I SA/Kr 763/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-03

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której dochody pochodzą wyłącznie z wynagrodzenia małżonka, a która ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i spłatą zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Strona skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody rodziny pochodzą wyłącznie z wynagrodzenia jednego małżonka, a wydatki są znaczne, konieczność uiszczenia kosztów sądowych może uniemożliwić realizację podstawowych potrzeb życiowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia nadpłaty podatku. Strona skarżąca wraz z żoną i synem utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia żony, które jest obciążone spłatą pożyczek. Rodzina ponosi bieżące wydatki związane z utrzymaniem domu i kosztami dojazdów. Strona skarżąca nie uzyskuje dochodów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.04.2010r. , nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty podatku z tytułu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.04.2010r. , nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty podatku z tytułu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B. W. ur. w 1963 r. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną W. W. ur. w 1964r. oraz synem M. W. ur. w 1986r. Ani B. W. ani syn M. nie uzyskują dochodów. Rodzina utrzymuje się tylko z pensji W. W. , która pracuje w ZUS i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2 245,27 zł. miesięcznie, netto. W roku 2009r. uzyskała ona dochód w wysokości 39 235,10 zł. Rzeczywiście uzyskiwana przez nią kwota jest jednak niższa (wynagrodzenie za miesiąc lipiec 2010r. wyniosło 1 576,65 zł. ) albowiem W. W. spłaca dwie pożyczki zaciągnięte w zakładzie pracy. Miesięczne wydatki rodziny związane z bieżącymi potrzebami obejmują: opłatę za energię elektryczną – 110,31 zł. , opłatę za gaz – 70,03 zł. , opłatę za telefon – 58,46 zł. , koszty dojazdów W. W. do pracy – ok. 120 zł., opłatę za internet i telefon stacjonarny – ok. 121,77 zł. , opłatę za telewizję satelitarną – 19,90 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości o pow. 12 a zabudowanej domem o pow. 120 m2 i budynkiem gospodarczym oraz samochodu marki Skoda Fabia rok. prod. 2004. Nie posiadają lokat bankowych a saldo konta bankowego W.W. w BGŻ S. A. na dzień 31.07.2010r. wynosiło – 5 466,17 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). W przedmiotowej sprawie rodzina strony skarżącej nie jest wprawdzie w sytuacji skrajnego ubóstwa, to jednak obciążenie B. W. kosztami sądowymi było by dla niej zbytnim obciążeniem finansowym powodującym pogorszenia warunków bytowych. Trzeba bowiem podkreślić , iż sam wnioskodawca nie uzyskuje dochodu i jest wraz z synem na utrzymaniu żony. Jej pensja wydawana jest na bieżące potrzeby oraz spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa wynikających z działalności męża. Uzyskiwane pieniądze nie pozwalają małżonkom na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Stąd też, stwierdzić należy, iż konieczność uiszczenia kosztów sądowych (sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości 517 zł. ) przez stronę skarżącą uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło