I SA/Kr 766/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 30.04.2018r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i IV kwartał 2013r. oraz I kwartał 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 30.04.2018r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i IV kwartał 2013r. oraz I kwartał 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. B. ur. w 1966r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem A. B. ur. w 1965r. Z tytułu umowy o prace pobiera ona wynagrodzenie w wysokości [...] zł, miesięcznie, netto a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, miesięcznie, netto. A. B. z tytułu umowy o pracę pobiera wynagrodzenie w wysokości [...] zł, miesięcznie, netto a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, miesięcznie, netto. Zobowiązania i stałe wydatki rodziny obejmują : raty kredytów – [...] zł, ratę leasingową – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, wierzytelności, przedmiotów o wartości pow. [...] zł. Jest właścicielem – na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej - domu o pow. 180 m2, o wartości ok. [...] zł, obciążonego hipoteką. Posiada też 59 % udziałów w spółce O. – według oświadczenia bezwartościowych. A. B. jest właścicielem działki o pow. 25 a oraz samochodów ciężarowych następujących marek : [...], [...], [...]. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2018r., poz. 1302) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Tymczasem wnioskodawczyni i jej mąż otrzymują stały miesięczny dochód w łącznej kwocie [...]zł. a wydatki rodziny wynoszą [...] zł. Do dyspozycji strony pozostaje wiec suma [...] zł. Stąd też pokrycie kosztów sądowych zarówno w tej sprawie jak i w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 767 - 769/18, toczących się przed tut. Sądem nie przekracza możliwości finansowych strony.Koszty te obejmują bowiem wpisy od skarg w łącznej kwocie [...]zł ( 4 x wpis od skargi w wysokości [...] zł = [...] zł). M. B. nie jest więc osobą charakteryzującą się ubóstwem, w stosunku do której powinno się stosować prawo pomocy. Do takich osób zaliczyć można przykładowo bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ), co w niniejszej sytuacji ma miejsce. Ponadto należy podkreślić , iż strona skarżąca spłaca miesięcznie raty kredytowe i ratę leasingową w łącznej wysokości [...] zł a zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają natomiast pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi , do których zalicza się koszty sądowe (postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11,postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 25.08.2015 r., sygn. akt II GZ 387/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. , poz. 1302).