I SA/Kr 769/15

|Sygn. akt I SA/Kr 769/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r., sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w J., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 2 marca 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r., - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 6 października 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił D. Sp. z o.o. w J. (dalej: "skarżąca") odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w kwocie 1 265 000 zł oraz odsetek w kwocie 1 040 zł. Zaległość wynikała z deklaracji VAT-7 złożonej przez skarżącą w dniu 25 sierpnia 2014 r. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że aktem notarialnym z dnia 3 lipca 2014 r. skarżąca sprzedała Spółce D. Sp. z o.o. w B. nieruchomości położone w K., obciążone hipoteką, w stosunku, do których wszczęto postępowanie egzekucyjne. Z powyższego tytułu skarżąca miała uzyskać kwotę 6 765 000 zł płatną w ratach: - w terminie do 3 lipca 2014 r. – 600 000 zł – w celu spłaty zadłużenia zabezpieczonego wpisem w księdze wieczystej, - w terminie - nie później niż do dnia 30 września 2014 r. – 6 165 000 zł, z czego kwota 1 265 000 zł płatna na rachunek skarżącej, a kwota 4 900 000 zł na rachunek Banku Spółdzielczego (spłata należności z tytułu kredytu zabezpieczonego wpisem hipoteki na rzecz banku). We wniosku o odroczenie terminu płatności do dnia 30 września 2014 r. skarżąca wskazała, że tytułem sprzedaży ww. nieruchomości w dniu 2 lipca 2014 r. wystawiła fakturę Vat nr F/1/14, w której podatek od towarów i usług stanowił kwotę 1 265 000 zł, a termin zapłaty – do dnia 9 lipca 2014 r. Skarżąca wskazała, że zaległość powstała w związku z nieotrzymaniem całości należności od nabywcy nieruchomości, który miał uzyskać kredyt bankowy dopiero we wrześniu 2014 r. Skarżąca złożyła również "Oświadczenie o sytuacji finansowej przedsiębiorcy wnioskującego o przyznanie pomocy de minimis". Organ uznał, że nie było wystarczających przesłanek dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Wskazał, że udzielenie ulg w spłacie zobowiązań jest instytucją nadzwyczajną, w związku z czym okoliczności je uzasadniające winny być nadzwyczajne, niezależne od woli i czynów podatnika. Osoba podejmująca się prowadzenia działalności gospodarczej powinna być świadoma ciążących na niej obowiązków podatkowych. Skarżąca zawierając umowę z dnia 3 lipca 2014 r. zgodziła się na zapłatę nie później niż do dnia 30 września 2014 r., m.in. kwoty 1 265 000 zł, to jest po upływie terminu płatności podatku od towarów i usług. Nie wykazała jednocześnie, że niemożliwe było zabezpieczenie możliwości zapłaty zobowiązania podatkowego w terminie, np. poprzez odpowiednie zapisy w umowie sprzedaży. W związku z tym udzielenie ulgi stawiałoby skarżącą w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów, terminowo regulujących zobowiązania podatkowe, a znajdujących się w podobnej lub gorszej sytuacji finansowej, którzy pomimo tego wywiązują się ze swoich obowiązków. Nadto organ zwrócił uwagę, że w porównaniu do końca 2013 r. nastąpił drastyczny spadek aktywów skarżącej oraz inwestycji długoterminowych. Skarżąca w czasie rozpoznawania wniosku nie uzyskiwała żadnych przychodów ze sprzedaży, nie posiadała nieruchomości i nie prowadziła inwestycji długoterminowych. Nie posiadała również żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, w przypadku niewywiązania się z zobowiązania podatkowego, zatem nie było gwarancji jego spłaty. W toku postępowania wobec skarżącej zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bakowego oraz zajęcia wierzytelności od D. Sp. z o.o. i w dniu 29 września 2014 r. uzyskano kwotę 1 265 000 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art.67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy przemawiał za tym ważny interes podatnika, a organ I instancji nie przeanalizował w wystarczający sposób jego sytuacji co świadczyło o dowolności decyzji nie mieszczącej się w zakresie swobodnego uznania administracyjnego; 2. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez braki i błędy uzasadnienia, a w szczególności brak omówienia czy zaistniał ważny interes podatnika, a jeżeli tak to dlaczego odmówiono uwzględnienia wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 2 marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powtórzona została argumentacja co do wyjątkowości instytucji odroczenia zapłaty zaległości podatkowej i złej sytuacji finansowej skarżącej nie dającej gwarancji spłaty zaległości. Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca dając pierwszeństwo spłatom cywilnoprawnym (na rzecz: H. Sp. z o.o., P. C., M. C, G C, W.N. i B.J.) w istocie dążyła do kredytowania swojej działalności przez Budżet Państwa, co sprzeczne było z interesem publicznym. Organ wskazał, że po sprzedaży nieruchomości, które były związane z powstałą zaległością, skarżąca właściwie nie posiadała majątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez: – nieprzeprowadzenie rzetelnej i dogłębnej analizy czy w realiach przedmiotowej sprawy wystarczającą przesłanką do wydania decyzji umarzającej zaległości podatkowe jest wystąpienie interesu podatnika, czy konieczne jest również wystąpienie interesu publicznego, – nieprzeprowadzenie analizy skutków niewydania decyzji umarzającej zaległości podatkowe; 2. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak należytego, merytorycznego wyjaśnienia przyczyn, dla których pomimo wystąpienia po stronie skarżącej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej w postaci ważnego interesu podatnika, takie rozstrzygnięcie nie zostało wydane. W uzasadnieniu skarżąca podkreślała, że organy obu instancji nie rozważały kwestii wystąpienia ważnego interesu publicznego. Powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 czerwca 2013 r., I SA/Łd 55/13 wskazujący na konieczność zanalizowania sytuacji ekonomicznej podatnika aby ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego: dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi. Skarżąca zapewniła, że posiadała majątek w postaci należności krótkoterminowych pozwalający na zapłatę całości zaległości, ale nie dysponowała środkami na pokrycie ewentualnych kosztów egzekucyjnych. Wszczęcie egzekucji doprowadziło więc do braku uregulowania części zaległości, ponieważ zajęta należność w wysokości 1 265 000 zł w pierwszej kolejności została zaliczona na poczet kosztów egzekucji, które wyniosły ponad 80 000 zł. W konsekwencji skarżąca zmuszona była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości i to z powodu tylko jednego wierzyciela – Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącej odroczenie terminu zapłaty pozwoliłoby na zapłatę zaległości (1 257 543 zł) wraz z odsetkami (1 040 zł) i opłatą prolongacyjną (6 417 zł), przy czym łączna kwota odsetek i opłaty prolongacyjnej mogłaby zostać pokryta pożyczką udzieloną przez wspólników. Ulga o którą wnioskowała skarżąca tj. 4 873,30 zł sprowadzała się w praktyce do różnicy pomiędzy odsetkami za zwłokę, a wartością należnych kwot z tytułu odroczenia zapłaty należności, co stanowiło 0,38% zobowiązania. Wszczęcie egzekucji z należnej skarżącej wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości doprowadziło natomiast do potrącenia z niej kosztów egzekucji, co spowodowało, że do zapłaty pozostała kwota 87 586,60 zł stanowiąca 6,92% zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że co do zasady, decyzja odmawiająca odroczenia terminu zapłaty zaległości została wydana na podstawie art. 67a §1 pkt 2, a nie pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, powtarzając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy zbadały sytuację materialną skarżącej i rozważyły zarówno interes publiczny jak i ważny interes podatnika w rozumieniu art. 67a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Rację miał przy tym organ odwoławczy, że bezzasadny był zarzut naruszenia art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji, ponieważ powołany w skardze przepis dotyczył umorzenia, a wniosek i wydana w sprawie decyzja dotyczyły odroczenia zapłaty zaległości tj. zostały wydane na podstawie art. 67a §1 pkt 2 powołanej ustawy. Niemniej jednak ponieważ oba ww. przepisy wskazują na możliwość wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji "...w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym" orzekający Sąd uznał, że zarzut skargi w istocie dotyczył art. 67a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do tak rozumianego zarzutu Sąd stwierdza, że wbrew argumentacji skarżącej, organy rozważały czy w sprawie wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny. Skarżąca próbowała