. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Dopuszczalne jest także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd na warunkach określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, że decyzja organu II instancji – a taką jest niewątpliwie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 września 2016r., utrzymująca w mocy decyzje organu pierwszej instancji określające skarżącemu zobowiązanie podatkowe za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2009r. – podlega wykonaniu mimo tego, że została zaskarżona do sądu administracyjnego, a od zapadłego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wniesiona skarga kasacyjna i nie zapadł jeszcze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że w toku postępowania podatkowego oraz sądowego wykonanie ww. decyzji nie zostało wstrzymane. Nie ma zatem wątpliwości, że decyzja na podstawie której wystawiono przedmiotowe tytuły wykonawcze posiada walor ostateczności mimo braku prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Tym samym całkowicie bezpodstawny jest zarzut skargi o naruszeniu przez organy art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd całkowicie podziela też stanowisko organu odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawarte w zaskarżonym postanowieniu, a zatem powielanie argumentacji w tym zakresie uznał za bezcelowe. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Sąd stwierdza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zawarł stanowisko, wynikające z dyspozycji art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zaskarżonym do organu II instancji postanowieniu nr [...], co jest zgodne z zasadą wynikającą z uchwały Naczelnego Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. I FPS 4/06, w składzie 7 sędziów. Wynika z niej, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.