I SA/Kr 760/20
WyrokWSA w Krakowie2020-11-19
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku, oparty na kwestionowaniu skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej i złożeniu wniosku o wstrzymanie jej wykonania, może stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja administracyjna, która stała się ostateczna (choć nieprawomocna), jest wykonalna i może być egzekwowana. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji do sądu administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonalności, dopóki sąd nie wyda postanowienia o wstrzymaniu. Ponadto, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie został uzasadniony przez stronę, a zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku zostało uznane za jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.Stan faktyczny
Skarżący D. B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. uznające za nieuzasadnione zarzuty D. B. dotyczące postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku z powodu zaskarżenia decyzji administracyjnej i złożenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania, a także zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku). Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione skargę oddala.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020r. znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia D. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 19.05.2020r. nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego D. B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 03.12.2019r. przez wierzyciela - Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na zaległość z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom.
Organ egzekucyjny wszczął w dniu 16.12.2019r. postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego dokonując zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w P. (zawiadomienie z dnia 16.12.2019r. nr [...]). Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu 24.12.2019r.
Zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia 30.12.2019r. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w którym podniósł zarzut braku wymagalności obowiązku objętego w/w tytułem wykonawczym z uwagi na zaskarżenie do WSA w Krakowie decyzji wierzyciela oraz złożenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, z której wynika obowiązek objęty tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 2 upea) oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.(art. 33 § 1 pkt 8 upea).
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 24.01.2020r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Następnie organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia 06.02.20120r. nr [...] wierzyciel (Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w K.) uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel zwrócił uwagę, że decyzją Nr [...] z dnia 5 sierpnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w K. ustalił D. B. kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 100 000,00 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczane po upływie 60 dni od daty doręczenia ww. decyzji. Przedmiotowa decyzja została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do organu II instancji, który po rozpatrzeniu materiału dowodowego, dnia 23 września 2019 r. postanowieniem Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji, D. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności decyzji. Wierzyciel wskazał m.in., iż obowiązek wynikający z treści tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 3 grudnia 2019 r. jest wymagalny, ponieważ tytuł skierowany jest do egzekucji na podstawie skutecznie doręczonej skarżącemu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 5 sierpnia 2019 r., ustalającej zobowiązanemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Zdaniem wierzyciela stosownie do dyspozycji art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten ustanawia jedną z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Decyzja wywołuje więc skutki prawne nie z chwilą jej sporządzenia, podpisania, czy opatrzenia datą, lecz dopiero z datą jej doręczenia. Z tą datą wiąże ona organ, który ją wydał, a stronie (podatnikowi) wskazuje sposób określenia jego praw i obowiązków. Skoro zatem w rozpoznawanym przypadku organy doręczyły zobowiązanemu w sposób skuteczny decyzję podatkową, to nie sposób uznać, że obowiązek podlegający wykonaniu nie był wymagalny z powodu skierowania skargi do WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności decyzji.
Wierzyciel zauważył, iż z art. 16 ust. 1 k.p.a. decyzja administracyjna jest ostateczna, jeżeli nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 127 § 1-2 w zw. z art. 129 k.p.a.) lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Ostateczność decyzji nie jest jednak równoznaczna z jej prawomocnością. W niniejszej sprawie wydanie postanowienia Nr [...] w dniu 23 września 2019 r. zakończyło postępowanie administracyjne przed Agencją. Oznacza to, iż decyzja stanowiąca obowiązek zwrotu stała się ostateczna, ale nie prawomocna, gdyż przysługiwała D. B. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z którego to prawa strona skorzystała. Należy również pamiętać, iż decyzja posiadająca walor ostateczności, ale nieprawomocna jest wykonalna i może być egzekwowana. Co więcej, samo wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonalności takiej decyzji (art. 61 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zdaniem wierzyciela dopiero postanowienie sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji jest wiążące dla organu, który wydał decyzję, a nie sam fakt złożenia takiego wniosku.
Wierzyciel nie dopatrzył się również nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka", a tym samym naruszenia przez organy art. 7 u.p.e.a., tym bardziej, że sam skarżący, formułując taki zarzut, nie sprecyzował w zasadzie, na czym owa uciążliwość miałaby polegać, poza lakonicznym stwierdzeniem "wyrządzenia znacznej szkody w majątku zobowiązanego", a przy tym nie wskazał również innego alternatywnego sposobu egzekucji z jego majątku.
Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu 19.05.2020r. postanowienie nr [...] uznające oba zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powtórzył argumentację wierzyciela odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego w/w tytułem wykonawczym oraz ustosunkował się do zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W zakresie ostatniego zarzutu organ egzekucyjny przypomniał treść art. 7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2019r. póz. 1438 z późn. zm.) – dalej w skrócie u.p.e.a. W dalszej kolejności organ zauważył, iż w myśl cytowanego wyżej przepisu, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zatem konieczne jest wybranie takich środków egzekucyjnych które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia oraz możliwości jego wyboru. Organ egzekucyjny zaznaczył przy tym, że celem każdego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wyegzekwowania zaległości. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku D. B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 03.12.2019r. wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia 16.12.2019r. nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w P.. Mając na uwadze powyższe organ I instancji stwierdził zatem, iż w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, kierując się przywołanymi zasadami, zastosował jeden z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku, co umożliwi skuteczne dochodzenie należności objętych tytułem wykonawczyni.
Organ egzekucyjny zauważył przy tym, iż wierzyciel w swoim postanowieniu także wskazał, że nie dopatrzył się nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, tym bardziej że sam zobowiązany formułując taki zarzut, nie sprecyzował na czym owa uciążliwość miałaby polegać a także nie wskazał innego sposobu egzekucji z jego majątku. Niezależnie od tego organ I instancji odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z 25.04.2017r. sygn. akt VIII SA/Wa 113/17 , w którym stwierdzono m.in., iż uciążliwość w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Zastosowanie zajęcia z tytułu nadpłaty z innej wierzytelności bądź rachunku bankowego nie może być potraktowane jako zastosowanie środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego. Zajęcia nadpłat podatku należałoby zaliczyć wręcz do kategorii najłagodniejszego środka egzekucyjnego(...).
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył w terminie ustawowym zażalenie. W treści zażalenia uzupełnionego pismem z dnia 3.06.2020r. D. B. podtrzymał zgłoszone zarzuty wskazując m.in., że organ błędnie ocenił kwestię wymagalności tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom. Autor zażalenia podkreślił, iż wniósł skargę do WSA w Krakowie na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 25.09.2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej nr [...] o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności finansowych, albowiem organ wydający decyzję błędne uznał, że decyzja, o wstrzymanie której wniósł, doręczona została skutecznie w sytuacji, gdy dorosły domownik odbierający korespondencję zawierającą decyzję administracyjną nr [...] nie przekazał jej w otwartym 14 dniowym terminie do złożenia odwołania D. B.. W ocenie żalącego skoro jak wskazuje organ wydający zaskarżone postanowienie decyzja wywołuje skutki prawne nie z chwilą jej sporządzenia, podpisania czy z chwilą opatrzenia datą, lecz dopiero z datą jej doręczenia, a decyzja ta nigdy nie została skuteczne D. B. doręczona, to tym samym obowiązek wynikający z treści tytułu wykonawczego nie jest wymagalny
W ocenie żalącego organ pominął, że złożył on wniosek do WSA o wstrzymanie wykonania decyzji i oczekuje na wydanie postanowienia w tej sprawie. W zażaleniu podniesiono, iż D. B. nie może ponosić skutków długotrwałego oczekiwania na wydanie postanowienia dotyczącego złożonego wniosku. Zdaniem autora zażalenia uznać więc należy, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nie uwzględnia interesu prawnego zobowiązanego, pomimo iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z prowadzoną przeciwko niemu egzekucją.
Rozpoznając przedmiotowe zażalenie w opisanym na wstępie postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał je za niezasadne, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania, po czym zauważył, iż odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Tym samym nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Organ odwoławczy, sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną zbadał, czy organ egzekucyjny przeanalizował stanowisko wierzyciela pod wskazanym kątem . Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podkreślił, iż organ nadzoru jest uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 u.p.e.a. Przepis ten zawęża zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym. W tym zakresie organ II instancji zauważył, że stanowisko, zgodnie z którym organ egzekucyjny nie może badać istnienia należności objętej tytułami wykonawczymi zostało zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17.08.2017r. sygn. akt I SA/Kr 176/17.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny kieruje się szeregiem zasad w tym m.in. zasadą celowości, stosowania wyłącznie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie oraz prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród takich środków- środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Oznacza to, iż organ egzekucyjny mając do dyspozycji zastosowanie kilku środków egzekucyjnych, powinien wybrać środki, które będą najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Problem wyboru środka egzekucyjnego nie występuje, gdy organ egzekucyjny nie ma możliwości zastosowania innego środka egzekucyjnego przewidzianego w ustawie. Strona powołując się na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego powinna wskazać inny środek egzekucyjny, który jej zdaniem byłby mniej uciążliwy, a skuteczny. Zajęcie wierzytelności zobowiązanego w urzędzie skarbowym w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie otrzymania zwrotu nadpłaty podatku.
Sama konieczność spełnienia celu postępowania egzekucyjnego jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W ocenie organu II instancji zajęcie wierzytelności jest standardowym środkiem egzekucyjnym przewidzianym w u.p.e.a. Jest to środek powszechnie stosowany, gdyż nie niesie za sobą innej dolegliwości jak tylko transfer pieniędzy z konta zobowiązanego na konto organu egzekucyjnego, a finalnie wierzyciela, czyli tam gdzie pieniądze powinny się znaleźć, gdyby sam zobowiązany spełnił swój obowiązek.
Podsumowując powyższe wyjaśnienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że zarzuty zobowiązanego dotyczące braku wymagalności obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są nieuzasadnione.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożył D. B.. W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie w art. 33 § 1 ust 2 u.p.e.a. w zw. art. 43 kpa poprzez nieuwzględnienie zarzutu braku wymagalności roszczenia w sytuacji gdy nie sposób nadać waloru ostateczności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji z dnia 5.08.2019r. nr [...] Podnosząc przedmiotowy zarzut D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na jego rzecz.
Powtarzając argumentację zbieżną z przedstawioną w uzasadnieniu zażalenia skarżący zarzucił, że organy postępowania w obu instancjach nie odniosły się w ogóle do zarzutów związanych ze złożonym przez niego wnioskiem do WSA o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący podkreślił, iż nadal oczekuje na wydanie postanowienia w tej sprawie. Zdaniem autora skargi organy nie odniosły się w uzasadnieniu do twierdzeń skarżącego, że nie może on ponosić skutków długotrwałego oczekiwania na wydanie postanowienia dotyczącego złożonego wniosku. Tym samym zdaniem skarżącego postanowienia organów obu instancji nie uwzględniają interesu prawnego uczestnika, pomimo iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z prowadzoną przeciwko niemu egzekucją. Organy nie zajęły w tym przedmiocie żadnego stanowiska, zatem zaskarżone "postępowania" narusza przepisy postępowania w zakresie art. 7, 8 ,9 czy 11 kpa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone jak i poprzedzające go postanowienie organu egzekucyjnego nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego skarżący złożył dwa zarzuty egzekucyjne oparte o art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz o art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
W realiach niniejszej sprawy skarżący upatruje braku wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 5 sierpnia 2019r., nr [...] ustalającej zobowiązanemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w fakcie zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 23 września 2019r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji oraz w złożeniu w ramach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie art. 61 §3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji (względnie zaskarżonego postanowienia – stanowisko skarżącego nie jest w tym zakresie precyzyjne), który oczekuje na rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (błędne oznaczenie sądu przez skarżącego). Jak wynika z akt sprawy skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wskazaną skargą kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji tj. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 5 sierpnia 2019 r., ustalającej zobowiązanemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. W ocenie Sądu podniesiony przez skarżącego zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. prawidłowo został nieuwzględniony zarówno przez wierzyciela jak i następnie przez organ I i II instancji, które w zakresie przedmiotowego zarzutu z uwagi na dyspozycję art. 34 § 1 u.p.e.a. pozostawały związane stanowiskiem wierzyciela. Zasadnie tak wierzyciel jak i organ egzekucyjny zauważyli w tym zakresie, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna jest ostateczna, jeżeli nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 127 § 1-2 w zw. z art. 129 k.p.a.) lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Ostateczność decyzji nie jest jednak równoznaczna z jej prawomocnością. W niniejszej sprawie wydanie postanowienia Nr [...] w dniu 23 września 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania zakończyło postępowanie administracyjne przed Agencją. Oznacza to, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 5 sierpnia 2019 r ustalająca zobowiązanemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom stała się ostateczna, ale nie prawomocna, gdyż nadal przysługiwała skarżącemu skarga do sądu administracyjnego, z którego to prawa skarżący skorzystał. Decyzja ta stałaby się prawomocna w sytuacji prawomocnego oddalenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego skargi na postanowienie Nr [...] z dnia 23 września 2019 r. Należy jednak zauważyć, iż jak wynika z poczynionych z urzędu przez tut. Sąd ustaleń ( w oparciu o bazę CBOSA), skarżący wniósł przedmiotową skargę nie do WSA w Krakowie lecz do WSA w Warszawie. Postanowieniem z dnia 20 maja 2020r. sygn. akt V SA/Wa 2085/19 WSA w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wobec oddalenia zażalenia skarżącego na wskazane postanowienie przez NSA w dniu 18 grudnia 2020r. (sygn. postanowienia I GZ 367/20) przedmiotowe postanowienie WSA w Warszawie jest prawomocne.
WSA w Krakowie w pełni podziela stanowisko wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, iż decyzja posiadająca walor ostateczności, ale nieprawomocna jest wykonalna i może być egzekwowana. Sam fakt, złożenia przez skarżącego na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia lub też wskazanej decyzji nie wpływa w żaden sposób na możliwość dochodzenia przez wierzyciela oraz egzekwowania przez właściwy organ egzekucyjny wynikającego z niej obowiązku. Dopiero uwzględnienie przez sąd administracyjny takiego wniosku wywołuje skutek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego objętego takim wnioskiem. Należy jednak podkreślić, iż w chwili orzekania przez organy I i II instancji, WSA w Warszawie nie wydał postanowienia w tym zakresie. Należy zauważyć, iż aby taki wniosek mógł zostać rozpoznany skarga nie może zawierać braków formalnych (w tym fiskalnych), co jak wynika z przytoczonych powyżej orzeczeń nie miało miejsca.
Co oczywiste samo również wniesienie skargi do WSA nie wpływa w żaden sposób na wykonalność decyzji ostatecznej.
Wbrew zarzutowi skargi organ egzekucyjny I instancji w dostateczny, a zarazem wystarczający sposób odniósł się do kwestii braku wpływu na wykonalność obowiązku samego faktu złożenia wniosku na zasadzie art.61 §3 p.p.s.a. powtarzając w tym zakresie skądinąd trafne stanowisko wierzyciela w zakresie wskazanego zarzutu. Wprawdzie organ II instancji stanowiska tego nie przywołał in extenso, jednak z zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ II instancji stanowisko to z uwagi na treść art. 34 §1 u.p.e.a w zw. z art. 33 §1 pkt.2 u.p.e.a. traktuje jako wiążące w sprawie. Stąd brak podstaw do przypisywania orzekającym w sprawie organom naruszenia art. 7, 8 ,9 czy też 11 kpa.
Przechodząc do kolejnego podniesionego przez skarżącego zarzutu egzekucyjnego, należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W realiach niniejszej sprawy skarżący zgłaszając zarzuty w piśmie z dnia 30 grudnia 2019r. jak i na późniejszym etapie postępowania w żaden sposób nie uzasadnił wskazanego zarzutu.
W tym miejscu w ślad za stanowiskiem WSA w Gdańsku zawartym w wyroku z dnia 10 marca 2020r. sygn. akt I SA/Gd 20/20 należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Co więcej, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego - to on jest bowiem "gospodarzem" postępowania egzekucyjnego. Ponadto środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. Zobowiązany może wskazać inny środek egzekucyjny, o mniejszej w odczuciu strony uciążliwości, zaś organ egzekucyjny nie ma możliwości odstąpienia od prowadzenia egzekucji administracyjnej z jedynego środka egzekucyjnego. Jeśli organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, ale wręcz zobowiązany do jego zastosowania (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1339/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 247/10). W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.
W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego toczącego się do majątku skarżącego, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 03.12.2019r. wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia 16.12.2019r. nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w P.. Zatem w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, kierując się przywołanymi zasadami, zastosował jeden z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku, co może umożliwić skuteczne dochodzenie należności objętych tytułem wykonawczym. Należy podkreślić, że skarżący składając zarzuty nie wskazał alternatywnego składnika majątkowego zapewniającego przeprowadzenie skutecznej egzekucji, nie wskazał także na czym w realiach niniejszej sprawy polega nadmierna uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego. WSA w Krakowie podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż zajęcie wierzytelności zobowiązanego w urzędzie skarbowym w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie otrzymania zwrotu nadpłaty podatku. Sama zaś konieczność spełnienia celu postępowania egzekucyjnego jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Powyższy pogląd w pełni koresponduje reprezentatywnym stanowiskiem sądów administracyjnych, iż zastosowanie zajęcia z tytułu nadpłaty z innej wierzytelności bądź rachunku bankowego nie może być potraktowane jako zastosowanie środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego. Zajęcie nadpłat podatku należałoby zaliczyć wręcz do kategorii najłagodniejszego środka egzekucyjnego (por. wyrok WSA we Warszawie z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt VIII SA/Wa 113/17, wyroki WSA w Warszawie z 25 maja 2016r. sygn. akt I SA/Wa 86/16, oraz VIII SA/Wa 87/16, wyrok WSA w Gdańsku z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1354/14).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na ich wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło