I SA/Kr 76/18

WyrokWSA w Krakowie2019-03-12

Skład orzekający: Urszula Zięba, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, zamiast samodzielnie uzupełnić materiał dowodowy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Brak aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków nie stanowił podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co jest warunkiem zastosowania tego przepisu. Organ odwoławczy, jako organ merytoryczny, powinien był samodzielnie uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, zamiast przekazywać sprawę organowi I instancji.
Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił J. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017. J. W. odwołał się, kwestionując powierzchnię gruntów i wysokość podatku, twierdząc, że dane w ewidencji gruntów są wadliwe i niezgodne ze stanem faktycznym ujawnionym w księgach wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków jako podstawę do uzupełnienia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że SKO błędnie zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. - uchyla zaskarżoną decyzję - Decyzją z dnia 18 lipca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy G. ustalił J. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie [...]zł, obejmującego podatek rolny (89,02 zł) oraz podatek od nieruchomości (35,53 zł). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, iż wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonej informacji oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G.. W odwołaniu od powyższej decyzji Wójta Gminy G. J. W. stwierdził, że nie zgadza się kwota podatku dotycząca księgi [...], obszar [...] ha, rejestr nr [...] i ten obszar powinien być podany w decyzjach za lata 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017. Odwołanie to J. W. uzupełnił pismami z dnia 6 października 2017 r. oraz z dnia 14 października 2017 r. W tym ostatnim piśmie odwołujący podniósł, że organ błędnie wyliczył wysokość podatku od nieruchomości, bowiem jest on właścicielem dwóch gospodarstw rolnych na działce [...] (która jest dzierżawiona przez G. P.) oraz gospodarstwa rolnego odziedziczonego po rodzicach, przy czym oba gospodarstwa mają na swoim terenie zabudowania gospodarcze. J. W. stwierdził, że została przedłożona dokumentacja, z której jasno wynika, że własność jego gruntów obejmuje powierzchnię 1,93 ha i dlatego niezrozumiałe jest dla niego skąd wynika pozbawienie go 20 arów nieruchomości, skoro gospodarstwo rolne nabył w takim samym kształcie, jak posiadali go jego rodzice. Odwołujący wniósł więc o dokonanie weryfikacji tych danych, gdyż decyzja podatkowa jest niezgodna ze stanem własności wynikającym z ksiąg wieczystych. Ponadto dodał, że jest właścicielem działki o nr [...], która również nie jest wliczona, gdyż dzierżawi ją G. P. i pobiera z tego tytułu dotację. Odwołujący uważa zatem, że wyliczona kwota podatku jest błędna, gdyż nie obejmuje gruntów stanowiących jego własność. Decyzją z dnia 31 października 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 2 w związku art. 122, art 187 § 1, art. 191 art. 210 § 4ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 6 i ust. 7, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b, pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 z późn. zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.), art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 6a ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617 z późn. zm.), Komunikatu Prezesa GUS z dnia 18 października 2016 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2017 (M. P. z 2016 r., poz. 993) mając umocowanie prawne w uchwale nr XIX/217/16 Rady Gminy Gorlice z dnia 26 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy Gorlice (Dz. Urz. Woj. Małopol. z 3 listopada 2016 r., poz. 6192) oraz uchwale nr XXXVIII/331/10 Rady Gminy Gorlice z dnia 21 września 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy G. z dnia 18 lipca 2017 r. nr [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium stwierdziło, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć niekoniecznie z przyczyn w nim podniesionych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku organ I instancji nie posiadał na rok podatkowy 2017 pełnej dokumentacji w przedmiocie ustalenia podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, gdyż w aktach sprawy brak jest aktualnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok 2017. W dokumentacji bieżącej sprawy występuje jedynie - zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków - nr zmiany [...] obr. R. z datą zmiany 11 kwietnia 2017 r. dot. zmiany udziałów w jednostce rejestrowej [...] Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń (..) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w tej ewidencji stanowią zatem podstawę ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w odniesieniu do konkretnych gruntów, co z kolei jest podstawą do ustalenia podmiotu, na którym spoczywa obowiązek podatkowy w podatkach lokalnych. Zdaniem Kolegium, skoro ewidencja jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych m.in. w postępowaniach podatkowych i od tej reguły nie przewidziano żadnych wyjątków, to przy ustalaniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości organy nie mogą zastosować innej podstawy wymiaru niż wynikającą z ewidencji. Ewidencja gruntów jest bowiem dla organu podatkowego urzędowym i wiążącym źródłem informacji o osobie właściciela oraz o samej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględnić dane wynikające z tej ewidencji i dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Przyjęcie, bowiem danych innych, niż z ewidencji gruntów byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Kolegium wskazało, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążący zarówno, co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich kwalifikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ II instancji stwierdził, że kwestie dotyczące nieprawidłowo ujawnionej powierzchni gruntów ich oznaczenia i kwalifikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów należy do podatnika. Kolegium wskazało, że stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA [...]). W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. W. oświadczył, że podtrzymuje w całości swoje stanowisko zaprezentowane we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. W dniu 9 lipca 2018 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo J. W., w którym wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w N. S. oraz decyzji Wójta Gminy G.. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyklucza przyjęcie innych dowodów, podczas gdy z ww. przepisu taka teza wcale nie wynika. Konsekwencją ww. stanowiska organu było odrzucenie jako niedopuszczalnych dowodów przeciwnych wnioskowanych przez skarżącego. 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art 122 i 187 § 1 i 188 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rezygnację z wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, odrzuceniem wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji niezałatwienie sprawy zgodnie z jego wnioskiem mimo wszelkich podstaw ku temu. - art. 180 § 1 i 181 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niezastosowaniu poprzez niedopuszczenie innych dowodów, podczas gdy przepisy te dopuszczają także inne dowody. - art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez niedopuszczenie dowodów przeciwnych na co ww. przepis pozwala. Zdaniem skarżącego decyzje organów I i II instancji są wadliwe, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu zarówno faktycznego jak i prawnego przedmiotowej nieruchomości. W szczególności istnieje sprzeczność pomiędzy zapisami ujawnionymi w księgach wieczystych tych nieruchomości. Ponadto J. W. uważa, że zapisy w ewidencji gruntów są wadliwe jako niezgodne ze stanem rzeczywistym. Powyższa rozbieżność w opinii skarżącego wymagała wyjaśnienia przez organ I instancji czego ten się nie podjął, pomijając i nie przyjmując do wiadomości twierdzeń jak i dowodów wskazanych przez skarżącego. J. W. zarzucił, że organy przyjęły za jedynie miarodajne dowody z ewidencji gruntów i budynków, mimo, że Ordynacja podatkowa w art. 194 § 3 dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Zatem wbrew twierdzeniom organu o bezwzględnym związaniu danymi zawartymi w ewidencji oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane zawarte w ewidencji są niezgodne ze stanem rzeczywistym. W rozpoznawanej sprawie zaniechano jednak przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu powołując się na niedopuszczalność prowadzenia takich dowodów. W ocenie skarżącego, zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego stanu nieruchomości, mając na względzie wykazane rozbieżności, spowodowało, że w kontrolowanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, co stanowi o naruszeniu art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 i art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej. Z kolei pismem z dnia 19 grudnia 2018 r. pełnomocnik z urzędu J. W. uzupełnił skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w N. S. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: 1. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości jest związany treścią zapisów ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego dyspozycja tego przepisu nie wyłącza możliwości przeprowadzenia w sprawie innych dowodów i wydania decyzji zgodnej ze stanem faktycznym. 2. art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wykazania, iż zapisy ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlają stanu faktycznego i jako wadliwe nie mogą stanowić podstawy ustalenia zobowiązania podatkowego. 3. art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w szczególności o aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentów przedkładanych przez odwołującego, z których wynika rzeczywista powierzchnia gospodarstwa rolnego oraz ewentualna wadliwość zapisów ewidencji w tym zakresie. 4. art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego zastosowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy zgromadzony w aktach materiał dowodowy, uzupełniony o aktualny wypis z rejestru gruntów pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik J. W. wskazał, że skarżący, podobnie jak przed organami I i II instancji, kwestionuje treść decyzji w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego za 2017 r. W decyzji organu I instancji błędnie bowiem ustalono powierzchnię jego gospodarstwa rolnego mimo, że na te okoliczności skarżący przedkładał szereg dokumentów, z których wnikało, że powierzchnia gospodarstwa rolnego przyjęta przez Wójta Gminy G. jest niezgodna z powierzchnią gospodarstwa wskazaną w tych dokumentach w tym z powierzchnią wskazaną w ewidencji gruntów i budynków (wg stanu istniejącego w dacie wypisów przedkładanych przez skarżącego). W opinii skarżącego, organ I instancji, co słusznie zauważył organ II instancji, nie ustalił powierzchni jego gospodarstwa rolnego według aktualnego stanu ewidencji gruntów i budynków. Ponadto skarżący uważa, że organ I instancji błędnie wyłożył treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przyjmując, iż organ ustalając podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest związany treścią zapisów ewidencji gruntów i budynków. Taka wykładnia przepisu stoi w sprzeczności z zasadą dążności organów do ustalenia prawdy materialnej i wydawania decyzji w oparciu o ustalenia faktyczne zgodne ze stanem faktycznym, a niepoprzestawanie jedynie na prawdzie formalnej. Zdaniem skarżącego, organ II instancji błędnie powołał się na treść przepisu art. 194 Ordynacji podatkowej jako podstawy związania treścią zapisów ewidencji gruntów i budynków. Nie budzi wątpliwości skarżącego, że wypis z ewidencji gruntów i budynków ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi urzędowe potwierdzenie treści ewidencji. Jednak przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przeciwko tym dokumentom. W ocenie skarżącego, organ II instancji po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego o wypis z ewidencji gruntów i przeprowadzeniu dowodów z dokumentów przedkładanych przez skarżącego dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do merytorycznego rozpoznania sprawy bez przekazywania sprawy organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu II instancji. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten uchylił decyzję Wójta Gminy G. ustalającą skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uchylenie decyzji organu I instancji nastąpiło na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.), który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis art. 233 § 2 O.p. pozostaje w ścisłym związku z obowiązkami organu odwoławczego wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa. Stanowi on realizację zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą istota tego postępowania polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli orzeczenia organu I instancji. Dwuinstancyjność postępowania jest zasadą konstytucyjną, związaną z zasadą państwa prawnego. Na gruncie postępowania podatkowego oznacza ona możliwość merytorycznego badania tej samej sprawy podatkowej przez dwa organy. Rozstrzygnięta sprawa, o ile strona zdecyduje się wnieść odwołanie, jest badana przez organ odwoławczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I GSK 226/2010; dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wynikają znacznie szersze - niż kontrolne - kompetencje organu odwoławczego. W szczególności, zadaniem organu II instancji jest dokładna analiza dotychczasowego postępowania dowodowego (a nie tylko jego efektów), ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zasady prawdy obiektywnej. W razie jakichkolwiek wątpliwości organu odwoławczego, co do istnienia uchybień w tym zakresie, jest on zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w części umożliwiającej wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 658/2008). Wskazany powyżej przepis art. 233 § 2 O.p. pozostaje również w ścisłej korelacji z treścią art. 229 Ordynacji podatkowej, który reguluje zakres oraz sposób uzupełnienia postępowania dowodowego na etapie postępowania podatkowego, którego gospodarzem jest organ odwoławczy. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tak skonstruowane zasady postępowania odwoławczego znajdują swoje odzwierciedlenie w treści możliwych decyzji organu drugiej instancji. Przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przesądza o tym, że skoro wydanie decyzji kasacyjnych nie prowadzi (bezpośrednio) do merytorycznego załatwienia sprawy, to ich wydanie winno stanowić odstępstwo od zasady szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i być stosowane wyjątkowo (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II FSK 2310/2010; WSA w Ł. z dnia 7 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Łd [...]). Tak więc wymieniony przepis nadaje organowi odwoławczemu status organu merytorycznego, a nie kasacyjnego. W konsekwencji organ ten winien dążyć do załatwienia sprawy już raz załatwionej skarżonym rozstrzygnięciem we własnym zakresie i to bez względu na rodzaj stwierdzonych mankamentów postępowania pierwszoinstancyjnego. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Tak jak to zauważono powyżej ma to miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takich wypadkach organ odwoławczy dokonując oceny prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a nie jest do tego uprawniony, bowiem wykracza to po pierwsze, poza zakres jego kompetencji, a po drugie godzi w zasadę dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 127 Ordynacji podatkowej. Inne wady postępowania ani wady decyzji organu I instancji nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji przewidzianej w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Użyty w tym przepisie zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony, ustalenie zatem tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnej sprawy. W ramach niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał, że z uwagi na brak w aktach sprawy aktualnego na dzień wydania przez Wójta Gminy G. decyzji aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok 2017 konieczne jest uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jak słusznie zauważył organ II instancji, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Dokonując ustaleń w sprawie organ podatkowy jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w ustawie Ordynacja podatkowa, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wykazał jednak konieczności takiego uzupełnienia materiału dowodowego, o którym mowa art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Uzupełnienie bowiem przez organ I instancji akt sprawy o brakujący wypis z ewidencji gruntów i budynków nie prowadzi w żadnej mierze do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w jego znacznej części. Organ II instancji jest bowiem organem merytorycznym i może podejmować własne ustalenia faktyczne i to nie tylko na podstawie zastanego materiału dowodowego. Został on wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje umożliwiające mu przeprowadzenie postępowania dowodowego o charakterze uzupełniającym. Jeżeli więc w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy wymagał uzupełnienia we wskazanym wyżej zakresie, to - nie narażając się w tym przypadku na naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej - winien on w analizowanej sytuacji bezpośrednio uzupełnić postępowanie dowodowe, a nie zaś uchylać zaskarżoną decyzję i przekazywać sprawę organowi I instancji celem ponownego jej rozpoznania. Tymczasem organ II instancji nie wyjaśnił dlaczego sam nie pozyskał wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok 2017 tylko konieczne jest by uczynił to organ I instancji. Wójt Gminy G. w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonej informacji oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G.. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy badając decyzję organu I instancji, powinien był więc pozyskać aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków według stanu na rok 2017 oraz dokonać porównania zawartych w nim danych z danymi podanymi przez organ I instancji, a które stały się podstawą do ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, tym bardziej, że skarżący w odwołaniu oraz w kolejnych pismach kwestionował przyjętą przez organ I instancji powierzchnię jego działek. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy wadliwie zastosował dyspozycję art. 233 § 2 O.p., błędnie zaniechawszy uzupełnienia zebranych w sprawie dowodów w trybie art. 229 O.p. Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących podstawy opodatkowania, a tym samym także wysokości łącznego zobowiązania na rok 2017 uznając, że byłoby to przedwczesne z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji. Zgodnie z zasadą związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wraz z jego uzasadnieniem prawnym wiąże organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że organ odwoławczy zobligowany będzie do uwzględnienia wskazań poczynionych powyżej, w szczególności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego i wnikliwego rozważenia (art. 191 O.p.). Dopiero bowiem po uzupełnieniu w opisany wcześniej sposób postępowania dowodowego oraz ustaleniu przez organ II w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy można dokonać prawidłowej oceny przesłanek ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło