I SA/Kr 761/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wiśniewski sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2021r. sprawy ze skargi Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 7 kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (wierzyciel) wnioskiem z dnia 16.12.2020r. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (organu egzekucyjnego) tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony na zobowiązanego A. G. zam. ul. [...], [...]. We wniosku wskazał prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego oraz małżonki S. G., wskazując małżonkę, jako zobowiązaną z majątku wspólnego. Organ egzekucyjny zauważył, że wierzyciel w dniu 16.05.2015r. wystawił na zobowiązanego tytuł wykonawczy o nr [...] z tytułu nienależnie pobranej płatności na kwotę należności głównej 3.400.000 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu zostało umorzone na podstawie ar. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz.U. z 2020r. poz. 1427, dalej "upea") w dniu 30.11.2015r. W dniu 14.12.2020r. wierzyciel wystawił ponownie na zobowiązanego tytuł wykonawczy na powyższą kwotę (tytuł nr [...]). Nie wskazał jednak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Zauważając powyższe, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 15.01.2021r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie wierzyciel złożył zażalenie zarzucając, że postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] było prowadzone tylko i wyłącznie do majątku osobistego zobowiązanego. Natomiast tytuł wykonawczy o nr [...], pomimo że został wystawiony również na zobowiązanego, to wynika z niego, że postępowanie egzekucyjne ma być prowadzone nie tylko z majątku osobistego zobowiązanego, ale również z majątku wspólnego zobowiązanego oraz jego żony S. G.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 7.04.2021r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, iż art. 27e § 1 upea stanowi wprost, że tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego jest podstawą do prowadzenia egzekucji zarówno z majątku osobistego zobowiązanego, jak i z majątku wspólnego. Prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu o nr [...] prowadzone było nie tylko, wbrew temu jak twierdzi wierzyciel do majątku zobowiązanego, ale również do majątku wspólnego z małżonką. Z uwagi jednak na brak majątku, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 upea. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie: - art. 27 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przedłożony tytuł wykonawczy z dnia 14 grudnia 2020 r. nr [...] nie spełnia wymogów wynikających ze wskazanej regulacji w zakresie odpowiedzialności majątkiem osobistym zobowiązanego oraz majątkiem wspólnym A. G. i jego żony S. G., - art. 60 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy wierzyciel wystawił "nowy" tytuł wykonawczy, z którego wynika, że (tym razem) postępowanie egzekucyjne ma być prowadzone przeciwko zobowiązanemu z jego majątku osobistego oraz z majątku wspólnego zobowiązanego i jego żony S. G., co w konsekwencji oznacza, że ww. regulacje u.p.e.a. nie znajdą w sprawie zastosowania, a tym samym wierzyciel nie miał obowiązku informować organu egzekucyjnego o majątku lub źródłach dochodu zobowiązanego pozwalających na przeprowadzenie egzekucji, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez ustalenie okoliczności przemawiających za tym, że przedłożony tytuł wykonawczy z dnia 14 grudnia 2020 r. nr [...] spełnia warunki tytułu wykonawczego wynikające z art. 27 u.p.e.a., z jakim tytułem wykonawczym organ ma do czynienia Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna w zakresie naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art.18 u.p.e.a., a to z uwagi na niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku ustalenia, czy poprzednio umorzone postępowanie egzekucyjne było faktycznie prowadzone nie tylko do majątku zobowiązanego, ale również do majątku wspólnego z małżonką zobowiązanego. Pomimo podniesienia tej kwestii przez stronę skarżącą w toku prowadzonego postępowania, organy bądź nie odniosły się do niej, bądź stwierdziły jedynie, że postępowanie egzekucyjne względem zobowiązanego A. G., co do zasady, obejmowało również majątek wspólny małżonków A. G. i S. G., pomimo, iż z postanowienia o umorzeniu tego postępowania (k. 8 akt adm.) nie wynika, iż ustalenia względem majątku wspólnego były poczynione, a egzekucja w tym zakresie była bezskuteczna. Tytuł wykonawczy z 14 grudnia 2020 r. obejmuje poza osobą zobowiązanego oraz jego majątkiem osobistym, majątek wspólny małżonków, a tym samym przyjęcie, iż stanowi nowy tytuł wykonawczy stanowiłoby obejście art. 61 § 1 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., to pominięcie przez organy kwestii faktycznej egzekucji z majątku wspólnego obojga małżonków w poprzednim postępowaniu egzekucyjnym, oznacza niewykazanie przez organy, iż postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. było prowadzone nie tylko do majątku osobistego zobowiązanego A. G., lecz także majątku wspólnego. Kwestia majątku wspólnego może zaś w takim przypadku wiązać się z nowym majątkiem lub źródłem dochodu, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne w myśl art. art. 61 § 1 in fine. Wątpliwości w tym zakresie organ egzekucyjny winien zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., rozstrzygnąć odnosząc się do konkretnie przeprowadzonych w umorzonym postępowaniu czynności względem majątku wspólnego A. G. i S. G.. Powyższe uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. Ponadto w świetle art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne i prawne, powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący. W kontrolowanej sprawie organy pominęły zasadniczą kwestię, czy poprzednio umorzone postępowanie egzekucyjne było faktycznie prowadzone nie tylko do majątku zobowiązanego, ale również do majątku wspólnego z małżonką zobowiązanego, stwierdzając bez odniesienia do jakichkolwiek ustaleń i czynności egzekucyjnych, iż postępowanie egzekucyjne względem zobowiązanego A. G., co do zasady obejmowało również majątek wspólny małżonków. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie uwzględnienie powyższych wskazań i wydanie stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.