wykazać, że odmowa odroczenia zapłaty zaległości i wszczęcie egzekucji sprzeczne było z interesem publicznym bowiem zajęta wierzytelność pokryła koszty egzekucyjne i nie wystarczyła na zapłatę całej zaległości. W ocenie Sądu wobec ustaleń faktycznych co do wielkości majątku skarżącej jak najbardziej było uzasadnione szybkie wszczęcie egzekucji. Organy prawidłowo uznały, że brak jest środków (poza wierzytelnością równą należnemu do zapłaty podatkowi) mogących realnie zabezpieczyć zapłatę należnych kwot. Trzeba bowiem podkreślić, że strona skarżąca, na co zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, zapewniła w pierwszym rzędzie zaspokojenie swoich "prywatnych" wierzycieli z uzyskanej ceny sprzedaży, godząc się na to aby środki przeznaczone na zapłatę należnego podatku od towarów i usług przekazane zostały przez nabywcę po terminie rozliczenia za lipiec 2014. Tym samym skarżąca już od samego początku przy zawieraniu umowy sprzedaży, usiłowała przerzucić na Skarb Państwa całe ryzyko braku zapłaty należnego podatku i kosztu odroczenia zapłaty. Co więcej, skarżąca sama przyznała, że aby zapłacić opłatę prolongacyjną oraz należne odsetki i to w stosunkowo niewielkiej kwocie (7 457 zł) niezbędna byłaby pożyczka od wspólników (pkt 7 uzasadnienia skargi). Okoliczności te świadczą o słuszności niemal natychmiastowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, że spłacani w pierwszej kolejności wierzyciele zabezpieczeni byli hipotecznie, a więc w ich przypadku, spłata w drugiej kolejności (tj. po zapłacie ostatniej raty – 30 września 2014 r.) nie wiązała się z ryzykiem niewyegzekwowania należności (cena sprzedaży nieruchomości przekraczała wartość wpisanych hipotek). Natomiast takiej możliwości nie miał Skarb Państwa bowiem skarżąca nie posiadała żadnego innego majątku. Skarb Państwa nie poniósł szkody, jak to sugeruje skarżąca twierdząc, że odmowa odroczenia zapłaty spowodowała wyegzekwowanie tylko w części należnego podatku. Faktycznie bowiem wszystkie wyegzekwowane kwoty otrzymał budżet Państwa, tyle że z różnych tytułów prawnych tj. jako należne zobowiązanie podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Wbrew twierdzeniom skargi to nie egzekucja doprowadziła do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ale postępowanie skarżącej, która od samego początku, przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości, założyła zapłatę ceny w części odpowiadającej należnemu podatkowi w terminie późniejszym (30 września 2014 r.) niż ustawowa konieczność zapłaty podatku (25 sierpnia 2014 r.). Postępowanie skarżącej było sprzeczne z typowymi zwyczajami na rynku. O ile w kontaktach miedzy przedsiębiorcami często można w drodze negocjacji przesunąć termin płatności lub nie płacić odsetek za zwłokę przy stosunkowo niewielkich opóźnieniach to w przypadku zobowiązań publicznoprawnych odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa (art. 53 §1 Ordynacji podatkowej), a postępowanie w sprawie odroczenia terminów płatności, umorzenia jest bardzo sformalizowane i pozytywna decyzja właściwego organu uzależniona jest od wystąpienia konkretnych przesłanek. W rezultacie przedsiębiorcy z reguły zatrzymują na koncie bankowym środki finansowe w części odpowiadającej spodziewanej wysokości należności podatkowych. W przeciwnym razie muszą się liczyć z kosztami postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu nie zostały więc naruszone wymienione w skardze przepisy Ordynacji podatkowej tj. art. 67a§1 pkt 2, art.122, art.187 §1, art. 191 i art. 210 §4 w zw. z art. 210 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Organy zasadnie wskazywały, że w sytuacji majątkowej skarżącej, odroczenie płatności byłoby sprzeczne z interesem publicznym bowiem narażałoby Skarb Państwa na bezskuteczność egzekucji. Świadczą o tym istniejące już zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości w wysokości 4 655,60 zł, co wynikało z aktu notarialnego i na co organy zwróciły również uwagę. W tym kontekście zapewnienie skarżącej o sfinansowaniu opłaty prolongacyjnej i odsetek za zwłokę przez wspólników skarżącej wydaje się gołosłowne, skoro skarżąca dopuściła do znacznie mniejszych zaległości podatkowych nie korzystając w tym zakresie z dopłat lub pożyczek udzielonych przez wspólników. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.