I SA/Kr 754/07

Sygn. akt I SA/Kr 754/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: NSA Józef Michaldo (spr.), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2008r., sprawy ze skargi A. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2001-2003, - uchyla zaskarżoną decyzję - Prezydent Miasta decyzją [...] z dnia [...] odmówił skarżącemu A.G. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2001-2003 w kwocie 9.454,20 zł oraz należnych odsetek od powstałej zaległości, które na dzień złożenia wniosku wynosiły 2.145,20 zł. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniających udzielenie ulgi tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Wskazano, przy tym że interes podatnika nie może być rozpatrywany subiektywnie, a jedynie w oparciu o kryteria zobiektywizowane. Mając to na względzie organ wskazał na następujące okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości podatkowych: – to podatnik obowiązany jest wykazać istnienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, – przypomniano, że podatki mają charakter powszechny, oraz że skarżący posiadając określone środki transportu musiał się liczyć z powszechnym obowiązkiem uiszczania podatków, a nie przyczyniać się swoim zachowaniem do powstania zaległości podatkowych, – podkreślono, że w dobrze pojętym interesie podatnika jest podejmowanie działań zapobiegających powstaniu zaległości, a w przypadku gdy już istnieją stopniowe ich minimalizowanie, chociażby przez spłatę w układzie ratalnym dostosowanym do możliwości finansowych podatnika, – wskazano, że skarżący wiedział w jakiej wysokości posiada zaległość podatkową, albowiem wystawiono na nie tytuły wykonawcze oraz zabezpieczono wierzytelności hipoteką przymusową, – zauważono, że prowadzenie działalność gospodarczą zawsze obarczone jest ryzykiem, a straty z tym związanie nie są okoliczność nadzwyczajna, – zaległości powstały w okresie gdy skarżący prowadził działalność gospodarczą z której uzyskiwał dochody, – ponadto skarżący w latach 2002-2003 sprzedał poszczególne środki transportowe a uzyskaną z ich sprzedaży kwotę 4,050,00 zł nie przeznaczył nawet w części na zaspokojenie zobowiązań podatkowych, Na koniec przypomniano, że przepisy dotyczące umorzenia zaległości dają podstawę do odmowy nawet przy wykazaniu istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, oraz że to podatnik ponosi osobistą odpowiedzialność za swoje działania prawnopodatkowe i konsekwencje nieprawidłowego stosowania przez siebie przepisów podatkowych. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący podkreślił, że jest bezrobotnym, a żona pracuje na pół etatu jako sprzątaczka w domu pomocy społecznej. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na swój zły stan zdrowia. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy, a zastosowanie jej uzależnione jest od spełnienia przesłanek o szczególnym charakterze. Zdaniem organu o istnieniu ważnego interesu podatnika nie może decydować jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Na powyższą decyzję wniesiono skargę do sądu administracyjnego. W ocenie skarżącego w rozpoznanej sprawie, występuje przesłanka umorzenia zaległości podatkowych w postaci ważnego interesu podatnika. Skarżący podaje, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i że nigdy nie korzystał z pomocy państwa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, na wstępnie należy omówić instytucje odwołania od decyzji pierwszej instancji i obowiązki organu drugiej instancji z tym związanie. Odwołanie realizuje zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 Ordynacji podatkowej). Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie powszechnie przyjmuje się, iż zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega właśnie na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podtrzymało stanowisko organu pierwszej instancji nie odnosząc się jednak w ogóle do zarzutów skarżącego, oraz do zgromadzonego w spawie materiału dowodowego. Uzasadnienie składa się jedynie z przytoczonych poglądów orzecznictwa i doktryny na temat przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, nie uzasadniono jednak w jaki sposób przekłada się to na stan faktyczny ustalony w sprawie. Tymczasem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ obowiązany był ponownie rozpoznać sprawę, a w szczególności odnieść się do zarzutów skarżącego i uzasadnić zajęte stanowisko na tle sytuacji skarżącego. Samo przytoczenie orzecznictwa bez jakiegokolwiek odniesienia do konkretnej sytuacji nie może zastąpić tego obowiązku. Oczywiście przytoczone przez organ orzeczenia i poglądy doktryny są powszechnie aprobowane. Sąd zgadza się, że ulga ta ma charakter uznaniowy, że wystarczy spełnić jedną z dwóch przesłanek i że obie mają równorzędny charakter, jednak przytoczenie tych poglądów nie wystarcza do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu organ wyraźnie stwierdza, że "konieczne jest dokonanie pełnych i prawidłowych ustaleń odnoszących się do przesłanek, które decydują o umorzeniu zaległości podatkowej oraz sytuacji majątkowej podatnika i następnie oceny, czy w rozpatrywanej sprawie takie przesłanki wystąpiły", jednak nie robi tego. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważa, że ważny interes podatnika wymaga ustalenia jego sytuacji majątkowej i "skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla Niego i jego rodziny". Takich ustaleń organ, mimo zapowiedzi, nie poczynił. W związku z powyższym organ nie zrealizował zapowiedzi poczynienia ustaleń i odniesienia ich do sytuacji skarżącego. Nie można jedynie ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji jest trafna, w sytuacji gdy skarżący w odwołaniu podnosi zarzuty i przedstawia nowe dowody. Ponadto zauważyć należy, że powyższe zaniechania organu doprowadziły do sytuacji, w której uniemożliwia się sądowi administracyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia bowiem nie wynika, dlaczego w odniesieniu do sytuacji skarżącego w ocenie organu, nie występują przesłanki umorzenia. Błędów tych nie popełnił organ pierwszej instancji, który wywody prawne odnosi bezpośrednio do zabranego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniając szczegółowo zajęte stanowisko. Dlatego też, sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić postępowanie, w którym odniesie się do zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości podatkowych. Ponadto organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego A. G. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.